Tập trung bảo vệ nhóm đối tượng nguy cơ cao

Biến thể chủ đạo vẫn là Omicron

Mới đây, Bộ Y tế đã có buổi trao đổi ý kiến với báo chí trước tình hình số ca mắc mới Covid-19 gia tăng trong những ngày gần đây. Theo số liệu của Bộ Y tế, riêng ngày 12/4, cả nước ghi nhận 261 ca Covid-19, tăng so với ngày trước đó và cao nhất trong hơn ba tháng qua. Trung bình có 112 ca mắc mới mỗi ngày, tăng 4,2 lần so với bảy ngày trước đó. Trong đó nhóm từ 50 tuổi trở lên ghi nhận 193 ca (chiếm 30,2% số mắc mới). Lý giải về sự gia tăng này, theo Cục trưởng Y tế dự phòng Phan Trọng Lân, cần căn cứ vào ba yếu tố, gồm: Virus SARS-CoV-2; môi trường sống và các biện pháp đáp ứng.

Với virus SARS-CoV-2, hiện biến chủng Omicron đang chiếm ưu thế. Dù Omicron có nhiều biến thể phụ (thống kê trên thế giới có tới hơn 500 biến thể phụ) song hầu hết đều có chung đặc tính là lây lan nhanh, chưa có bằng chứng rõ ràng về tăng các ca nặng.

Với biến chủng Omicron, dù hiệu quả phòng lây nhiễm của vaccine Covid-19 còn hạn chế. Thế nhưng, vaccine vẫn góp phần hiệu quả trong việc giảm số ca mắc nặng, nhập viện và tử vong, nhất là với người lớn tuổi, người bị suy giảm miễn dịch, phụ nữ mang thai…“Hiện nay, trên nền những người đã tiêm chủng hoặc từng mắc bệnh có tới 90% trong số họ có miễn dịch. Miễn dịch này giúp cho các trường hợp khi mắc bệnh có biểu hiện nhẹ hơn, ít có triệu chứng hoặc không có triệu chứng”, ông Phan Trọng Lân cho biết thêm.

Về môi trường sống và các biện pháp đáp ứng, hiện biến chủng Omicron lây lan nhanh do các nước đã mở cửa, nới lỏng toàn bộ các biện pháp phòng, chống dịch. Việc giao lưu đi lại gia tăng sau ba năm dịch bệnh. Riêng với Việt Nam, công tác phòng, chống dịch mang lại hiệu quả là nhờ vaccine. Cũng vì thế nên có tình trạng người dân còn chủ quan không đeo khẩu trang, khử khuẩn.

Thời gian gần đây, số ca mắc tại khu vực phía bắc chiếm ưu thế, do yếu tố thời tiết giao mùa. Tuy nhiên, ông Phan Trọng Lân đánh giá cao sự vào cuộc của các cơ quan chức năng tại một số tỉnh, thành phố. Điển hình như tỉnh Lào Cai đã vào cuộc sớm xử lý hai ổ dịch, không để lây lan. Tương tự, Hà Nội cũng có những biện pháp triển khai mạnh mẽ để làm giảm sự lây nhiễm.

Về vấn đề được người dân quan tâm hiện nay là có sự xuất hiện của biến thể mới hay không, ông Phan Trọng Lân lý giải, hiện nay, theo các nghiên cứu trên thế giới, chủ đạo vẫn là Omicron và các biến thể phụ. Các biến thể này không làm gia tăng mức độ chuyển nặng của bệnh. “Tỷ lệ bệnh nhân nặng/số ca mắc không có sự gia tăng. Tại Việt Nam, từ đầu tháng 4/2023 đến nay, dù số ca mắc mới Covid-19 gia tăng nhưng tỷ lệ bệnh nhân nặng/số ca mắc còn thấp hơn so với tháng 3/2023”, ông Phan Trọng Lân thông tin.

Nguy cơ dịch ở mức thấp

Trước tình hình dịch hiện nay, về phân loại cấp độ dịch, Cục trưởng Y tế dự phòng Phan Trọng Lân cho biết, nếu đánh giá về sơ bộ, tình hình dịch tại tất cả các địa phương hiện đang ở cấp độ mầu xanh, có nghĩa là không vượt qua cấp độ 1 (nguy cơ thấp). Có thể nói rằng, dù số ca mắc tăng nhưng tình hình dịch vẫn trong tầm kiểm soát. “Kể cả số ca mắc có tăng cục bộ ở nơi này nơi kia nhưng dịch Covid-19 vẫn được kiểm soát”, ông Phan Trọng Lân nhấn mạnh.

