1 Thống kê mất mát và thiệt hại của đợt lũ oan nghiệt vừa qua đã điền thêm tên chị Nguyễn Thị Loan ở phường Đại Nài, thành phố Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh. Giây phút định mệnh trưa 14-10, nước bắt đầu lên, chị Loan bơi thuyền đi mua bao tải về đựng lúa. Nước dâng quá nhanh, vượt khỏi dự liệu của sức người, con thuyền mỏng manh tròng trành rồi lật úp. Khi hàng xóm phát hiện ra tai nạn, khẩn cấp cứu hộ, tìm được chị Loan thì mọi chuyện đã muộn. Nhận 10 triệu đồng và quà hỗ trợ do doanh nhân Chu Thị Hải Yến trao, Q và H vẫn ngơ ngác, khuôn mặt khôi ngô trong trẻo thoảng buồn dưới vành khăn trắng. Nỗi vất vả, cực nhọc của cha con các bé mới chỉ bắt đầu trong chuỗi tháng năm dằng dặc, nhưng những hoang lạnh đơn côi sẽ nguôi vợi bớt dần nhờ sự chung tay đỡ đần, chia sẻ từ chính cộng đồng...
Đại diện Công ty CP Xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng (INDECO)
động viên mẹ liệt sĩ Nguyễn Thị Tứ ở xã Gia Phố, huyện Hương Khê (Hà Tĩnh) vượt qua khó khăn sau đợt lũ.
Sông Ngàn Sâu hiền hòa thường ngày từng oằn mình dưới sự lộng hành của “cát tặc”, bỗng hung dữ, lạnh lùng lúc lũ về. Vùng “rốn lũ” Hương Khê, người dân đã quá quen với sự “trở mặt” của thiên nhiên, dẫu đôi lần tai họa giội về nhanh đến không kịp khép mi. Nếp nhà xác xơ của chị Nguyễn Thị Lan (xã Hương Giang, huyện Hương Khê) càng thêm lạnh lẽo khi người con trai duy nhất, bé Nguyễn Văn Cường 9 tuổi bị đuối nước trong cơn mưa lớn đầu lũ đúng lúc tan trường. Nhiều ngày đã qua, chị Lan vẫn rũ ra như tàu lá héo, tiếng khóc xé ruột vò nát tâm can bất cứ ai nán lại gần. Mắt đỏ hoe, doanh nhân Chu Thị Hải Yến trao cho người mẹ tột cùng bất hạnh chút tiền nhỏ giúp chị thuốc men, chia sẻ bớt nỗi thống khổ khó diễn tả thành lời. Cái nghèo trĩu nặng, cụ Nguyễn Hữu Bình ở Phố Thượng, xã Gia Phố ẩn mình trong căn nhà xiêu vẹo chỉ chực đổ sụp xuống bất cứ lúc nào. Nước mắt vỡ òa trên gò má nhăn nheo của người đàn ông già nua đơn chiếc, cụ móm mém: “Vợ mất đã lâu, các con ở xa, nghèo khổ không về giúp được, nước lũ ngập đến nóc nhà, may có hàng xóm cõng cụ đi ở nhờ. Giờ nước rút, nhà sắp đổ rồi, con cái không ai về tủi thân và buồn lắm. May mà có chính quyền, láng giềng và các đoàn hỗ trợ về thăm hỏi, giúp đỡ, mừng lắm mà khóc các con ạ”. Cũng ở xã Gia Phố, mẹ liệt sĩ Nguyễn Thị Tứ gần 90 tuổi ở xóm Trung Hải có hai người con, một đã dâng hiến cho Tổ quốc, người còn lại bị bệnh thần kinh, tuổi ngoài 50 vẫn đơn độc nương nhờ mẹ già chăm sóc. Mẹ Tứ lạc giọng: “Mẹ sống được đến bây giờ trong hoàn cảnh khắc nghiệt như thế này là cũng nhờ những tấm lòng ân nghĩa của cộng đồng, làng xóm”. Mân mê món quà đoàn trao tận tay, mẹ liệt sĩ Cao Thị Cư (xóm Hải Thịnh) 98 tuổi móm mém: “Mẹ không biết là bao nhiêu, răng các con cho mẹ nhiều rứa” làm cả đoàn vỡ òa trong tiếng thở ra vui vẻ, nhẹ nhõm...
Đoàn thiện nguyện rà soát danh sách các hộ dân vùng lũ nhận quà hỗ trợ.
