Tâm huyết, sáng tạo
“Nghề chúng tôi toàn ở rừng sâu núi thẳm. Bây giờ từ Hà Nội lên Nậm Nhùn xe khách chạy một đêm là tới, chứ trước đây chỉ từ cầu Lai Hà vào đây mấy chục cây số đi mất cả ngày đường, hôm mưa không thể trở ra”, những người “tiền trạm” triển khai công trình này bộc bạch. Những tháng ngày “vạn sự khởi đầu nan” đầy gian truân: ở nhà lán, mưa rết bò lổm ngổm, rét lạnh thấu xương, hè nóng như lửa đốt, rồi muỗi cắn, thiếu thốn điện, nước, lương thực...
Nhưng khó khăn ấy đã quá quen của nghiệp làm thủy điện. Thử thách lớn nhất với họ là làm sao thi công an toàn, bảo đảm chất lượng, hoàn thành đúng và vượt tiến độ. Đặc thù công trình thủy điện, tiến độ phụ thuộc nhiều vào yếu tố thời tiết, thủy văn, địa chất, quanh năm chạy đua “chống lũ”. Khối lượng công việc lớn (dự án thủy điện Lai Châu có công suất lắp máy 1.200 MW, điện lượng trung bình hằng năm 4,690 tỷ kWh), thời gian kéo dài, sức ép căng, đòi hỏi công tác thi công phải rất khẩn trương với cường độ cao mới đạt tiến độ. Những kinh nghiệm trong công tác quản lý, xây dựng và tận dụng bộ máy quản lý, nhà thầu thi công và các trang thiết bị, máy móc từ xây dựng thủy điện Sơn La nay được phát huy triệt để. Rút ngắn thời gian thi công nhưng tuyệt đối không được phép chủ quan, khinh suất và yêu cầu về chất lượng công trình luôn được đặt lên hàng đầu.
Dẫu gặp bộn bề khó khăn, thử thách, đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân lao động đồng lòng khắc phục, quyết tâm vượt qua. Từ Ban Quản lý dự án Nhà máy thủy điện Sơn La - Lai Châu (Ban QLDA) đến các nhà thầu thi công xây dựng như các Tổng công ty Sông Đà, Xây dựng Trường Sơn, LILAMA, LICOGI đều nỗ lực hết mình. Toàn bộ bộ máy quản lý, thi công đều được huy động tối đa làm việc không có ngày nghỉ, 24/24 giờ liên tục. Các tổ, đội đều phân công, giao việc cụ thể từng người theo mức khoán sản lượng. Lãnh đạo các Ban, đơn vị, lực lượng kỹ thuật thường trực tại công trường, tháo gỡ kịp thời vướng mắc phát sinh, tổ chức giao ban công việc định kỳ theo ngày, tuần, tháng... đều đặn, phối hợp nhịp nhàng, linh hoạt xử lý các phương án tại hiện trường. Ngoài ra, công trình còn nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội, Ban Chỉ đạo Nhà nước... nên đã hoàn thành toàn bộ các mục tiêu, khối lượng công việc được giao. Chất lượng công trình bảo đảm theo yêu cầu thiết kế, lập nhiều kỷ lục mới trong thi công.
