1/Tái diễn năm học trước, năm học 2023-2024, ngay từ tối hôm trước phát hành hồ sơ tuyển sinh lớp 1, cổng trường Marie Curie (Mỹ Đình) sáng trưng đèn trong cảnh đông chật phụ huynh. Nhà trường chỉ giới hạn phát hành 360 phiếu dự trải nghiệm (gấp đôi chỉ tiêu tuyển sinh) để giảm tỷ lệ chọi, tăng tỷ lệ trúng tuyển cho các em. Tuy nhiên, vì quy định, học sinh không được tuyển nếu không dự trải nghiệm nên phụ huynh đã không chờ từ nửa đêm hay rạng sáng như các năm trước mà để chắc ăn, họ đến xếp hàng từ tối nhằm tăng cơ hội sở hữu phiếu đăng ký và hồ sơ dự trải nghiệm!
Không chỉ căng thẳng từ “vòng” hồ sơ, trước đó cả năm cuối cấp mầm non, nhiều vị phụ huynh đã đưa con đi “luyện” tại các “lò” tiền tiểu học. Chị Nguyễn Thu H. có con học tại Trường mầm non Hoa Sen, quận Ba Đình (Hà Nội) nghe các phụ huynh khác “khoe” con mình đã đọc “vèo vèo” truyện tranh, cộng thông thạo đến 10, còn bạn khác đã biết viết vài dòng thư gửi mẹ dù chỉ là… chữ to, khiến chị sốt sắng. Thế nên, theo các tờ rơi quảng cáo về các lớp tiền tiểu học, lớp dạy kỹ năng sống… được tiếp thị ngay tại cổng trường mầm non, chị H. đã đăng ký cho con đi học luyện chữ. Bậc làm cha mẹ ai cũng mong muốn những điều tốt đẹp nhất cho con cái của mình. Vì vậy không lạ khi học tiền tiểu học trở thành phong trào rầm rộ, đặc biệt ở các thành phố lớn.
Ở Hà Nội, các phụ huynh có nhiều sự lựa chọn để con có thể tham gia học tiền tiểu học. Các lớp được mở học thêm tại trường ngay sau buổi học từ chính các cô giáo dạy lớp cuối bậc mầm non mở lớp học thêm ngay sau buổi học tại trường đến các cô giáo dạy lớp 1 tại các trường tiểu học. Cô dạy các con tư thế ngồi, cách cầm bút, tập viết, tập đọc. Bên cạnh đó, hầu như các trường tiểu học dân lập đều mở các câu lạc bộ như “tuổi thơ”, “hành trang vào lớp 1”… cho các bé tham gia vào các buổi cuối tuần. Tại đây, các bé được làm quen với môi trường học tập mới như trải nghiệm một giờ học, giờ ăn bán trú, giờ ngủ…và làm quen chữ viết, học tiếng Anh qua các bài hát, giáo dục thể chất….
2/Hiện nay, rất nhiều trường tiểu học đã lấy khẩu hiệu “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” để coi trọng môi trường học tập hạnh phúc cho trẻ. Trong mỗi gia đình, việc con cái bắt đầu vào lớp 1 là bước ngoặt lớn, cần một sự chuẩn bị kỹ lưỡng và toàn diện. Nhưng toàn diện chứ không phải chỉ là đi học trước. “Tôi đã thấy rất nhiều bé viết đẹp, đọc tốt, nhưng đi học toàn khóc vì sợ bị bạn bắt nạt, nhớ bố, nhớ mẹ, đi học không có vui gì hết”, nhà báo Thu Hà, tác giả cuốn sách: “Con nghĩ đi, mẹ không biết” chia sẻ.
Cô giáo Lê Thủy, giáo viên lớp 1, Trường tiểu học Đoàn Thị Điểm Hà Nội cho biết: “Trên thực tế, giáo viên không được tự ý điều chỉnh lịch giảng dạy, tức là tuần đầu tiên vào lớp 1, dù những bạn đã đọc thông viết thạo hay con mới bắt đầu học chữ cái lần đầu thì tất cả lớp đều học một bài giống nhau, với thời lượng tương đương nhau. Như vậy, các bạn đã được học trước cũng sẽ học lại mà thôi. Do vậy, việc tập viết, tập đọc là trách nhiệm của cô giáo lớp 1”.
Theo kinh nghiệm của cô giáo Thủy, bước vào lớp 1, hành trang quan trọng nhất cho các con không phải là biết viết, biết đọc, mà là các bé biết tự lập, biết kết nối được với chung quanh, biết cách bộc lộ cảm xúc, biết tương tác, biết cách sống cùng người khác. Tất cả những điều này đều cần dày công mà không chỉ một khóa học vài ngày, vài tháng đã có thể thành thạo.
TS Vũ Thu Hương, từng là giảng viên khoa Giáo dục tiểu học, Trường đại học Sư phạm Hà Nội cho rằng, phụ huynh không nên mang tâm lý quá lo lắng cho con khi chưa học chữ trước khi vào lớp 1. Bởi việc con được học trước không mang quá nhiều ý nghĩa đối với trẻ. Trẻ có đến 5 năm để làm quen với việc học hành. Do vậy trong 5 năm tiểu học, phụ huynh hãy hướng con cái đến việc phát triển kỹ năng toàn diện thay vì quan tâm đến điểm số hoặc chạy đua vào các trường có sự cạnh tranh cao.
“Trẻ con hoàn toàn không nhận thức được thế nào là điểm cao, điểm thấp, dốt hoặc giỏi vì lớp 1 các cháu chỉ được học lớn hơn và nhỏ hơn. Do vậy mọi việc tự ti hay kỳ vọng đều xuất phát từ tâm lý của phụ huynh cả”, TS Vũ Thu Hương nói.
