Nơi nhen nhóm tư tưởng của Người
Bà Đinh Thị Hoài Trai, Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh thành phố Huế cho biết, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có nhiều năm sinh sống tại Huế trong hai giai đoạn từ 1895 đến 1901 tại nhà 112 đường Mai Thúc Loan (nay là số mới 158) và từ 1906 đến 1909 cùng gia đình trở lại Huế, theo học tại Trường Quốc học - một trong những cơ sở giáo dục tiên tiến của thời kỳ đó. “Trải qua thời gian, hệ thống di tích lưu niệm về Bác Hồ tại Huế không chỉ là những chứng tích lịch sử quý giá, mà còn là nền tảng quan trọng để lan tỏa giá trị tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống xã hội đương đại”, bà Hoài Trai nhấn mạnh.
Nhà lưu niệm Bác Hồ ở làng Dương Nỗ (phường Dương Nỗ, thành phố Huế) luôn có đông người dân và du khách đến tham quan, tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu. Đây là ngôi nhà mà Bác Hồ và gia đình sinh sống từ năm 1898 đến 1900. Lúc đó, cụ Nguyễn Sinh Sắc về đây dạy học theo lời mời của ông Nguyễn Sĩ Độ và được giao cho một ngôi nhà tranh ba gian, vách trát đất được sử dụng làm bếp sinh hoạt gia đình, là nơi ở của ba cha con Bác và nơi mở lớp dạy học. Tại đây, Bác đã được học những chữ Hán đầu tiên do cụ Nguyễn Sinh Sắc dạy. Ông Nguyễn Văn Hòa, người dân ở làng Dương Nỗ đến tham quan nhà lưu niệm Bác Hồ, tâm sự: “Bồi hồi xúc động khi được giới thiệu về hoàn cảnh gia đình, sự nghiệp của Bác lúc thiếu thời. Rất đáng tự hào, bản thân là người dân của Việt Nam, luôn học tập và noi gương tấm gương của Bác”.
Năm 1906, Nguyễn Tất Thành theo cha vào Huế lần thứ hai. Lúc bấy giờ, ông Nguyễn Sinh Sắc sau khi đỗ Phó bảng, vào kinh đô Huế nhậm chức, đưa theo hai anh em Nguyễn Tất Đạt và Nguyễn Tất Thành. Năm 1908, Nguyễn Tất Thành là 1 trong 10 học sinh giỏi nhất Trường tiểu học Pháp - Việt Đông Ba, thi vượt cấp vào lớp đệ nhị trung học tại Trường Quốc học khóa 1908-1909. Theo học ở đây, Nguyễn Tất Thành được tiếp xúc với các thầy giáo tiến bộ, có tinh thần yêu nước như Hoàng Thông, Lê Văn Miến... Các thầy dành nhiều thời gian nói chuyện với học sinh về những thành tựu dân chủ, văn minh phương Tây. Ngọn lửa niềm tin của tinh thần dân tộc được nhen nhóm và lớn dần trong tâm trí Nguyễn Tất Thành.
Ông Nguyễn Phú Thọ, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Quốc học Huế cho biết: “Nhiều năm qua, trường trở thành điểm đến tham quan, tìm hiểu của nhiều du khách trong và ngoài nước. Khu nhà lưu niệm Bác Hồ và phòng truyền thống thường xuyên đón khách tham quan. Nhà trường cùng Sở Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp xây dựng trường trở thành một điểm đến trong hành trình du lịch của Huế, đồng thời xây dựng cho học sinh trở thành những người hướng dẫn viên, khắc sâu truyền thống của Quốc học và truyền thống về Bác trong thế hệ trẻ, qua đó lan tỏa những giá trị, tư tưởng của Bác Hồ đến với du khách ở khắp mọi nơi”.
Lưu dấu mối quan hệ đặc biệt
Hiện nay trên địa bàn thành phố có 20 di tích và địa điểm di tích lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và gia đình, gắn với những năm tháng Người sống, học tập và hoạt động tại Huế. Trong đó, có 4 di tích lịch sử được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt, gồm: Nhà lưu niệm thời niên thiếu của Chủ tịch Hồ Chí Minh; Nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại làng Dương Nỗ; đình làng Dương Nỗ, địa điểm gắn liền với sinh hoạt cộng đồng đậm nét văn hóa Huế và địa điểm Trường Quốc học. Bên cạnh đó, có 5 di tích cấp tỉnh gồm: Bến Đá, Am Bà, Trường tiểu học Pháp - Việt Đông Ba, tòa Khâm sứ Trung kỳ, địa điểm mai táng bà Hoàng Thị Loan (thân mẫu Bác), tất cả cùng hội tụ giá trị lịch sử và văn hóa sâu sắc.
Theo TS Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế, thời gian qua, Sở đã tham mưu UBND thành phố xếp hạng hệ thống di tích lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Huế là Di tích quốc gia đặc biệt; thực hiện Đề án phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch; cải tạo cảnh quan; chuẩn hóa công tác bảo quản hiện vật; đẩy mạnh số hóa và ứng dụng công nghệ trong trưng bày. Giai đoạn tới, thành phố tiếp tục hỗ trợ bảo tàng đổi mới nội dung, phát triển sản phẩm giáo dục di sản và mở rộng hợp tác nhằm phát huy giá trị di sản Hồ Chí Minh một cách bền vững.
Bảo tàng Hồ Chí Minh thành phố Huế hiện đang quản lý, trưng bày hơn 1.300 tư liệu, hình ảnh và hiện vật phản ánh mối quan hệ đặc biệt giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh và Huế, trở thành những minh chứng sống động cho quá trình hình thành và lan tỏa tư tưởng sáng ngời của Người. Những hình ảnh và hiện vật đang được phân chia theo các chủ đề lớn giới thiệu thân thế, sự nghiệp và mối quan hệ giữa Bác Hồ với Huế, phục vụ hiệu quả công tác nghiên cứu, giáo dục truyền thống và tham quan của nhân dân, du khách. Sau hơn 45 năm hình thành và phát triển, đến nay, Bảo tàng Hồ Chí Minh thành phố đã khẳng định vị thế là một thiết chế văn hóa tiêu biểu của vùng đất Cố đô.
Theo TS Phan Thanh Hải: “Từ một nhà trưng bày nhỏ bên bờ sông Hương, bảo tàng đã không ngừng đổi mới, ứng dụng mỹ thuật, âm thanh và công nghệ số để nâng cao khả năng tương tác. Hệ thống di tích và không gian trưng bày của bảo tàng đã trở thành “địa chỉ đỏ” quan trọng, thu hút đông đảo cán bộ, học sinh, sinh viên và du khách đến tìm hiểu, tưởng niệm Bác Hồ; góp phần giáo dục tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh”.
