Những “kỷ lục” mới liên tục xác lập. Mỗi ngày, lại có hàng trăm ca phải điều tra dịch tễ. Con số này nói lên diễn biến khó lường và những khó khăn mới trong việc kiểm soát mức độ lây lan của dịch bệnh.
Nhìn lại Bắc Giang chuỗi ngày nóng bỏng vừa qua, mặc dù số liệu và thông tin dồn dập, nhưng suy cho cùng, tỉnh này có vị trí địa lý và nguồn nhân lực không quá phức tạp. Trừ trục quốc lộ 1 là đầu mối kết nối lớn nhất, thì những kết nối giao thông khác không đáng ngại. Cao điểm dịch bệnh, Bắc Giang chỉ cần chặn các kết nối “xương cá”, thế là quốc lộ 1 vẫn thông suốt, còn nội tỉnh đã gần như phong tỏa. Về con người, thực hiện giữ nguyên lực lượng lao động, không để di chuyển về các địa phương khác là có thể hạn chế được cơ bản những nguy cơ từ sự biến động có hại. Vốn dĩ, câu chuyện ở Bắc Giang chưa hẳn là bài học, nhưng nó ít nhiều có gợi mở.
Đối với TP Hồ Chí Minh, nhìn bản đồ quá nhiều tiếp giáp địa lý, luồng nhân lực ra vào thành phố mỗi ngày đêm vô cùng phức tạp, khó kiểm soát. Xét về mọi mặt, thành phố như một khu vực rộng lớn, nếu gặp “đám cháy” nhỏ, phát hiện kịp thời, còn dễ kiểm soát. Trường hợp diễn biến dịch bệnh phức tạp, những nguy cơ phân tán, âm ỉ, ngấm ngầm, thì khi bùng lên, rất khó dập tắt.
Biện pháp dập dịch, rõ ràng là cần khoanh vùng, phong tỏa, nhưng khoanh vùng, phong tỏa theo quan điểm nào, mức độ ra sao, lại cần có bản lĩnh và quyết đoán đặc biệt.
“Chữa cháy” quan trọng nhất không chỉ là dập lửa, mà phải đề phòng và bằng mọi cách ngăn chặn “cháy” lan sang các khu vực khác. Sẽ có giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 trên toàn thành phố từ 0 giờ ngày 9-7, trong 15 ngày. Xin đề nghị một số biện pháp cụ thể như sau:
Thứ nhất, phân loại một số trục đường giao thông trên địa bàn và đi qua TP Hồ Chí Minh theo các thứ tự ưu tiên. Theo đó, các trục chính kết nối các tỉnh miền Đông Nam Bộ, Tây Nam Bộ, Nam Trung Bộ sẽ là ưu tiên số 1, được sử dụng làm hành lang xuất nhập hàng hóa, hành lang giao thông kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh, thành phố. Toàn bộ nhân lực tham gia vào giao dịch trên các hành lang này, trong thời gian nhất định phải đăng ký, khai báo nhân sự, phương tiện, kế hoạch giao dịch để quản lý thống nhất, bắt buộc thực hiện biện pháp khuyến cáo y tế tối đa, được ưu tiên tiêm vaccine phòng dịch bên cạnh các lựa chọn ưu tiên tiêm phòng như nhân viên y tế, lực lượng an ninh, quốc phòng…
Thứ hai, các địa bàn kẹp giữa các trục ưu tiên số 1 sau khi chuẩn bị kỹ lưỡng, sẽ đồng loạt thực hiện phong tỏa, giãn cách 21 ngày ở cấp độ cao nhất. Trong đó, dừng mọi hoạt động thương mại đường phố; các mô hình kinh doanh vẫn có thể hoạt động trên nền tảng ứng dụng công nghệ số, giao hàng, giao dịch phi tiếp xúc; các doanh nghiệp tổ chức sản xuất trên cơ sở giãn ca, giãn kíp và thực hiện cách ly các ca, kíp sản xuất của mình.
Thứ ba, trong thời gian phong tỏa, giãn cách, TP Hồ Chí Minh nên tổ chức lưu trú toàn bộ các lao động ngoại tỉnh ở tại nhà máy, khu công nghiệp hoặc khu dân cư, không để họ tự phát di chuyển về quê quán, phòng dịch lan rộng ra các địa phương khác.
Thứ tư, chống dịch như chống giặc, cho nên quan điểm lãnh đạo, chỉ đạo phải thống nhất, mệnh lệnh dứt khoát, kỷ luật nghiêm minh. Vì vậy, cần phải thay đổi, tập trung việc lãnh đạo, chỉ đạo về một mối, là cấp thành phố, có sự chỉ đạo chính trị từ Trung ương, có sự chỉ đạo chuyên môn từ Bộ Y tế. Không nên “phân quyền” cho các quận, huyện, thành phố trực thuộc tự quản và tự chịu trách nhiệm, sẽ dễ thụ động về chiến lược, tính nhất quán và công tác giám sát.
Thứ năm, hiệu quả chống dịch chưa tốt một phần quan trọng do việc giám sát, kiểm tra chống dịch chưa quyết liệt, chưa chặt chẽ. TP Hồ Chí Minh song song lãnh đạo, chỉ đạo cần quán triệt, chấn chỉnh công tác này. Cần thiết lập ra những đội “cơ động, đặc nhiệm” tăng cường kiểm tra, giám sát ngày đêm, nhất là trong thời gian phong tỏa, giãn cách 21 ngày. Thành phố cũng nên thành lập các đường dây nóng để hỗ trợ việc này và tranh thủ sự đồng thuận, trách nhiệm, nhiệt tình, chia sẻ của nhân dân trong phòng, chống dịch.
Trước những diễn biến phức tạp và ngày càng nghiêm trọng cần có quyết tâm và hành động quyết liệt, thần tốc hơn nữa trong công tác phòng, chống dịch!
