Người đó là một phụ nữ - Mê-ri-lyn Hiu-xơn (Marillyn Hewson), Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc của “Lockheed Martin” - tập đoàn công nghiệp quốc phòng chuyên sản xuất máy bay chiến đấu, tên lửa, tàu ngầm, vệ tinh viễn thông... lớn nhất thế giới.
Luyện rèn từ tấm bé
Sinh năm 1953 tại tiểu bang Kên-xơt (Kansas), 9 tuổi đã mồ côi cha, Mê-ri-lyn sớm được luyện rèn bởi người mẹ một mình nuôi năm con thơ. Có lần cô bé đã phải tính toán “nát óc” khi mẹ sai ra hiệu tạp hóa mua một số nhu yếu phẩm ước giá 7 USD mà chỉ đưa được cho con có đúng… 5 USD. Lớn lên, cô càng thấm thía lời dạy của người mẹ neo đơn: “Con có thể làm được bất kỳ điều gì nếu con biết dồn toàn tâm toàn ý vào đó, làm việc chăm chỉ và có trách nhiệm”.
Sau khi nhận học vấn tại Đại học A-la-ba-ma theo chuyên ngành quản trị kinh doanh rồi làm việc tại Cục Thống kê (Bộ Lao động Mỹ), đến năm 1983, nữ thạc sĩ trẻ quyết định đầu quân vào ngành công nghiệp “cực nặng” - hãng “Lockheed”. Đấy là một hãng khét tiếng về chế tạo máy bay do thám và chiến đấu, đến năm 1995 hợp nhất với “Martin Marietta” trong dự án lên đến 10 tỷ USD và trở thành tập đoàn hùng mạnh “Lockheed Martin” đi đầu trong chế tạo các kỹ thuật quân sự tân tiến.
Trong môi trường làm việc đa số là nam giới, Mê-ri-lyn Hiu-xơn còn chịu khó nâng cao trình độ quản lý qua các khóa đào tạo cao cấp ở hai trường Đại học Cô-lôm-bi-a và Ha-vớt. Từ công việc đầu tiên - ở bộ phận máy bay quân sự tại Mê-ri-et-ta, bang Gioóc-gia, đến khi thành lập tập đoàn, bà đảm nhận chức Giám đốc bộ phận Vật liệu cao cấp và 5 năm sau - lãnh đạo bộ phận Hệ thống điện tử, quản lý đội ngũ 45.000 nhân viên làm việc tại 44 bang của Mỹ cũng như các chi nhánh tại Ca-na-đa, Anh và Ô-xtrây-li-a. Bà đã kinh qua 19 chức vụ thuộc các cấp khác nhau, thường xuyên là người phụ nữ duy nhất trong phòng họp và theo quy hoạch sẽ là Phó Tổng Giám đốc điều hành. Nhưng…
Đứng đầu gã khổng lồ
Vào năm 2013, khi ông Rô-bơt Xti-vân sau 12 năm làm Tổng Giám đốc điều hành “Lockheed Martin” quyết định nghỉ hưu thì người đàn ông được chọn kế nhiệm bị tố giác “có mối quan hệ cá nhân, lâu dài, thân thiết quá mức cho phép với một phụ nữ thuộc cấp”. Sự thực đúng là như vậy nên ông ta buộc phải rút lui vì vi phạm nguyên tắc đạo đức kinh doanh, không phù hợp với văn hóa của tập đoàn. Và “cờ đã đến tay”: Mê-ri-lyn Hiu-xơn là phụ nữ đầu tiên lên đứng đầu “Lockheed Martin”.
