HÀI - NHẢM “LÊN NGÔI”
Tính từ Gái nhảy, bộ phim “khai cuộc” (năm 2003), với doanh thu gây sốc 12 tỷ đồng, mùa phim Tết - với dòng chủ lưu đậm chất giải trí đã định hình và trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu mỗi dịp đón chào Xuân mới. Liên tiếp những năm sau đó, điện ảnh Việt chỉ thật sự khởi sắc trong một mùa phim duy nhất này. Và chiếc bánh thị phần được chia đều cho vài ba nhà sản xuất tư nhân được xếp chung vào chiếu đại gia như Thiên Ngân, BHD, Phước Sang...
Đã hình thành một công thức phim Tết, khi phải bảo đảm cùng lúc ba yếu tố như câu chuyện có nét thu hút, cách kể chuyện thú vị và bảo đảm tính giải trí cao nhất. Nói nôm na là “doanh thu đi trước, nghệ thuật theo sau, cười vui là chính”. Thị hiếu số đông đã chiến thắng và giành quyền chi phối phân khúc thị trường quan trọng này. Cũng đã hình thành những cái tên đạo diễn “tiền tỷ” khi trở thành con dấu bảo chứng cho những hàng dài khán giả trước các phòng vé như Lê Hoàng, Lê Bảo Trung, Nguyễn Quang Dũng, Vũ Ngọc Đãng, Victor Vũ...
Và cũng đã kịp định hình phong cách riêng, mầu sắc riêng của mỗi đơn vị sản xuất, khi gắn với ông bầu Phước Sang là những bộ phim hài nhảm được cả một bầu trời đầy sao làm nền. Khi BHD xây dựng thương hiệu bằng những câu chuyện tình lãng mạn, hài hước. Khi Galaxy Thiên Ngân trung thành tuyệt đối với dạng phim ma quái điểm xuyết chút hài nhưng vẫn đậm mầu kinh dị.
Nhảm đến mức thượng thừa như Khi đàn ông có bầu, Đẻ mướn, Võ lâm truyền kỳ, Công chúa teen và ngũ hổ tướng, Thiên sứ ... 99, Phát tài (bị công chúng đọc chệch thành Phát tởm) hay mới nhất là Hello cô Ba thì không ai qua mặt được hãng phim Phước Sang. Nhưng mạnh tay chi đẹp khi quy tụ được dăm ba chục ngôi sao sáng chói trong làng giải trí chịu đứng chung một trường quay, bất kể vai chính hay thứ, vai phụ hay xẹt qua, xẹt lại chút xíu trong một vài khuôn hình thì cũng chẳng ai “địch” nổi đơn vị này.
Những câu chuyện mà BHD mời khán giả thưởng thức thường rất dễ thương, dễ xem, dễ mủm mỉm cười như Đẹp từng xăng ti mét, Cô dâu đại chiến, Những nụ hôn rực rỡ... và mới nhất là Lệ phí tình yêu.
Và chính nhờ thế, những tựa phim kể trên đều thành công khi ra rạp, dù kinh phí sản xuất không quá “khủng”, dàn sao không quá đông và câu chuyện không quá gây sốc - theo cả hai chiều hiệu ứng tích cực lẫn tiêu cực.
Mảng ma quỷ, cả hài hước lẫn khiến khán giả thi thoảng lạnh sống lưng vốn là đặc sản nhiều năm nay của Thiên Ngân. Này thì Nụ hôn thần Chết, Giải cứu thần Chết. Này thì Khi yêu đừng quay đầu lại rồi kế tiếp là Bóng ma học đường. Món mới nhất Galaxy trình làng Tết này là tác phẩm Lời nguyền huyết ngải. Những con ma, thần Chết đa phần hài hước, dễ thương, bề ngoài bắt mắt, hấp dẫn nên vẫn được khán giả trẻ đón nhận, dù xem dạng phim này đầu năm - theo tâm lý người Việt - không hợp cảnh cho lắm.
Bên cạnh lừng lững những đại gia phim Tết, Xuân 2012 này có thêm sự góp mặt của chú tân binh Saiga Films với bộ phim tạm xếp vào thể loại cổ trang Thiên mệnh anh hùng với mức đầu tư nghe đâu lên tới 1,5 triệu USD và Cinebox với tác phẩm khai thác bộ môn nghệ thuật belly dance đậm chất huyền bí phương Đông mang tựa đề Vũ điệu đường cong. Năm phim, năm thể loại, năm sắc mầu, năm hương vị hoàn toàn khác nhau. Và công chúng là đối tượng được hưởng lợi, khi có nhiều lựa chọn khác nhau để giải trí Tết này.
DOANH THU ĐI TRƯỚC, NGHỆ THUẬT THEO SAU
Nhớ năm 2008, Nụ hôn thần Chết “ẵm trọn” 1,5 tỷ đồng. Năm sau, Giải cứu thần Chết thu hoạch hai tỷ đồng, với cùng đơn vị tính ba ngày công chiếu. Nay thì những con số ấn tượng như thế là chuyện của ... một ngày.
