Ðạo diễn trẻ được ghi nhận
Đêm trao giải Cánh diều, giải thưởng thường niên của Hội Điện ảnh Việt Nam, dường như được dành riêng cho đạo diễn trẻ Victor Vũ, khi hai bộ phim truyện nhựa của anh lần lượt được xướng tên ở những hạng mục quan trọng nhất. Thiên mệnh anh hùng, sau khi giành Giải thưởng BGK tại LHPQT Hà Nội - HANIFF 2012 đã kịp có thêm hai Cánh diều Vàng cho phim truyện nhựa và đạo diễn xuất sắc nhất. Scandal - Bí mật thảm đỏ nhận về Cánh diều Vàng ở hạng mục Giải báo chí phê bình điện ảnh. Tiền lệ phim tư nhân không thể đoạt diều vàng, sau nhiều kỳ trao giải, đã chấm dứt. Trong khi đó, tác phẩm của những tên tuổi nhiều năm nổi đình đám trong làng điện ảnh như Phạm Nhuệ Giang (phim Lạc lối), Lê Hoàng (phim Cát nóng), Lưu Huỳnh (phim Lấy chồng người ta) và Phi Tiến Sơn (phim Đam mê) đều ngậm ngùi chấp nhận “chiếu dưới”, khi chỉ giành Cánh diều Bạc hoặc Bằng khen của BGK.
Lễ trao giải LHPVN 18, Những người viết huyền thoại của đạo diễn trẻ Bùi Tuấn Dũng và Scandal - Bí mật thảm đỏ của đạo diễn Việt kiều Victor Vũ cùng nhận Bông sen Vàng, trong cùng hạng mục giải thưởng Phim truyện nhựa xuất sắc nhất. Hai tác phẩm được BGK ghi nhận, Và anh sẽ trở lại và Dành cho tháng sáu cũng đều là phim đầu tay của hai đạo diễn thuộc thế hệ 8X - Đinh Tuấn Vũ và Nguyễn Hữu Tuấn.
Diễn viên Vân Trang - Cảnh trong phim Scandal - Bí mật thảm đỏ.
YxineFF 2013 - Tiệc phim trực tuyến dành cho phim ngắn của Diễn đàn điện ảnh yxine.com vừa trao giải vào cuối năm 2013. Không có gì quý của Nguyễn Trọng Khôi và Ký ức mùa xuân của Trang Zen đã nhận Trái tim hồng cho Phim hay nhất ở hai hạng mục Tranh giải quốc tế và Tranh giải khu vực. Điều đặc biệt là cả hai đều là tác phẩm đầu tiên của gương mặt đạo diễn rất trẻ, thế hệ cuối 8X.
Thành công không có tên người lười biếng
Những tên tuổi đạo diễn đi trước đã thành danh vừa kể trên (và cả những đồng nghiệp nổi tiếng cùng thời như Lưu Trọng Ninh, Vương Đức, Nguyễn Thanh Vân, Đặng Tất Bình, Vũ Xuân Hưng...) từng có bước khởi nghiệp thường khá thuận lợi (khi đều thuộc biên chế một đơn vị làm phim quốc doanh, được sản xuất phim bằng nguồn kinh phí do Nhà nước tài trợ hoặc đặt hàng, không hề bị áp lực doanh thu đe dọa, phim làm ra chỉ để hoặc thực thi nhiệm vụ tuyên truyền hoặc dự thi đủ loại LHPQT lớn nhỏ).
So với họ, các nghệ sĩ trẻ hôm nay phải trải qua hành trình gian nan hơn nhiều. Đều có nền tảng kiến thức vững vàng, có hiểu biết rất sâu, đa chiều về dòng chảy chung của điện ảnh thế giới, họ có một bệ phóng bài bản, chuyên nghiệp hơn khá nhiều bậc đàn anh. Nhiều người trong số đó theo đuổi điện ảnh rất sớm và trưởng thành, ghi dấu ấn từ nhiều sân chơi trẻ như Chúng ta làm phim của TPD, Tiệc phim trực tuyến YxineFF, Làm phim 48 giờ...
Nhưng cũng vì thế thời đã khác, phim ảnh không còn trợ giá, đặt hàng. Đồng tiền mua vé mà khán giả bỏ ra là thước đo quyết định sự thành - bại, khả năng tiến xa hay dừng lại vĩnh viễn của họ trên con đường sự nghiệp. Điều đó khiến áp lực đè nặng lên đôi vai mỗi người trẻ. Áp lực phải thành công, cả về sức hút nghệ thuật lẫn doanh thu. Áp lực phim sau phải kiếm được nhiều tiền hơn phim trước. Áp lực của sự cạnh tranh trực tiếp đến từ ngay chính những đồng nghiệp trẻ như mình, đều đang guồng chân hối hả trong cuộc đua cán đích. Và những áp lực ấy đẩy họ vào một cuộc ganh đua, tích cực nhưng cũng vô cùng khắc nghiệt và không bao giờ chấp nhận được dừng chân, ngơi nghỉ.
