Câu chuyện thay cho lá đơn thứ 11
Ngày 1-6, tại nhà ông Nguyễn Trọng Thống (62 tuổi, nguyên Phó Bí thư Đoàn xã) ở xóm Tuần A, xã Quỳnh Châu, chúng tôi gặp ông Nguyễn Trọng Cường (68 tuổi, nguyên xã đội trưởng), ông Nguyễn Trọng Sỹ (54 tuổi, Bí thư chi bộ xóm 4) và ông Nguyễn Văn Nam (52 tuổi, Bí thư chi bộ xóm 5, xã Quỳnh Châu).
Ông Thống cho hay, đã gửi 10 lá đơn đến các cơ quan chức năng từ địa phương đến Trung ương, phản ánh ba vụ việc xà xẻo đất rừng sản xuất thành đất ở của người khác, gây dư luận bức xúc trong địa phương và trong các cuộc họp. Ba vụ việc này đều được ba người bạn nêu trên của ông biết rõ. “Nhưng 10 lá đơn gửi đi từ năm 2019 đến nay chỉ thấy hồi âm là “đã nhận được” và “chuyển cơ quan… trả lời” hoặc giải quyết chưa thấu đáo. Hôm nay, chúng tôi kể lại những tiêu cực này xem như gửi trực tiếp lá đơn thứ 11 cho nhà báo”. Nghe ông Thống nói, ba người bạn vẫn giữ nguyên nét mặt đăm chiêu và hy vọng.
Vụ thứ nhất: từ 500 m² đất ở biến thành 3.500 m². Vụ này xảy ra năm 2017. Cụ thể: ông Thái Doãn Cường có 500 m² đất ở xóm 5, nằm sát 1,5 ha đất rừng sản xuất nhà nước giao cho ông Thái Doãn Nhã. Năm 2018, ông Cường làm đơn, trình báo UBND xã về việc mất bìa 500 m² đất này. Sau đó, bà Lê Thị Hương Giang (công chức địa chính xây dựng, phụ trách lĩnh vực đất đai xã Quỳnh Châu) và Chủ tịch UBND xã là ông Nguyễn Bỉnh Khảng chấp nhận, làm thủ tục cấp bìa đất mới cho ông Cường. Lúc này, hồ sơ cấp bìa đất mới cho ông Cường đã được tẩy xóa và thêm số 3 trước 500 m² thành 3.500 m². Như vậy, bìa đất mới của ông Cường có diện tích mới là 3.500 m². Riêng 3.000 m² đất tăng thêm được cắt từ 1,5 ha đất rừng do ông Nhã quản lý.
Từ 3.500 m² trong bìa đất mang tên ông Thái Doãn Cường lại được công chức địa chính và Chủ tịch UBND xã chia thành bảy bìa đỏ (2.780 m²) cho bốn người con của ông Thái Doãn Nhã (Thái Thị Lý - 2 bìa; Thái Doãn Hường - 1 bìa; Thái Thị Lài - 2 bìa; Thái Thị Loan - 2 bìa).
Chúng tôi hỏi ông Thống, vì sao 3.500 m² mang tên ông Cường lại được ông Cường đồng ý phân chia cho bốn người con của ông Nhã. Ông Thống và ba người bạn giải thích: “Thế mới gọi là thao túng. Ông Cường là cháu ông Nhã nên họ cấu kết với địa chính xã để “đi đêm” như thế”.
Ông Thống kể tiếp: “Sau khi chia 2.780 m² đất thành bảy bìa đỏ cho con ông Nhã, diện tích còn lại của ông Cường là 720 m². Tại đây, bà Giang tiếp tục làm giả một hồ sơ khác, “bổ sung” 212,7 m² vào bìa đất ông Cường. Hiện bìa đỏ của ông Cường có 932,7 m² đất ở”. Ông Thống dẫn giải: UBND xã Quỳnh Châu có một Hội đồng cấp đất để xem xét, cấp đất ở cho người dân theo đúng quy định pháp luật. Nhưng khi “bổ sung” 212,7 m² đất cho ông Cường, hội đồng không có cuộc họp nào bàn về việc này. Bà Giang đi xin chữ ký từng thành viên để hợp thức hóa việc cấp đất, sau đó trình Văn phòng cấp đất của huyện để làm bìa đỏ cho ông Cường.
Vụ thứ hai cũng xảy ra năm 2017. Ông Thống cho biết, vụ này cũng xà xẻo đất rừng sản xuất nhưng cách làm gọn gàng hơn. Nghĩa là, việc xà xẻo không thông qua trung gian như ông Cường ở vụ thứ nhất mà bà Giang làm hồ sơ, cắt hẳn 773,4 m² từ 1,9 ha đất từng sản xuất của ông Đào Văn Toan ở xóm 6 rồi làm thủ tục cấp hai bìa đất ở cho hai người con ông Toan là Đào Văn Khôi và Đào Văn Liệu.
