Những chiêu trò quảng cáo
Năm 2026, nhiều trường đại học triển khai phương thức riêng nhằm tuyển chọn thí sinh phù hợp hơn với yêu cầu đào tạo. Nổi bật là kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia (ĐHQG) Hà Nội, ĐHQG Thành phố Hồ Chí Minh và kỳ thi đánh giá tư duy của ĐH Bách khoa Hà Nội. Các kỳ thi này đều được tổ chức làm nhiều đợt, trong đó đợt cuối cùng sẽ diễn ra vào cuối tháng 5/2026. Nắm bắt tâm lý lo lắng của học sinh lớp 12 và phụ huynh trước kỳ xét tuyển đại học quan trọng, nhiều trung tâm, cá nhân đã tung ra các khóa học “luyện thi cấp tốc”, “cam kết điểm cao”, “bao đỗ” chỉ trong vài tuần, thậm chí vài ngày.
Một trang Facebook có tên “Luyện thi đánh giá năng lực cấp tốc” đã quảng cáo: “Học 10 ngày đạt 900+ điểm đánh giá năng lực” kèm theo hình ảnh điểm cao của “học viên cũ” để tạo niềm tin. Tuy nhiên, khi được hỏi về phương pháp và tài liệu, trang này không cung cấp thông tin rõ ràng. Hay một kênh TikTok lấy danh thầy T. luyện thi đánh giá năng lực có tới hơn 100 nghìn người theo dõi với nhiều lời mời gọi: “Chỉ cần học 30 phút/ngày, đảm bảo trên 800 điểm”. Tuy nhiên, việc học viên lại chỉ là video quay sẵn mà không có tương tác trực tiếp, không giải đáp thắc mắc cho học viên…
Bên cạnh đó là các hội, nhóm ẩn danh dẫn dụ người học, thỉnh thoảng lại có bài đưa dạng câu hỏi: “Ở đâu luyện thi tốt?”. Ngay dưới đó, xuất hiện hàng loạt tài khoản giới thiệu khóa học kèm mời gọi “Cam kết đỗ đại học, không đỗ hoàn tiền”, “Có thủ khoa kèm riêng”, “Mục tiêu 950 điểm”…
Những lời quảng cáo trên đã đánh trúng tâm lý “nước rút” của nhiều thí sinh, thậm chí cả với phụ huynh của các em. Thế nhưng, thực tế lại không “màu hồng” như vậy. Em Nguyễn Quang Hòa, học sinh lớp 12 (phường Hai Bà Trưng, Hà Nội) chia sẻ: “Em thấy trên mạng quảng cáo lớp luyện thi đánh giá năng lực của ĐHQG Hà Nội, nói là có đề thi sát với đề thật nên em đăng ký học cấp tốc 2 tuần với giá gần 5 triệu đồng. Nhưng vào học thì chủ yếu là chữa đề cũ, giảng rất nhanh, không giải thích kỹ. Đến khi thi thật, em vẫn rất lúng túng vì dạng bài khác nhiều”. Kết quả, Hòa không đạt mức điểm kỳ vọng.
Còn chị Trần Thu Hương, một phụ huynh phường Đống Đa (Hà Nội) tỏ ra bất bình sau khi đăng ký cho con một khóa luyện thi đánh giá tư duy của ĐH Bách khoa Hà Nội. Họ quảng cáo giáo viên là giảng viên đại học, có tài liệu độc quyền. Nhưng thực tế, lớp học rất đông, giáo viên không rõ lai lịch, tài liệu thì sao chép từ nhiều nguồn. Sau khóa học, con tôi nói không tiếp thu được nhiều. Con học xong mà vẫn mơ hồ, chị Hương mới giật mình vì đã u mê, quá tin tưởng vào quảng cáo, cảm giác như bị lừa vì những lời quảng cáo “mật ngọt” song vẫn không thể đi đòi tiền.
Học tập là quá trình tích lũy
Không khó để nhận ra, nhiều lớp luyện thi “cấp tốc” đều đánh vào tâm lý nóng vội của thí sinh. Họ thường sử dụng những chiêu thức quảng cáo như gắn mác liên kết với trường đại học, “giảng viên ra đề”, “có nguồn đề thi thật”, trong khi thực tế không có sự kiểm chứng. Một số nơi còn tạo ra các lời đánh giá giả trên mạng xã hội để đánh vào tâm lý của phụ huynh và học sinh, hình ảnh chỉnh sửa điểm số cao để tạo niềm tin. Thậm chí, có trường hợp sau khi thu học phí, lớp học tổ chức sơ sài, hoặc hủy giữa chừng mà không hoàn tiền.
Trước thực trạng này, các cơ sở giáo dục đại học đã nhiều lần lên tiếng cảnh báo trên nhiều kênh truyền thông đại chúng. Đại diện ĐHQG Hà Nội khẳng định không tổ chức bất kỳ lớp luyện thi chính thức nào cho kỳ thi đánh giá năng lực, đồng thời không ủy quyền cho đơn vị nào đứng ra luyện thi. Nhà trường nhấn mạnh, đề thi được xây dựng theo hướng đánh giá năng lực tổng hợp, đòi hỏi quá trình chuẩn bị lâu dài, phương pháp học phù hợp, không thể “học tủ”, “luyện đề” theo kiểu cấp tốc. Vì vậy, những quảng cáo cam kết “trúng đề”, “bao điểm cao” đều không có cơ sở.
PGS, TS Vũ Duy Hải, Trưởng ban Tuyển sinh - Hướng nghiệp, ĐH Bách khoa Hà Nội cũng khuyến cáo thí sinh cần tỉnh táo trước các thông tin về luyện thi đánh giá tư duy. “Kỳ thi này nhằm đánh giá khả năng tư duy logic, giải quyết vấn đề trong các lĩnh vực toán học, khoa học và đọc hiểu, do đó không thể đạt kết quả tốt chỉ bằng việc học cấp tốc trong thời gian ngắn. Nhà trường không công bố đề thi trước, cũng không có “đề mẫu trúng tủ” như nhiều nơi quảng cáo”, thầy Vũ Duy Hải nhấn mạnh.
Tham khảo tài liệu, làm quen với cấu trúc đề thi là cần thiết, nhưng không thể thay thế cho quá trình tích lũy bền vững. Các chuyên gia khuyến cáo, trong bối cảnh đa dạng phương thức xét tuyển, điều quan trọng là học sinh cần hiểu rõ mình phù hợp với phương thức nào, từ đó có kế hoạch chuẩn bị hợp lý. Không nên vì “trào lưu” mà đăng ký quá nhiều kỳ thi, rồi lại vội vàng tìm đến các khóa luyện thi cấp tốc với hy vọng “gỡ gạc”. Điều này không chỉ gây áp lực tâm lý mà còn dễ rơi vào những “cái bẫy” quảng cáo.