Không ít tình huống khẩn cấp phải “cân não” quyết đoán. Thậm chí có lúc rất nguy cấp, chỉ huy còn đứng dưới lòng sông làm điểm tựa để công nhân yên tâm thi công. Giám đốc Ban QLDA Phạm Hồng Phương bộc bạch, lãnh đạo phải lắng nghe nhiều chiều để đưa ra được quyết định sáng suốt, kịp thời. Táo bạo nhưng “liều” có cơ sở. Viên đá cuội được lấy lên từ điểm sâu nhất của hố móng nhà máy vào thời điểm bơm cạn nước trong hố móng đến giờ anh Phương vẫn còn giữ làm kỷ niệm lần chinh phục đáy sông Đà. Nhớ lại, mùa mưa lũ năm 2012, trong khi gần trăm con người cùng hàng chục ô-tô, máy xúc, máy bơm đang đào đất, đá dưới lòng sông thì trời mưa như trút suốt ngày đêm. Nước dâng nhanh, ngập mênh mông, ùng ục rỉ qua thành đê, đe dọa ngập hố móng. Ai nấy đều lo âu, nếu ngập cả hai hố móng thì mọi thành quả đổ xuống sông, xuống bể. Tình thế nước sôi lửa bỏng ấy, Giám đốc Ban QLDA cùng tập thể lãnh đạo các nhà thầu thi công đã quyết sách đúng đắn, kịp thời để phân vùng hố móng chống lũ, giữ an toàn cho đê quai... góp phần bảo đảm triển khai đổ bê-tông đập RCC công trình từ tháng 3-2013.
Với mục tiêu xây dựng nhà máy thủy điện Lai Châu bảo đảm chất lượng, tiết kiệm, an toàn và vượt tiến độ, phong trào thi đua liên kết phát động đúng ngày thành lập Đảng 3-2-2012 tạo khí thế thi đua sôi nổi. Nhiều chiến dịch thi đua ở các Ban, đơn vị phát huy tốt tinh thần năng động, sáng tạo, quyết tâm sớm cán đích. Gần 20 sáng kiến cải tiến kỹ thuật được ứng dụng, làm lợi hàng chục tỷ đồng như hệ thống phun sương bảo dưỡng tạo ẩm làm mát bê tông RCC, thay đổi bãi lấy tải cần trục S 1.000, phương án cắt nước kênh dẫn, thay đổi biện pháp đào, vận chuyển hố móng buồng bơm khu vực tổ máy 1; cải tiến gia công cốt pha tấm lớn... Riêng sáng kiến gia công mũi búa phá đục sờm bê-tông và cải tiến máy đánh sờm mặt bê tông của Giám đốc Xí nghiệp Sông Đà 5.06 Nguyễn Văn Vụ mỗi năm tiết kiệm sáu tỷ đồng. Công nhân không phải dùng mũi búa phá đục sờm bê-tông thủ công tạo nhám mà chỉ cần sử dụng bằng máy vừa nhanh, đỡ tốn sức và tốn tiền mua mũi búa ngoại.
“Không thể áp dụng cứng nhắc theo khuôn mẫu, sách vở. Giải pháp kỹ thuật phải có những điều chỉnh theo thực tế hiện trường, làm sao thi công nhanh, chất lượng, an toàn mà lại rẻ”, Phó phòng kỹ thuật an toàn Ban QLDA Vũ Văn Tùng trải lòng. Xuất phát từ suy nghĩ ấy mà anh đề xuất nhiều điều chỉnh thiết kế hữu ích như điều chỉnh thiết kế vị trí và kết cấu kho van, sử dụng lại hàng trăm tấn vật tư thiết bị của thủy điện Sơn La, tận dụng năm nghìn m3
bê-tông RCC thí nghiệm vào kết cấu công trình... “Anh em sáng tạo, chịu khó học hỏi, tích lũy kinh nghiệm, lại được công nghệ tiên tiến và thiết bị hiện đại hỗ trợ nên tự tin, chủ động hơn rất nhiều so với thời chúng tôi làm thủy điện Hòa Bình, chủ yếu dựa vào chuyên gia nước ngoài hướng dẫn”, Anh hùng Lao động Nguyễn Thế Trinh, Phó Tổng Giám đốc Lilama 10 hào hứng. Lĩnh vực lắp máy đòi hỏi độ chính xác cao, nhưng khi giao nhiệm vụ cho cấp dưới, anh Trinh không bắt ép thụ động áp dụng theo mình mà tạo cơ chế để họ nghĩ phương án, cách làm nhanh và hiệu quả nhất bởi trong nhiều trường hợp “cái khó lại ló cái khôn”.
