Trước thực trạng nhiều tàu cá nhỏ tại địa phương không còn đủ điều kiện hoạt động, Hội đồng Nhân dân tỉnh Gia Lai đã ban hành các nghị quyết hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá. Theo đó, các chủ tàu không đủ điều kiện khai thác được hỗ trợ gạo và tiền mặt hằng tháng, kèm theo điều kiện không ra khơi và không vi phạm khai thác IUU. Chính sách này được xem là bước đi căn cơ, nhằm đưa những phương tiện rủi ro ra khỏi hệ thống, đồng thời mở ra hướng chuyển đổi sinh kế bền vững cho ngư dân.
Song song với việc “giảm áp lực” từ khai thác, nhiều địa phương miền trung đang mở rộng không gian phát triển nuôi biển. Tại Đà Nẵng, việc chuyển đổi từ khai thác sang nuôi biển đã tạo nên những mô hình sinh kế cụ thể. Một số ngư dân ven biển đầu tư nuôi cá lồng bè với các loài có giá trị như cá bớp, cá chim vây vàng, cá dìa; đồng thời phát triển nuôi hàu thương phẩm bằng bè dây, giúp chủ động sản lượng.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Trần Nam Hưng, với đường bờ biển dài hơn 200 km và độ mặn nước biển ổn định quanh năm, thành phố có tiềm năng lớn để phát triển nuôi biển. Nếu được quy hoạch đồng bộ, nuôi biển không chỉ tạo sinh kế bền vững cho ngư dân mà còn mở ra khả năng hình thành chuỗi sản xuất, cung ứng hàng hóa quy mô lớn. Cùng quan điểm này, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã đảo Tam Hải Nguyễn Tấn Hùng cho biết, địa phương đang đẩy mạnh các mô hình nuôi thủy sản lồng bè, tập trung vào sản phẩm có giá trị kinh tế cao, song song với duy trì khai thác xa bờ.
Tỉnh Khánh Hòa được xem là địa phương đi đầu cả nước về phát triển nuôi biển. Với lợi thế điều kiện tự nhiên và truyền thống nuôi trồng, địa phương này đang giảm dần sự phụ thuộc vào nghề khai thác. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa, mỗi năm, địa phương thu hoạch hơn 32 nghìn tấn thủy sản nuôi trồng, trong đó, nuôi biển chiếm khoảng một nửa; kim ngạch xuất khẩu thủy sản năm 2024 đạt gần 850 triệu USD.
Người dân ven biển Khánh Hòa phát triển đa dạng mô hình nuôi biển, như tôm hùm, các loại cá, hàu, rong biển, hải sâm, ngọc trai; nhiều hộ áp dụng nuôi xen ghép để nâng cao hiệu quả. Bên cạnh nuôi truyền thống, địa phương đang thí điểm nuôi biển công nghệ cao bằng lồng HDPE tại một số khu vực biển hở, cho thấy khả năng chịu sóng gió tốt và hiệu quả kinh tế cao hơn.
Đầu năm 2025, Khánh Hòa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án thí điểm phát triển nuôi biển công nghệ cao. Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Trịnh Minh Hoàng, đây là bước cụ thể hóa chiến lược phát triển kinh tế biển bền vững, góp phần nâng cao giá trị thủy sản, cải thiện thu nhập cho người dân và giảm áp lực khai thác lên vùng biển ven bờ.
Từ Gia Lai đến Đà Nẵng, Khánh Hòa, việc chuyển từ khai thác tận diệt sang nuôi biển đang dần hình thành một hướng đi mới cho ngư dân miền trung. Khi sinh kế gắn với biển được tổ chức lại theo hướng bền vững hơn, nghề cá cũng đang tự làm mới mình, chậm rãi nhưng chắc chắn, để biển còn nguồn lợi và người dân có thể gắn bó lâu dài với biển.
