Xây dựng vùng nguyên liệu hữu cơ
Hơn ba mươi năm gắn bó với ngành dừa, ông vẫn nhớ hình ảnh những trái dừa được bổ lấy cơm phơi khô, còn nước dừa bị đổ bỏ; nguyên liệu sau đó tiếp tục xuất khẩu ở dạng thô với giá trị thấp. "Nếu cứ mãi đi trong vòng luẩn quẩn ấy thì làm sao giàu được?", câu hỏi ấy đã theo ông từ những ngày đầu bước chân vào ngành. Chính trăn trở đó đã khiến ông lựa chọn một con đường nhiều thử thách hơn khi thành lập BEINCO năm 2017. Thay vì mở rộng công suất chế biến nguyên liệu, doanh nghiệp tập trung xây dựng vùng nguyên liệu hữu cơ và phát triển các sản phẩm chế biến đạt tiêu chuẩn quốc tế.
Thế nhưng, để có một trái dừa hữu cơ, điều khó nhất không nằm ở kỹ thuật mà ở sự thay đổi tư duy sản xuất của người nông dân. Suốt nhiều năm, doanh nghiệp kiên trì đồng hành cùng người dân trong quá trình chuyển đổi, từ hướng dẫn quy trình canh tác, ghi chép nhật ký sản xuất đến kiểm soát chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế. Quan trọng hơn, doanh nghiệp cam kết bao tiêu sản phẩm với giá cao hơn thị trường từ 10-15%, tạo động lực để người dân yên tâm theo đuổi sản xuất hữu cơ.
Đến nay, hàng trăm ha dừa của BEINCO đã được chứng nhận hữu cơ quốc tế. Vùng nguyên liệu ấy không chỉ bảo đảm nguồn cung ổn định mà còn là điều kiện tiên quyết để sản phẩm dừa Việt Nam đáp ứng những yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường thế giới.
Tập trung vào chế biến sâu
Nếu vùng nguyên liệu là nền móng thì chế biến sâu chính là lời giải thứ hai. Từ những sản phẩm truyền thống như cơm dừa sấy hay nước cốt dừa, BEINCO đã phát triển thêm các sản phẩm nước dừa, sữa dừa, dầu dừa nguyên chất, creamer dừa, nước dừa có ga... Phần lớn đều đạt các chứng nhận Organic của Hoa Kỳ, châu Âu, Nhật Bản cùng nhiều tiêu chuẩn quốc tế như FDA, Halal, Kosher hay Vegan. Nhờ đó, sản phẩm của doanh nghiệp đã có mặt tại 65 quốc gia và vùng lãnh thổ. Tuy nhiên, theo ông Đức, đó vẫn chưa phải đích đến. Nhiều sản phẩm hiện vẫn ở dạng bán thành phẩm và dư địa chế biến sâu còn rất lớn. Muốn ngành dừa phát triển bền vững, Việt Nam cần tiếp tục đầu tư vào nghiên cứu, đổi mới công nghệ để gia tăng giá trị, thay vì phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu.
“Organic không còn là xu hướng tiêu dùng mà đã trở thành yêu cầu của nhiều thị trường lớn. Muốn tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, doanh nghiệp Việt Nam không thể chỉ dựa vào lợi thế tài nguyên mà phải thay đổi cách sản xuất theo các chuẩn mực quốc tế”, Chủ tịch Hội đồng quản trị BEINCO Trần Văn Đức cho biết.
Nhìn rộng hơn, hành trình của BEINCO cũng phản ánh hướng đi mà ngành dừa Việt Nam đang theo đuổi khi bắt đầu từ vùng nguyên liệu đạt chuẩn, gắn kết doanh nghiệp với người nông dân, phát triển chế biến sâu và chinh phục thị trường bằng chất lượng thay vì lợi thế giá rẻ.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và thị trường liên tục thay đổi, những mô hình như vậy cho thấy phát triển bền vững không phải là khẩu hiệu, mà là quá trình đầu tư lâu dài vào từng mắt xích của chuỗi giá trị. Chỉ khi mỗi trái dừa được tạo ra từ vùng nguyên liệu đạt chuẩn và được chế biến thành những sản phẩm có hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng cao, cây dừa mới thật sự trở thành "cây làm giàu" cho người dân và tạo nền tảng vững chắc cho một ngành kinh tế giàu tiềm năng.