Đó là trách nhiệm rất lớn: vừa quản lý nội bộ tập đoàn lớn nhất lĩnh vực sản xuất quân khí có giá trị 47 tỷ USD và có hơn 135.000 nhân viên khắp thế giới, vừa phải quan hệ tốt với đối tác - các cơ quan liên bang của Hợp chủng quốc và các quân đội nước ngoài, nhất là với Bộ Quốc phòng Mỹ - nơi đưa về cho “Lockheed Martin” tới 95% doanh số, trong năm gần đây đã có trị giá 22 tỷ USD. Ở thời điểm ngân sách quốc phòng bị cắt giảm nghiêm trọng, doanh thu của các nhà sản xuất vũ khí sụt giảm, dưới sự lãnh đạo của bà, lợi nhuận của “Lockheed Martin” vẫn tăng kỷ lục, vượt hẳn các đối thủ khác như “General Dynamics Corp.” với các sản phẩm về hàng không vũ trụ, các hệ thống thông tin, hải quân và “Raytheon Co.” với mặt hàng tên lửa dẫn đường… Trong năm 2014, “Lockheed Martin” đã đạt được doanh số 45,6 tỷ USD. Giữa năm 2015, bà Hiu-xơn khiến cả giới quân khí sửng sốt bởi phi vụ mua đứt hãng sản xuất trực thăng “Sikorsky Aircraft” với giá 9 tỷ USD - đây chỉ là một phần trong tham vọng tập trung mạnh vào phân khúc thiết bị quân dụng hạng nặng. Trong tình hình ngành dầu khí sa sút, bà không ngại đặt mình vào thế khó: nhận điều hành bộ phận mới này cũng là cách thể hiện mình, quyết xóa tan những dự đoán bi quan về tài chính để đẩy giá cổ phiếu của tập đoàn tăng gấp đôi.
Nhà quản trị bật mí
Mê-ri-lyn Hiu-xơn được các đồng nghiệp tin tưởng bởi bà quen đưa ra đòi hỏi cao đối với cả cộng sự, cả bản thân. Tháng tháng, bà đều rà soát lịch làm việc từng ngày của mình để bảo đảm dành đủ thời gian giải quyết các vấn đề cấp thiết. Bà thường dậy rất sớm để xử lý toàn bộ thư điện tử trước khi mặt trời lên, rồi chuẩn bị tâm thế cho một ngày làm việc mà bà thấy là rất ngắn. Tư duy của bà đối với công việc sáng tạo trong tập đoàn quân khí được chia sẻ công khai, không hề “giữ bí mật quân sự”. Theo bà, muốn cổ vũ cộng sự của mình có những khám phá mới, bất kỳ doanh nghiệp nào cũng cần tuân thủ bốn nguyên tắc sau đây:
1. Tạo điều kiện sao cho mọi người thực hiện được công việc theo cách tốt nhất, như ông Ben Rich, Giám đốc “I Skunk Works” hồi thập niên 1970, người luôn lắng nghe và cổ vũ ý tưởng của các cộng sự, nên từ đề xuất của một chuyên gia về ra-đa mới 36 tuổi đã chỉ đạo chế tạo chiếc máy bay oanh tạc tàng hình đầu tiên trên thế giới (F-117 “Chim ưng đêm”).
2. Áp dụng những ý tưởng hay nhất, còn lấy ý tưởng đó từ đâu thì không quan trọng. Như dự án máy bay tiêm kích tấn công kết hợp F-35 sản xuất tại xí nghiệp “Fort Worth”, tập đoàn có sử dụng chất xám của hàng vạn chuyên gia nam nữ thuộc hàng chục nước trên thế giới.
3. Thực hiện sứ mệnh cho xứng đáng với hứng khởi của mục tiêu. Như máy bay do thám SR-72 sau 20 năm đã lỗi thời, tập đoàn đặt mục tiêu đến năm 2018 phải cho ra mắt mẫu máy bay do thám siêu thanh mới, hai động cơ, đạt tốc độ nhanh gấp đôi SR-71.
4. Lấy những giá trị bất biến làm chuẩn mực. Cách tốt nhất để kích thích sáng tạo là phải dựa vào những giá trị chung của toàn nhân loại mà xây dựng văn hóa của tập đoàn.
Được liệt vào tốp “những phụ nữ quyền lực nhất thế giới”, song chủ tập đoàn quân khí khổng lồ biết hàm ơn đức lang quân và hai người con trai ngoan ngoãn đã không nề hà khi phải chuyển nhà đến tám lần để đáp ứng những thay đổi trong công việc của bà ở “Lockheed Martin”.