Những “đầu tàu” gương mẫu
Chỉ sau ba năm vào nghề, bền bỉ phấn đấu, ngày 15-6-2013, Trưởng phòng Quản lý kỹ thuật, Ban điều hành dự án thủy điện Lai Châu Lê Đình Thao vinh dự được kết nạp Đảng. “Kết nạp đảng ở công trình trọng điểm quốc gia thật thiêng liêng. Em rất tự hào”, Thao hào hứng tâm sự. Khi được cất nhắc, đề bạt, đôi lúc Thao còn nghi ngại không biết mình có đảm đương được công việc tốt không? Nhưng lòng nhiệt huyết và quyết tâm giúp Thao chiến thắng mọi thử thách, áp lực, chứng minh năng lực bản thân. Vận dụng kiến thức cơ bản nhà trường đào tạo và lăn lộn ở công trường, được cấp trên rèn giũa, chỉ bảo, Thao bắt nhịp nhanh, điều phối nhịp nhàng, xử lý thấu đáo nhiều tình huống. Thao chia sẻ “Môi trường va chạm thực tế đã tôi rèn kinh nghiệm và bản lĩnh đương đầu khó khăn. Là Bí thư đoàn, đảng viên trẻ, được lãnh đạo tin tưởng, em càng phải gương mẫu hơn, gắng sức cống hiến thật nhiều”.
Và còn nhiều thanh niên ưu tú như Thao đã trở thành đảng viên. Lãnh đạo đặt niềm tin, truyền cho lớp trẻ ngọn lửa đam mê, nhiệt huyết. Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Ban QLDA Phạm Hồng Phương, người gắn bó trọn vẹn xây dựng hai công trình thủy điện lớn nhất nước, ví von mình như người lái thuyền, mà thuyền đi nhanh hay chậm phụ thuộc nhiều vào tâm huyết đồng cam cộng khổ của các cộng sự, nhất là đội ngũ đảng viên phần lớn đang nắm giữ các vị trí chủ chốt trong Ban. Các chi bộ luôn chú trọng giáo dục cho đảng viên nhận thức rõ đây chính là môi trường lý tưởng chắp cánh cho khát vọng tuổi trẻ bay xa và mỗi đảng viên luôn thấy rõ vinh dự kèm theo cả trách nhiệm khi được góp sức vào công trình lớn để lại cho muôn đời, qua đó khích lệ, động viên họ thực hiện tốt chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ và mục tiêu đưa công trình về đích trước thời hạn một năm. Cán bộ giỏi nghề, giàu nhiệt huyết, nhưng để được chọn là “hạt giống đỏ” xét kết nạp đảng phải thật sự là tấm gương điển hình, quyết liệt lăn xả, luôn lấy công việc làm đầu. Cọ xát thực tế còn tạo cho những bạn trẻ tận tụy, giàu nghị lực, đam mê nhiều cơ hội phấn đấu và xuất hiện ngày càng nhiều những tổ phó 30 tuổi, phó phòng tuổi đời mới 35.
Ba mốc đầu tiên xây dựng công trình luôn đạt tiến độ. Việc phát điện tổ máy số 1 cuối tháng này sẽ góp phần bảo đảm nguồn điện năng phục vụ phát triển kinh tế- xã hội đất nước. Và một lần nữa, kỳ tích ngăn sông xây dựng công trình thủy điện hiện đại của Đông - Nam Á lại là minh chứng sinh động cho sức mạnh vĩ đại chinh phục thiên nhiên của những con người tài trí, giàu bản lĩnh và khát khao sáng tạo.
| Cán bộ giỏi nghề, giàu nhiệt huyết, nhưng để được chọn là “hạt giống đỏ” xét kết nạp đảng phải thật sự là tấm gương điển hình, quyết liệt lăn xả, luôn lấy công việc làm đầu. |