Vụt qua ám ảnh chết chóc khi nước ào ạt tràn qua đôi bờ Ngàn Sâu, lên cao tới hai, ba mét chỉ trong một vài giờ đồng hồ, người dân xã Hà Linh vẫn thất thần uể oải vì những hoang tàn đổ nát trước mắt. Khoát tay ra cả một vùng tiêu điều trước mặt, chị Lê Thị Trà (xóm 4) ngao ngán: “Nước lên quá nhanh nên chỉ sơ tán được người. Nhà bị trôi mất ba con lợn, ba con chó, khoảng 100 con gà, năm bao thóc và ba tạ đậu cũng vô tăm tích”. Ám ảnh kinh hoàng còn nguyên vẹn trên khuôn mặt tiều tụy, hốc hác, chị Trà thở dài: “Vùng này lũ về, dòng chảy rất xiết, mạnh như lũ quét, nên không sử dụng được mô hình nhà chống lũ, kiểu nhà nổi có gắn phao. Sàn nhà tôi cũng bị xói lở thành một cái hố sâu rộng chừng 5 m2. Nước rút bớt, tôi định bơi xuống tát bùn thì bị hút vào cái hố vừa hình thành, quay cuồng chới với. May mắn cho tôi là ông chồng về đúng khắc ấy”. Tập trung cùng bà con trước cửa trạm y tế xã Hà Linh, huyện Hương Khê trưa 21-10 để nhận quà từ thiện, ông Lê Văn Thi (xóm 3) buồn rầu: “Nhà tôi chẳng có tài sản gì đáng giá nhưng lương thực trôi hết. Cuộc sống khốn khó trăm bề, ai đỡ đần được thứ gì quý giá thứ ấy. Mong mỏi nhất bây giờ là khôi phục sản xuất, được hỗ trợ con giống, cây giống, phân bón”... Cũng nằm trên lưu vực sông Ngàn Sâu, Trường tiểu học Đức Giang (xã Đức Giang, huyện Vũ Quang) giờ tan học chiều 21-10 lác đác học trò. Tưởng các em không đợi được vì đoàn thiện nguyện đến trễ giờ hẹn do đường vào khó khăn, nhưng cô hiệu trưởng Đặng Thị Tường chia sẻ: Hôm nay đúng là buổi học đầu tiên sau lũ nên mới chỉ có khoảng 30 em kịp đến trường... Đến tận xã Kỳ Lạc, huyện Kỳ Anh, đại diện Tập đoàn đầu tư Văn Phú thông qua sự kêu gọi của Báo Nhân Dân hằng tháng đã trao tặng 50 hộ gia đình khó khăn nhất xã 1 triệu đồng mỗi hộ, đúng với nghĩa cử “một miếng khi đói bằng một gói khi no”. Ông Nguyễn Huy Hoàng, Chủ tịch công đoàn Tập đoàn đầu tư Văn Phú cũng đã trao 50 triệu đồng cho 50 hộ bị thiệt hại nặng nhất của xã Sơn Tiến, huyện Hương Sơn và 50 triệu đồng cho 50 hộ của xã Đức Liên, huyện Vũ Quang...
2 Khởi hành trong cái oi ả giấc trưa Hà Nội đúng ngày Phụ nữ Việt Nam 20 -10, đoàn hỗ trợ đồng bào lũ lụt miền trung của Ban Nhân Dân hằng tháng, Báo Nhân Dân và đồng nghiệp, bạn bè cùng các doanh nghiệp tài trợ đã tới Hà Tĩnh vào khuya cùng ngày. “Ăn nửa bữa, ngủ nửa lưng”, 4 giờ sáng, nhóm các bạn trẻ đại diện một trong những nhà tài trợ, Công ty Beegreen đã thức dậy, quán xuyến việc sắp xếp, chia hiện vật thành 3.600 phần quà, bốc lên các xe tải để 8 giờ thẳng tới nơi người dân đang mong đợi. Các địa chỉ khó khăn nhất, xa xôi cách trở nhất ở Hương Khê, Hương Sơn, Cẩm Xuyên, Kỳ Anh, Vũ Quang theo sự tư vấn, giới thiệu của phóng viên thường trú, các đồng nghiệp báo Dân Trí tại Hà Tĩnh và chính quyền địa phương đã thành điểm tập kết đầy ân tình, theo đúng tinh thần “lá lành đùm lá rách”. Xuất phát từ một status, một lời kêu gọi của nhà báo Phan Thanh Phong, Trưởng ban Nhân Dân hằng tháng trên facebook cá nhân ngày 16-10: “Những hình ảnh quê hương nhói lòng tràn ngập các trang báo hai ngày nay!”, “Hà