Kế hoạch nhằm cụ thể hóa các nhiệm vụ, giải pháp tạo chuyển biến mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân về vai trò của ngành VLXD. Theo đó, trọng tâm là nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, điều hành cung-cầu, bình ổn thị trường, đồng thời thúc đẩy phát triển vật liệu xanh, vật liệu mới, vật liệu tái chế.
Trong giai đoạn 2026-2030, các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu triển khai đồng bộ các nhiệm vụ với phương châm “rõ việc, rõ cơ quan, rõ sản phẩm, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm”. Trọng tâm là hoàn thiện thể chế, trong đó nghiên cứu xây dựng Luật Quản lý, phát triển VLXD; rà soát, sửa đổi các quy định liên quan; xây dựng quy hoạch ngành đối với một số vật liệu chủ yếu nhằm kiểm soát đầu tư dàn trải, dư thừa công suất. Cơ chế đặc thù bảo đảm vật liệu san lấp cho các công trình hạ tầng trọng điểm. Cùng với đó, yêu cầu công khai, minh bạch thông tin về năng lực sản xuất, tiêu thụ, giá cả. Ngoài ra, việc xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, thao túng thị trường cũng được nhấn mạnh nhằm lập lại kỷ cương trong lĩnh vực VLXD. Kế hoạch cũng định hướng phát triển ngành theo chiều sâu, khuyến khích vật liệu xanh, vật liệu tái chế, vật liệu mới. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông toàn quốc về vật liệu xây dựng được coi là nền tảng quan trọng nâng cao hiệu quả quản lý.
Những ngày qua, nhiều cơ quan báo chí đã phản ánh tình trạng giá VLXD tăng cao và những tác động tiêu cực tới hoạt động xây dựng. Trong đó, báo Thời Nay các số 1960, 1961 đã đăng loạt bài "Giải bài toán khó cho thị trường vật liệu xây dựng", phản ánh trực diện những áp lực đè nặng lên thị trường từ đầu năm 2026 khi giá thép, xi-măng, gạch, cát, sỏi, vật liệu san lấp... đồng loạt tăng 15-40%. Những biến động này không chỉ gây rủi ro cho các nhà thầu xây dựng mà còn tạo ra rào cản lớn đối với tiến độ giải ngân đầu tư công và phát triển kết cấu hạ tầng quốc gia. Vì vậy, việc ban hành một kế hoạch hành động tổng thể để quản lý và phát triển ngành VLXD không chỉ là yêu cầu cấp thiết về kinh tế mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng nhằm bảo đảm mục tiêu tăng trưởng hai con số trong thời gian tới.