Tuy nhiên, đại diện Bộ Y tế cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, cần theo dõi sát các số liệu, đề nghị các tỉnh, thành phố đẩy mạnh tăng cường rà soát cấp độ dịch và công bố rõ ràng để người dân biết và phòng chống. “Cấp độ dịch này có ý nghĩa, ở cấp xã, phường, phát hiện sớm nhất, khoanh vùng hiệu quả nhất, xử lý dịch tại nguồn để không ảnh hưởng tới phát triển kinh tế - xã hội. Điều đó phụ thuộc lớn vào các địa phương, tránh sự hoang mang cũng như chủ quan của người dân”, ông Phan Trọng Lân nói.

Theo dự báo của các nhà khoa học và Tổ chức Y tế thế giới (WHO), SARS-CoV-2 vẫn tồn tại. Để điều này không ảnh hưởng đến cuộc sống, cần tập trung bảo vệ tối đa đối tượng nguy cơ cao như: Người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền, suy giảm miễn dịch, kể cả lực lượng y tế tuyến đầu. Từ đó, tránh sự quá tải hệ thống y tế. “Mục tiêu giai đoạn tới là giảm tỷ lệ nhập viện, giảm bệnh nhân nặng và tử vong, tránh quá tải hệ thống y tế và giữ vững thành quả chống dịch. Người dân cần tiêm chủng đúng lịch, đủ liều theo khuyến cáo của Bộ Y tế, nhất là với nhóm nguy cơ cao”, ông Phan Trọng Lân khẳng định.

Để phòng bệnh hiệu quả, ông Khổng Minh Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội khuyến cáo, người dân vẫn phải tuân thủ đeo khẩu trang ở nơi công cộng, luôn giữ khoảng cách khi đến nơi đông người và tiêm vaccine phòng Covid-19 đầy đủ. Khi có triệu chứng nghi ngờ, cần chủ động tự cách ly tại nhà để phòng lây nhiễm cho những người chung quanh. Chỉ những trường hợp nằm trong nhóm nguy cơ cao, có bệnh nền mạn tính và có triệu chứng nặng thì mới cần đến cơ sở y tế điều trị.

Trước diễn biến dịch Covid-19 có xu hướng gia tăng, mới đây, Bộ Y tế có Công văn 2116/BYT-DP gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương đề nghị tăng cường công tác phòng, chống dịch Covid-19. Theo đó, các địa phương cần chủ động công tác giám sát, theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh trên địa bàn; chuẩn bị sẵn sàng ứng phó các tình huống có thể xảy ra của dịch bệnh. Đồng thời, tăng cường triển khai các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19 tại các cơ sở giáo dục, giám sát tại các cửa khẩu, trong các cơ sở y tế và tại cộng đồng để phát hiện sớm và xử lý kịp thời, không để dịch bệnh lây lan ra cộng đồng; phối hợp chặt chẽ với các đơn vị của Bộ Y tế để chủ động phát hiện sớm các biến thể mới của virus SARS-CoV-2.

Bộ Y tế cũng đề nghị, các địa phương tổ chức đánh giá cấp độ dịch theo Nghị quyết số 128/NQ-CP ngày 11/10/2021 của Chính phủ, Quyết định số 218/QĐ-BYT ngày 27/1/2022 của Bộ Y tế về hướng dẫn tạm thời về chuyên môn y tế thực hiện quy định tạm thời “Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19” để kịp thời áp dụng các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp theo cấp độ dịch.

Ngoài ra, Bộ Y tế đề nghị, các tỉnh, thành phố chỉ đạo tổ chức tốt việc thu dung, cấp cứu, chăm sóc, điều trị hiệu quả các trường hợp mắc bệnh, đặc biệt với các nhóm nguy cơ cao như phụ nữ có thai, người mắc bệnh nền, người cao tuổi; hạn chế đến mức thấp nhất các trường hợp tử vong và thực hiện nghiêm việc kiểm soát nhiễm khuẩn, không để lây nhiễm chéo trong các cơ sở điều trị. Cùng với đó, tăng cường truyền thông phòng bệnh để nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của người dân trong việc bảo vệ sức khỏe của bản thân, gia đình và cộng đồng.