Vụ thứ ba tương tự vụ hai nhưng xảy ra từ 2010 và diện tích đất bị xà xẻo lớn hơn. Cụ thể, từ 1 ha đất rừng sản xuất của ông Đào Xuân Bích ở xóm Tuần A, bà Giang cắt 3.334 m² làm thủ tục cấp năm bìa đất. Trong đó, ba bìa đất ở cho ba người con ông Bích và hai bìa đất bán cho người khác.
Phía sau những lá đơn
Từ những thông tin đầy bức xúc này, chúng tôi tiếp cận khu đất 3.500 m² của con ông Nhã và của ông Cường giáp mặt tiền tuyến đường liên hương xã, nối với quốc lộ 48A và tìm gặp những nhân chứng có trách nhiệm và liên quan để tìm hiểu rõ thêm vụ việc.
Tại trụ sở UBND xã Quỳnh Châu, chúng tôi đề cập sự việc - có hay không bà Lê Thị Hương Giang, công chức địa chính của xã bị người dân phản ánh là “tác giả” của ba vụ xà xẻo đất rừng sản xuất nêu trên. Ông Vũ Văn Thưởng, Chủ tịch UBND xã nói: “Có việc bà Giang sửa chữa hồ sơ 500 m² đất của ông Thái Doãn Cường, làm thành 3.500 m². Số đất này phải thu hồi thôi. Riêng vụ thứ hai sai sót ở khâu nộp thuế đất. Còn vụ thứ ba, bà Giang sai khi tham mưu tăng diện tích đất cho gia đình ông Bích khi chưa có chủ trương của Đảng ủy xã”.
Chúng tôi tìm gặp bà Giang thì ông Thưởng cho biết: “Bà Giang đã bỏ việc từ tháng 6-2020. UBND xã gửi giấy mời lên làm việc nhưng bà Giang lên ký một số văn bản rồi không đi làm nữa. Tháng 12-2020, UBND huyện đã có quyết định buộc thôi việc đối với bà Giang”.
Chúng tôi gặp ông Đặng Ngọc Bình, Phó Chủ tịch UBND huyện. Ông Bình là người ký chứng nhận các bìa đỏ nêu trên. Ông cũng là người được UBND huyện giao kiểm tra, xử lý nội dung người dân phản ánh. Ông Bình nói: “Vụ việc đã có kết luận thanh tra của huyện rồi. Tôi chỉ còn tuần nữa là nghỉ hưu”. Chúng tôi xin tiếp cận kết luận thanh tra, ông Bình hướng dẫn gặp ông Đào Xuân Sơn, Trưởng phòng TN&MT huyện.
Tại đây, ông Sơn cho biết, việc bà Giang sửa chữa hồ sơ để cấp đất cho ông Cường là sai. Còn hai vụ tiếp theo, ông Sơn cũng giải thích giống như Chủ tịch xã Quỳnh Châu.
Chúng tôi nêu câu hỏi, vì sao Phòng TN&MT huyện tham mưu và Phó chủ tịch UBND huyện ký cấp những bìa đất ở trái pháp luật như dư luận phản ánh. Ông Sơn lý giải: “Trách nhiệm xác định nguồn gốc đất để làm hồ sơ đề nghị huyện cấp bìa đỏ là do địa phương. Chỉ có cán bộ địa chính ở xã mới xác định chính xác nguồn gốc những lô đất này. Phòng TN&MT chỉ xem xét tính hợp lý của hồ sơ đề nghị cấp đất để trình lãnh đạo huyện ký”.
Khi chúng tôi phân tích việc bà Giang tẩy xóa hồ sơ, thêm con số 3 trước 500 m² đất ở của ông Cường để biến bìa đất 500 m² thành 3.500 m² là trái pháp luật. Ông Sơn nói: “Cán bộ địa chính làm sai thì phải chịu trách nhiệm”.
Trước đó, trong tư liệu của chúng tôi có hồ sơ trích ngang về diện tích 500 m² đất được cấp của ông Thái Doãn Cường và biên bản cuộc kiểm điểm của UBND xã Quỳnh Châu (ngày 19-11-2020) đối với bà Lê Thị Hương Giang. Trong biên bản, bà Giang “công nhận đã sửa hồ sơ trong sổ địa chính từ 500 m² thành 3.500 m² với mục đích giúp dân để cấp lại bìa cho ông Thái Doãn Cường”.
Ai vi phạm thì phải chịu trách nhiệm
Ông Vũ Văn Thưởng, Chủ tịch UBND xã Quỳnh Châu: “Ngày 11-6, Công an huyện Quỳnh Lưu đã về UBND xã Quỳnh Châu, trực tiếp làm việc với tôi và anh Hồ Đình Ân, cán bộ tư pháp xã. Theo yêu cầu của công an, chúng tôi đã cung cấp Sổ địa chính của xã và toàn bộ hồ sơ liên quan đến công chức Lê Thị Hương Giang, trong đó có những kết luận xác minh của UBND xã về vụ việc này. Cùng ngày, công an mời bà Giang lên làm việc.
Quan điểm của UBND xã Quỳnh Châu là, ai vi phạm thì phải chấp nhận các hình thức xử lý theo quy định của pháp luật. Mong các cơ quan chức năng xử lý nhanh vụ việc để ổn định mọi hoạt động ở địa phương”.
