Dây đai an toàn tuy chỉ là một chi tiết rất nhỏ trên xe ô-tô nhưng lại đứng đầu về tầm quan trọng trong việc bảo vệ tính mạng người ngồi trên xe, nhất là lái xe và những hành khách ngồi hàng ghế trên cùng, không để cho người bay lên đập vào kính chắn gió hoặc đập mặt vào táp lô phía trước khi xe đột ngột dừng lại hoặc trong những trường hợp xảy ra tai nạn. Một thí dụ điển hình, nhờ thắt dây an toàn mà 41 hành khách trên chiếc xe khách rơi xuống vực sâu ở đèo Lò Xo (Quảng Nam) năm 2015 đã may mắn sống sót. Tuy nhiên, việc sử dụng không đúng cách không những làm mất tác dụng của dây đai hoặc đôi khi gây tác dụng ngược có hại cho người sử dụng.
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, ý thức chấp hành việc sử dụng dây đai an toàn trong quá trình sử dụng xe ô-tô tại Việt Nam là rất thấp, người lái xe hoặc hành khách đi cùng chưa quan tâm đúng mức đến việc sử dụng dây đai để bảo đảm an toàn tính mạng cho bản thân, hoặc nếu có sử dụng thì đôi khi lại mang tính chất đối phó. Một số người cho rằng, việc sử dụng dây đai an toàn là không cần thiết, chỉ sử dụng khi thấy cảnh sát giao thông để tránh bị phạt. Theo những người khác thì đối với quãng đường ngắn hoặc đi chậm không cần phải sử dụng dây đai. Nhiều người viện lý do có nhiều năm kinh nghiệm lái xe, xử lý tình huống tốt không cần sử dụng dây đai an toàn. Có người lại cho rằng, sử dụng dây đai sẽ bị kẹt không thể tháo dây đai, thoát khỏi xe khi xảy ra tai nạn, hoặc xe đã trang bị túi khí thì không cần đến đây đai an toàn nữa... Tuy nhiên, chừng đó lý do không đủ để ngụy biện cho việc không thắt dây an toàn khi lái xe. Thậm chí, có lái xe còn “đánh lừa” hệ thống cảnh báo trên xe bằng cách vẫn cắm chốt nhưng không quàng dây đai qua thân người.
Trước năm 2011, tại Việt Nam, trong các tiêu chuẩn chỉ quy định “Ghế lái và các ghế ở hàng trên cùng của ô-tô con phải được trang bị dây đai an toàn”. Từ năm 2011 đến nay, quy định trên được mở rộng áp dụng không chỉ cho xe ô-tô con mà cho các loại xe cơ giới. Cụ thể, đối với dây đai trong Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN09:2011/BGTVT đối với các loại xe được quy định như sau “Ghế lái và các ghế ở hàng trên cùng của xe phải được trang bị dây đai an toàn”.
Luật Giao thông đường bộ đã quy định rõ “Xe ô-tô có trang bị dây an toàn thì người lái xe và người ngồi hàng ghế phía trước trong xe ô-tô phải thắt dây an toàn”. Nghị định 187 cũng quy định mức xử phạt đối với lỗi không đeo dây đai an toàn là từ 100 đến 200 nghìn đồng. Tuy nhiên, mức phạt này còn quá thấp, chưa đủ mức răn đe. Theo kiến nghị của ông Doãn Mạnh Hùng (Cục Đăng kiểm Việt Nam) tại Hội nghị An toàn giao thông Quốc gia 2015, để nâng cao ý thức trong việc sử dụng dây đai an toàn khi đi xe góp phần nâng cao hiệu quả giảm chấn thương khi xảy ra va chạm cần nâng mức xử phạt cao hơn nữa, đồng thời bổ sung quy định trang bị dây đai an toàn trên toàn bộ ghế ngồi, nhất là các xe chở khách là một yêu cầu bắt buộc trong các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn chung đối với xe cơ giới.
Hạ tầng giao thông đường bộ Việt Nam đang ngày càng được nâng cấp và hoàn thiện hơn, cải thiện tốc độ lưu thông trên đường, góp phần giảm ùn tắc. Bộ Giao thông vận tải cũng vừa ban hành quy định mới về tốc độ và khoảng cách an toàn của xe cơ giới, xe máy chuyên dùng tham gia giao thông đường bộ. Tốc độ nâng lên đồng nghĩa với việc rủi ro khi va chạm cũng tăng theo.
Do vậy, dù đi đường đô thị hay cao tốc, hãy luôn giữ cho mình thói quen thắt dây an toàn khi vừa ngồi lên xe, ở bất cứ hàng ghế nào. Đó là một hành vi văn minh, một nét văn hóa khi tham gia giao thông mà bất cứ ai cũng cần phải có.
Trang bị dây đai an toàn trên toàn bộ ghế ngồi, nhất là các xe chở khách là một yêu cầu bắt buộc trong các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn chung đối với xe cơ giới.
