Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)
Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Vượt lên những thách thức do xung đột và thiên tai, nhiều nước châu Phi ghi nhận nỗ lực vươn lên “thoát nghèo” những năm qua. Tuy nhiên, IMF cảnh báo triển vọng tích cực này vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, như tác động của biến đổi khí hậu, bất ổn chính trị và gánh nặng nợ công không ngừng đè nặng lên các quốc gia châu Phi.

Cố vấn của Bộ Tài chính Ghana, chuyên gia kinh tế Theophilus Acheampong nhận định, năm 2026 sẽ là thời điểm quan trọng để các nền kinh tế châu Phi đẩy mạnh đa dạng hóa, trong đó các ngành năng lượng, khai khoáng, nông nghiệp và dịch vụ số được đánh giá là động lực tăng trưởng quan trọng. Nam Sudan và Guinea được dự báo tăng trưởng cao nhất châu Phi với mức hai con số, chủ yếu nhờ các ngành dầu mỏ và khai khoáng. Tại khu vực Đông Phi, nỗ lực cải cách kinh tế, theo đánh giá của IMF, sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả khi Uganda, Rwanda và Ethiopia ghi nhận mức tăng trưởng bình quân 7%.

Về nợ công, các nước Lục địa đen dự kiến phải chi khoảng 95 tỷ USD để trả nợ trong năm 2026, trong đó riêng Kenya dành tới 20% tổng chi ngân sách cho nghĩa vụ trả nợ. Trước chi phí vay vốn tăng cao, nhiều quốc gia châu Phi kỳ vọng lãi suất toàn cầu hạ nhiệt, qua đó giúp họ đỡ đau đầu với áp lực tài chính.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh thiếu điện vẫn là căn bệnh trầm kha, là điểm nghẽn lớn cản trở công cuộc công nghiệp hóa tại Trung Phi. Dù đã có thêm các dự án đầu tư, nhiều quốc gia châu Phi vẫn nằm trong nhóm có tỷ lệ tiếp cận điện thấp nhất thế giới, khiến hoạt động sản xuất và kinh doanh gặp nhiều khó khăn.

Năm 2025 đánh dấu một giai đoạn đáng nhớ của ngành y tế châu Phi, ghi nhận những thành tựu mang tính đột phá trong việc đẩy lùi các căn bệnh nhiệt đới và dịch bệnh hiểm nghèo.

Theo Báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Lục địa đen đã đạt những tiến bộ chưa từng có trong chiến dịch xóa sổ bệnh mù lòa, bệnh ngủ và bệnh mù do giun chỉ sông. Số ca tử vong do bệnh lao tại châu Phi đã giảm 45% trong thập kỷ qua. Đối với bệnh sốt rét, việc 7 quốc gia châu Phi, gồm: Burundi, Uganda, Ethiopia, Guinea, Guinea-Bissau, Mali và Togo, triển khai thành công vắc-xin vào chương trình tiêm chủng mở rộng đã góp phần quan trọng giúp ngăn chặn hàng trăm triệu ca nhiễm, qua đó bảo vệ mạng sống cho hàng triệu người.

Tuy nhiên, lĩnh vực y tế châu Phi vẫn đối mặt nhiều khó khăn và thách thức khi tình trạng cắt giảm viện trợ quốc tế ngày càng tăng. Các nhà tài trợ “siết chặt hầu bao” khiến viện trợ ODA cho châu Phi giảm tới 70% trong giai đoạn 2021-2025, gây gián đoạn dịch vụ tiêm chủng, phòng, chống HIV/AIDS và giám sát dịch bệnh.

WHO cảnh báo sự đứt gãy viện trợ có thể dẫn đến hệ lụy tàn khốc không ai tưởng tượng nổi với từ 4-10 triệu ca nhiễm HIV mới và 3 triệu ca tử vong vào năm 2030. Tuy nhiên, một số quốc gia như Nigeria và Uganda đã chủ động tăng ngân sách để duy trì lộ trình điều trị cho bệnh nhân HIV/AIDS. Rwanda và Malawi đã đạt “Mục tiêu Abuja” dành ít nhất 15% ngân sách cho y tế.

Giới chuyên gia nhận định, mục tiêu hướng tới một “châu Phi khỏe mạnh” vào năm 2030 chỉ có thể thành hiện thực nếu Lục địa đen hành động mạnh mẽ, bền vững và tập trung nâng cao khả năng tự chủ y tế của từng quốc gia hơn nữa.

Có thể bạn quan tâm

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz: Kịch bản xấu

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang chuyển sang giai đoạn bị đánh giá là nguy hiểm nhất khi lượng dầu tồn kho toàn cầu suy giảm nhanh chóng, dòng vận chuyển dầu bằng tàu biển tiếp tục bị gián đoạn và áp lực lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng...

Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ứng phó thách thức y tế toàn cầu

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới lần thứ 79 diễn ra ở Geneva, Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo các đợt bùng phát dịch Ebola ở CHDC Congo và virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius chỉ là những cuộc khủng hoảng mới nhất của thế giới đang trong thời kỳ nguy hiểm và chia rẽ bởi xung đột, khủng hoảng kinh tế và biến đổi khí hậu.

Tòa nhà bị phá hủy sau các cuộc không kích của Mỹ-Israel xuống thủ đô Tehran, Iran, ngày 4/3/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Trung Đông: Chìa khóa mở cánh cửa hòa bình

Mỹ hủy kế hoạch tấn công Iran vào ngày 19/5 theo đề nghị của 3 nước vùng Vịnh. Tehran cũng gấp rút gửi Washington kế hoạch hòa bình 14 điểm thông qua trung gian Pakistan. Những động thái được đánh giá tích cực của các bên liên quan khiến giới quan sát có quyền hy vọng về khả năng xung đột sớm chấm dứt ở Trung Đông.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: Bộ Ngoại giao)

Nhật Bản-Hàn Quốc: Gác lại quá khứ, hướng tới tương lai

Hôm nay (19/5), Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae bắt đầu chuyến công du tới Hàn Quốc, tham dự hội nghị thượng đỉnh song phương với Tổng thống nước chủ nhà Lee Jae Myung. Trái với giai đoạn nguội lạnh trước đây, hai bên đang nỗ lực vượt qua những khúc mắc để chung tay giải quyết hàng loạt vấn đề mang tính chiến lược trước mắt.

Quang cảnh Hội nghị lần thứ sáu của Liên minh châu Âu về hỗ trợ tương lai của Syria và khu vực được tổ chức tại Brussels, Bỉ, ngày 10/5/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Khởi đầu mới của Syria khi nối lại hợp tác với EU, UAE

Những ngày qua, Syria đón nhận tin vui khi Liên minh châu Âu (EU), Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) cùng nhiều nước nối lại hợp tác, mở đường giúp quốc gia Trung Đông tái hòa nhập vào dòng chảy chung của khu vực và quốc tế sau nhiều thập niên chìm trong xung đột.

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Busan, Hàn Quốc ngày 30/10/2025. (Ảnh: www.gov.cn)

Cơ hội thu hẹp khác biệt

Diễn ra vào thời điểm then chốt đối với mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc, chuyến công du tới Bắc Kinh lần này của người đứng đầu Nhà trắng là cơ hội để hai bên thu hẹp khác biệt, mở cánh cửa hợp tác trong nhiều lĩnh vực giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.