Những cái tên trở thành “con dấu bảo chứng” cho doanh thu phòng vé hôm nay, như Nguyễn Quang Dũng, Vũ Ngọc Đãng, Victor Vũ, Lê Bảo Trung... đều đã phải trải qua nhiều năm tháng khởi đầu vất vả. Vị của thành công, của những con số doanh thu vài chục tỷ đồng cho mỗi đầu phim ra rạp, vì thế luôn rất mặn.
Ngay với người chọn dấn thân cho dòng phim nghệ thuật như Nguyễn Hoàng Điệp, Phan Đăng Di, Lương Đình Dũng..., họ đều phải khởi đầu và hiện vẫn độc hành như một nhà làm phim độc lập, phải thuyết phục rất nhiều quỹ hỗ trợ điện ảnh đồng ý đầu tư kinh phí. Và khi đã công chiếu được bộ phim đầu tay, như tấm giấy thông hành tiếp thị bản thân để bước vào nghề, họ vẫn luôn phải nỗ lực từng ngày, phải kiên trì tạo dựng thương hiệu để có thể lọt vào mắt xanh của những nhà sản xuất phim khó tính trong những dự án kế tiếp.
Với những cái tên may mắn ghi dấu ấn ngay từ tác phẩm đầu tay như Nguyễn Khắc Huy (Đường đua), Hàm Trần (Âm mưu giày gót nhọn), Nguyễn Đức Minh (Chạm), Quang Huy (Thần tượng)..., nếu không vượt lên được chính mình, không chinh phục được “đỉnh núi” kế tiếp cao hơn, họ cũng sớm phải đối mặt với nguy cơ bị đào thải.
Những “đọt măng” khỏe khoắn
Để có được chiến thắng giòn giã kể trên, Victor Vũ đã phải trải qua cả chục năm tự khẳng định mình. Từ phim đầu tay Oan hồn (2004) đến Chuyện tình xa xứ (2009), vấp nghi án đạo phim với Giao lộ định mệnh (2010) để rồi trở thành cái tên ăn khách với Cô dâu đại chiến, Scandal -
Bí mật thảm đỏ, Thiên mệnh anh hùng...
Năm 2005, Mùa thứ năm, bộ phim tốt nghiệp của Nguyễn Hoàng Điệp, đã có mặt tại LHP ngắn Rio De Janeiro (Brazil). Sau Chít và Pi cùng Bộ tứ 10A8, hai hiện tượng phim truyền hình dành cho tuổi teen, vượt qua 95 dự án đến từ nhiều quốc gia, chị đã thuyết phục được Quỹ điện ảnh thế giới của LHPQT Berlin đồng ý tài trợ cho kịch bản Đập cánh giữa không trung của mình ở mức cao nhất
(50 nghìn EUR).
Chạm (Touch), phim độc lập, kinh phí thấp của Nguyễn Đức Minh đã thu hút sự chú ý khi đoạt giải Khán giả bình chọn tại LHPQT Việt Nam 2011. Sau đó, Chạm đã ngao du qua nhiều ngày hội điện ảnh uy tín và giành hàng loạt giải thưởng quan trọng tại LHPQT Boston và LHPQT Santa Rosa...
Dành cho tháng sáu của nhà làm phim “độc lập đến mức đơn độc” Nguyễn Hữu Tuấn đã gây được cơn sốt nho nhỏ trong giới trẻ, ngay lần đầu ra mắt. Tự bỏ tiền, tự viết kịch bản, đạo diễn trẻ này còn kiêm nhiệm viết lời ca khúc và đôn đáo tìm đầu ra như một nhân viên phát hành tận tụy và năng nổ.
Nguyễn Khắc Huy nhận được rất nhiều lời khen, khi Đường đua ra rạp. Đây cũng là gương mặt tạo dựng được những ấn tượng tốt đẹp ban đầu từ phim ngắn mang cái tên khá trúc trắc 89600km+...
Đầu tháng năm vừa rồi, LHPQT Cannes có sự góp mặt chính thức duy nhất của đạo diễn Trần Dũng Thanh Huy, bằng bộ phim 16:30 được trình chiếu trong chương trình Góc phim ngắn. Tuy không nằm trong hệ thống giải thưởng chính thức nhưng sự xuất hiện đĩnh đạc của một đạo diễn trẻ Việt Nam tại sân chơi đẳng cấp này cũng là một tín hiệu vui giúp giới điện ảnh nước nhà nức lòng.
Chặng đường phía trước còn dài, nhưng sự trỗi dậy và khẳng định bản lĩnh nghề nghiệp mạnh mẽ của những người trẻ đang giúp khán giả yêu nghệ thuật có thêm niềm tin. Tre già thì măng sẽ mọc. Và mọc rất thẳng, rất khỏe. Như quy luật muôn đời vẫn thế.
| Bức tranh toàn cảnh của nền điện ảnh tròn tuổi 60 đã được phản chiếu khá chính xác, qua những giải thưởng cùng diễn ra trong năm 2013 này. Khi lớp đạo diễn trẻ đang dần chiếm thế thượng phong. Và vì thế, đang mang lại một làn gió mới lạ, trong trẻo và mát lành cho nghệ thuật thứ bảy nước nhà. |
