Mong giảm stress nhờ “vaccine tinh thần”
Đại dịch đã trực tiếp gây nên những tác động lớn về sức khỏe tinh thần với nhiều người. Một nhóm chuyên gia, giảng viên Trường ĐH KHXH&NV TP Hồ Chí Minh (USSH) đã triển khai chương trình “vaccine tinh thần” nhằm hỗ trợ người dân gặp vấn đề về tâm lý.
Người dân có thể gọi điện đến tổng đài miễn phí 09871119801 của trường USSH nhờ hỗ trợ tư vấn. Anh N.H.T, ngụ quận 3, sau khi được tư vấn, chia sẻ: Suốt mấy tháng qua, các thành viên trong gia đình anh từ chỗ “quây quần” thì mấy tuần nay, không khí rất nặng nề. Anh T. bộc bạch với các tư vấn viên là không gian trong nhà nhỏ hẹp, hai vợ chồng vừa phải quán xuyến công việc gia đình vừa phải bảo đảm các phần việc tại công ty qua các phần mềm làm việc trực tuyến. Có khi, đang làm việc, hai đứa con đòi hết thứ này thứ nọ khiến anh không thể tập trung công việc được. Tình trạng này ban đầu còn thấy ổn nhưng nhiều tuần qua lặp đi lặp lại, anh thấy bản thân mình trở nên hay cáu gắt và to tiếng với vợ con hơn.
Từ phòng điều trị, cách ly tại Bệnh viện dã chiến số 12 (phường Bình Khánh, TP Thủ Đức), chị B.T.N, ngụ TP Thủ Đức cũng gọi điện “tâm sự” với các chuyên gia. Trong những ngày điều trị tại đây, chị luôn bất an khi hằng ngày đọc các tin tức liên quan đến số ca nhiễm, ca tử vong, tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp trên địa bàn thành phố. Chị N. kể: Dù được đội ngũ y, bác sĩ, điều dưỡng, tình nguyện viên động viên rất nhiều và bản thân cũng tự nỗ lực để kết quả điều trị khả quan hơn nhưng những “năng lượng tiêu cực” cứ liên tiếp “tấn công” khiến chị luôn cảm thấy mệt mỏi, lo lắng.
Theo PGS, TS Ngô Thị Phương Lan, Hiệu trưởng USSH, ý tưởng triển khai chương trình “vaccine tinh thần” được đưa ra khi chứng kiến trong thời gian giãn cách xã hội, nhiều người dân cảm thấy lo âu, căng thẳng/stress, buồn chán, đau đầu, mất ngủ… Đây là vấn đề toàn cầu, nhất là trong bối cảnh đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp tại nhiều quốc gia. Kết quả khảo sát và nghiên cứu từ Khoa Tâm lý học của nhà trường trong tháng 8/2021 cho thấy, các đối tượng gồm: bệnh nhân, nhân viên y tế, thân nhân, người lao động và học sinh, sinh viên là những nhóm dễ chịu tổn thương bởi Covid-19, có nhu cầu được hỗ trợ, trấn an để vượt qua đại dịch.
Trưởng khoa Tâm lý học - TS Ngô Xuân Điệp cho rằng: Trong đại dịch, ngoài sức đề kháng cơ thể, con người cần huy động một hệ thống miễn dịch khác về mặt tinh thần, hay còn gọi là sức đề kháng tinh thần. Sức khỏe thể lý và tinh thần có quan hệ chặt chẽ với nhau. Hiện nay, cả nước đang dồn lực cho chiến dịch tiêm vaccine cho toàn TP Hồ Chí Minh, người dân thành phố cần thêm một “mũi vaccine tinh thần” để gia tăng sức đề kháng cơ thể và tinh thần trước sự tấn công của đại dịch Covid-19.
Theo TS Ngô Xuân Điệp, các chuyên gia, giảng viên sẽ tham vấn, tư vấn cho các đối tượng ở ba mức độ gồm: Phòng ngừa phổ quát nâng cao sức khỏe tinh thần dành cho người có nguy cơ thấp, có các dấu hiệu lo lắng, căng thẳng, hoang mang nhẹ, chưa đạt mức bệnh lý. Ở mức độ 2 là tham vấn và trị liệu tâm lý cho người có các biểu hiện bệnh lý về lo âu, trầm cảm, nguy cơ tự tử, bị sang chấn vì nhiễm bệnh hoặc mất người thân do Covid-19. Trường hợp cá nhân gặp phải bệnh lý nặng sẽ được hỗ trợ tham vấn, trị liệu lâu dài. Và ở mức độ 3 là hỗ trợ các “bệnh nhân” tái hòa nhập hậu Covid-19 giúp họ phục hồi tâm lý, tìm thấy nguồn lực tích cực thông qua việc cung cấp thông tin về việc làm, phát triển bản thân, học tập và lao động hay các chương trình hỗ trợ của chính phủ, của thành phố…
Đa dạng đối tượng tiêm
Đến thời điểm hiện tại, TP Hồ Chí Minh đã nhận đủ số vaccine để hoàn thành tiêm mũi 1 cho 100% người dân trên 18 tuổi theo kế hoạch. Tận dụng khoảng thời gian “vàng” trong giai đoạn tăng cường giãn cách, những ngày qua, TP Hồ Chí Minh tập trung truy vết F0 và đẩy mạnh tiêm vaccine trong cộng đồng. Từ nay đến ngày 30/9, thành phố tiến hành tiêm cho gần một triệu người, tương đương 35 nghìn liều/ngày. Bên cạnh các điểm tiêm cố định, mô hình xe tiêm vaccine lưu động sẽ được mở rộng nhằm hạn chế tối đa việc di chuyển của người dân. Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19 TP Hồ Chí Minh đã yêu cầu TP Thủ Đức và các quận, huyện siết chặt khâu bảo đảm an toàn khi tổ chức tiêm, đặc biệt là mô hình tiêm lưu động tại các khu dân cư, mô hình tiêm theo tầng, khu vực tại các khu chung cư...