Tĩnh mình thương, đi xa muốn về, khổ đau càng muốn về!!!”, “Về với quê hương đi bạn bè ơi! Chung tay giúp đỡ bà con quê nhà lúc hoạn nạn nhé!”, sự phản hồi đã tới tấp dội về. Lãnh đạo Công ty Beegreen đang công tác nước ngoài nhắn nhân viên mua gấp 20 tấn gạo và 5.000 thùng mì chuyển tới. Tập đoàn đầu tư Văn Phú ủng hộ 300 triệu. Công ty cổ phần Xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng (INDECO) ủng hộ 200 triệu đồng. Gia đình doanh nhân Chu Thị Hải Yến, Giám đốc Công ty ủng hộ 50 triệu đồng và kêu gọi thêm nhiều người nhà và bạn bè quyên góp thêm gần 270 triệu đồng. Cũng với tinh thần tương thân, tương ái, Nhà máy sản xuất nước giải khát Number One Hà Nam hỗ trợ 390 thùng sữa và 290 thùng nước, Công ty TNHH Đầu tư và phát triển Hoàng Thịnh ủng hộ 18 triệu đồng. Những người bạn trên facebook đã không còn xuất hiện đơn thuần như những cái nick “ảo”, mà hiện thân thành những tấm lòng nhân ái, lan tỏa và nhân lên sự yêu thương chia sẻ. Nick name Nguyễn Thế Nhật Phong hỗ trợ 10 triệu đồng, nick name Thao Mai gửi gấp 10 triệu cùng 100 bộ váy mới, bừng sáng thành niềm vui và hạnh phúc trong đôi mắt những em bé ở Làng trẻ mồ côi Hà Tĩnh sau đó... Chưa đầy ba ngày kêu gọi, những người con miền trung sống và làm báo tại Hà Nội như Phan Thanh Phong, Nguyễn Hồng Minh (Phó Trưởng ban Nhân Dân điện tử, Báo Nhân Dân), Phùng Nguyên (Ban Nhân Dân hằng tháng), Như Bình (Thư ký tòa soạn chuyên đề Văn nghệ Công an, Báo Công an Nhân Dân)... đã huy động tổng cộng được 20 tấn gạo, 5.010 thùng mì tôm, 390 thùng sữa, 290 thùng nước uống đóng chai, 5.000 cuốn vở tập, giày, bật lửa... và hơn một tỷ đồng tiền mặt. Nhiều đồng nghiệp ở Báo Nhân Dân, những người thân, người quen, người biết mặt và cả người chỉ biết tên đã tin cậy gửi gắm những đồng tiền ấm áp của riêng mình tới người dân thiếu may mắn. Nick name Nguyen Anh Vu, một người con Hà Tĩnh ở Hà Nội cùng gia đình và bạn bè vừa gửi 20 triệu đồng, vừa điều hai chuyến xe bảy chỗ phục vụ đoàn. Anh tự lái xe, tự bốc vác, sắp xếp hàng hóa, nhiệt tình trong từng phần việc nặng nhọc như một nông tri điền thực thụ. Sau khi kêu gọi bạn bè cùng hỗ trợ vận chuyển hàng, nick name Nguyễn Hồng Quang từ Thái Nguyên lặn lội về Hà Nội trong đêm cùng các bạn khẩn trương bốc xếp, vận chuyển hàng kịp về Hà Tĩnh. Nick name Trung Thành Phạm tham gia vận chuyển, xếp dỡ, đóng gói hàng rồi lặng lẽ ra về lúc trời rạng sáng, khi công việc hòm hòm mà các thành viên vì quá bận rộn, cũng chưa kịp làm quen, bắt chuyện. Mỗi cá nhân ít hoặc nhiều, tích cóp từng cân gạo, gói mì, chai nước, từng đồng tiền mặt, kết nối và cộng hưởng những thương yêu để chuyển tới đồng bào vùng đất thắt eo giữa hai đầu đất nước đang vật lộn với cuộc mưu sinh sau lũ... Facebook đã không còn là chốn “ảo”, là những phù phiếm “bày đàn” theo nghĩa tiêu cực, mà khi được khơi gợi, khích lệ, khi có một đích đến vững tâm là những người dân đang trong cơn hoạn nạn, khi có điểm tựa an bình là lòng tốt, sự hướng thiện, thì cộng đồng facebook đã cùng sát cánh bên nhau, hướng tới những nghĩa cử tử tế và cao đẹp...