Năm 2011, phim 3D gắn mác Việt Nam đầu tiên Bóng ma học đường mang lại niềm vui lớn cho nhà sản xuất với 22 tỷ đồng sau hơn chục ngày ra rạp. Cũng với khoảng thời gian đó, Cô dâu đại chiến nhận được hơn 14 tỷ đồng và Thiên sứ ... 99 có doanh thu hơn 10 tỷ đồng.
Kể từ khi được Gái nhảy khơi dòng thành mùa phim hốt bạc, phim Việt chiếu Tết không ngừng sa đà vào những đề tài thời thượng, giật gân như chân dài - đại gia, đồng tính, kinh dị - ma quỷ, hay tình yêu lãng mạn được kể theo lối hài hước cường điệu. Cho tới thời điểm này, công thức ấy, cách chạy theo thị hiếu có phần mát tính của số đông khán giả ấy, những món ăn bình mới, rượu cũ ấy vẫn thể hiện ưu thế vượt trội của nó, khi tiếp tục mang lại cho nhà sản xuất những khoản doanh thu mỗi năm tăng theo cấp số cộng. Trong lịch sử gần chục năm phim Tết, có lẽ duy nhất chỉ một bộ phim nhận “trái đắng” - Khi yêu đừng quay đầu lại của đạo diễn nổi danh Nguyễn Võ Nghiêm Minh.
Không dừng lại ở chuyện hài hước mang lại tiếng cười đầu xuân, các nhà sản xuất phim Việt đã có nhiều nỗ lực đáng ghi nhận trên đường khai phá thêm nhiều phong vị mới như kinh dị, hành động, dã sử… Nhưng không hiểu sao, mảng phim gia đình - về lý thuyết rất hút khách dịp năm mới (khi cả nhà có điều kiện thưởng thức một tác phẩm điện ảnh cùng nhau tại rạp chiếu) lại không hề được các nhà sản xuất nội địa để mắt tới. Mảnh đất màu mỡ này, năm nào cũng được chủ nhà hiếu khách nhường lại cho siêu phẩm Hollywood mặc sức tung hoành và chiếm thêm miếng bánh thị phần béo bở.
Tết là dịp để vui vẻ, giải trí cho nên hãng phim nào cũng đặt mục tiêu dù là phim gì thì cũng phải “bổ mắt” và “cười sái miệng”. Vì vậy, mẫu số chung của các phim Tết thường chỉ quanh quẩn với kinh dị, hài, sao và cảnh nóng. Điều này đồng nghĩa với việc bàn tiệc phim Tết có rất ít món và để làm cho khán giả háo hức, thèm thuồng thưởng thức lại lần thứ hai vài ba món đã quá quen là điều rất khó. Những mảng miếng chọc cười nhiều khi đến thô thiển, sự câu khách bằng một rừng “sao” mãi rồi cũng trở thành cũ rích và nhàm chán. Không ít khán giả cho biết, chẳng qua là vì Tết nghỉ dài ngày nên thường bị “đói” thú tiêu khiển và “khát” địa điểm giải trí cho nên đành phải chọn cách rủ nhau đến rạp xem phim. Vì thế, doanh thu phim Tết hoàn toàn không đồng nghĩa với việc chất lượng phim đó tốt. Phần lớn các phim Tết không có giá trị nghề nghiệp, chuyện chỉ kể lấy được, nhiều khi còn phi lý và phản cảm, diễn xuất không được chú trọng chỉ làm sao kéo được nhiều ngôi sao ca nhạc, người mẫu thời trang vào để “câu” khán giả. Cách làm phim Tết dễ dãi, chạy đua với doanh thu và đi theo một lối mòn đang ngày càng cho ra lò những bộ phim “xem một lần rồi quên luôn”. Trên thực tế, điều mà công chúng chờ đợi và quan tâm không phải là những bộ phim Tết được quảng cáo rầm rộ xem có “chiêu” gì mới, có “trò” nào hay mà chính là sức sống của mùa phim vốn có một vị trí đặc biệt trong năm này.
Nhìn vào năm phim ra rạp Xuân này thì thấy số lượng tuy nhiều nhưng thiếu hẳn những phim tạo bước đột phá về thị trường cho nên khó có thể lạc quan về một khoản doanh thu cao chót vót. Nhưng cho dù phim Việt giờ đã có thêm nhiều thời điểm vàng phát hành (từ phim hè, phim cho lễ tình nhân đến mùa phim Giáng sinh - Tết dương lich) thì phim Tết vẫn khẳng định vị thế vượt trội của nó.
Với nhà đầu tư, đây là một dự án mà khả năng thu hồi vốn có xác suất an toàn khá cao. Làm phim Tết, cho tới thời điểm này, vẫn đi theo quy luật chắc chắn thu hồi được vốn và cao hơn có lãi. Cứ làm là chắc thắng!