Cuối tuần qua, quận Bình Thạnh đã triển khai xe tiêm vaccine lưu động tại phường 26. Theo bà Thái Thị Hồng Nga, Phó Chủ tịch UBND quận, tuy mới khởi động nhưng quá trình tiêm diễn ra suôn sẻ, thuận lợi. Việc mang vaccine đến tận các khu dân cư hứa hẹn giúp Bình Thạnh sớm hoàn thành kế hoạch tiêm như đã đề ra. Đến thời điểm hiện tại, Bình Thạnh có hơn 78% dân số thuộc nhóm trên 18 tuổi đã hoàn tất việc tiêm vaccine, tăng hơn 20% so đầu tháng 8. Dự kiến đến ngày 30/9, quận sẽ hoàn thành tiêm mũi 1 cho 100% người dân trên 18 tuổi, tiến hành tiêm mũi 2.
Tại nhiều địa phương, việc tiêm vaccine song song xét nghiệm diện rộng đang mang lại kết quả khả quan. Trong quá trình xét nghiệm, các F0 được hỗ trợ đi cách ly tập trung hoặc cách ly tại nhà tùy vào tình hình sức khỏe, triệu chứng bệnh. Những trường hợp âm tính chưa tiêm vaccine sẽ được tuyên truyền, khuyến khích để hoàn thành mũi tiêm trong thời gian sớm nhất. Theo ông Mai Quang, Chủ tịch UBND phường 28, quận Bình Thạnh, chính cách làm kép này đã giúp số lượng người tiêm vaccine tăng nhanh: “Chúng tôi tiết kiệm được thời gian rà soát và từ đó tập trung nhân lực vào việc tiêm nhanh cho những nhóm còn sót. Việc vừa xét nghiệm sàng lọc F0 vừa tiến hành phủ vaccine bước đầu mang lại hiệu quả khi cũng chừng đó người làm nhưng chúng tôi hoàn thành tốt cả hai việc quan trọng. Hiện, tỷ lệ tiêm vaccine tại địa phương đã đạt 90%, số chưa tiêm được chủ yếu do có bệnh nền, vấn đề sức khỏe...”.
Trong khi đó, TP Hồ Chí Minh tiếp tục ưu tiên tiêm vaccine phòng Covid-19 cho nhiều nhóm đối tượng như người cao tuổi, người có bệnh nền, thai phụ từ 13 tuần trở lên và bà mẹ đang cho con bú, lực lượng tuyến đầu chống dịch, lực lượng tuyến đầu về phát triển kinh tế... Cùng với đó sẽ tiến hành rà soát, hỗ trợ nhóm đối tượng vô gia cư, yếu thế tại nhiều quận, huyện như đã triển khai giai đoạn gần đây.
Trước đó, quận 4 đã tổ chức tiêm vaccine phòng Covid-19 cho gần 100 người vô gia cư trên địa bàn đã thu hút sự quan tâm của cộng đồng. Nhiều ý kiến cho rằng, quá trình khẩn trương rà soát, hỗ trợ tiêm vaccine cho nhóm người này sẽ góp phần kéo giảm tình trạng lây nhiễm bệnh trong cộng đồng. Lang thang bán vé số khắp TP Hồ Chí Minh 30 năm nay, đợt dịch này, ông Trần Văn Phước (64 tuổi) cảm thấy lo lắng vì chưa biết cách nào liên hệ để được tiêm vaccine. Trước ngày giãn cách, sáng ông đi bán, tối về ngủ nhờ trong nhà thờ, sau đó thì không kiếm được đồng nào. May mắn, ông cùng gần 100 người cùng cảnh ngộ khác được chính quyền quận 4 hỗ trợ chỗ ở tập trung tạm thời tại Trường THCS Nguyễn Huệ, hỗ trợ ăn uống, giảm nguy cơ lây nhiễm bệnh. Trước khi vào ở tại đây, ông Phước cùng những người khác đã được xét nghiệm, kết quả âm tính. “Được tiêm vaccine thì không chỉ tốt cho tôi mà còn tốt cho những người chung quanh. Tôi chỉ mong dịch bệnh sớm qua đi chứ tình cảnh này thấy ớn quá rồi”, ông Phước nói.
Theo bà Đỗ Thị Trúc Mai, Phó Chủ tịch UBND quận 4, trong số 118 trường hợp về khu tập trung này có 11 người dương tính với Covid-19 đã được đưa về Trung tâm cách ly quận 4. Số còn lại khoảng 100 người đã được tiêm vaccine. Sau khi tiêm, quận làm hồ sơ, tách ra theo nhóm để hỗ trợ đưa các nhóm người vô gia cư đến các trung tâm bảo trợ xã hội.
