Nỗi đau lặp lại
Những con số về tai nạn giao thông thường không vô cảm. Nó ám ảnh chúng ta, bởi đi liền với đó là những thân phận, những mất mát và đau đớn khó lường. Theo Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia (UBATGTQG), chỉ trong ba ngày từ 13 đến 15-9 vừa qua, cả nước đã có 53 người chết và 66 người bị thương do tai nạn giao thông. Tính trung bình mỗi ngày có gần 40 người chết và bị thương từ các tai nạn thảm khốc trên đường. Cũng trong ba ngày này, cả nước có gần 28.500 vụ vi phạm giao thông được phát hiện, xử lý với số tiền 13 tỷ đồng và gần 200 triệu đồng.
Nguyên nhân của các vụ tai nạn giao thông đã được tổng kết và nhắc đi nhắc lại nhiều lần. Nhưng điều đáng nói là vì sao nguyên nhân đã rõ, nhưng những nỗ lực và giải pháp giảm tai nạn giao thông dường như vẫn chỉ là muối bỏ bể. Mỗi khi một vụ tai nạn giao thông đau lòng xảy ra, lại gặp lại những phân tích nguyên nhân như cũ. Tai nạn đau lòng của xe khách Sao Việt trên đường Sapa - Lào Cai mới xảy ra cách đây chưa lâu là một thí dụ. Sau khi vụ tai nạn xảy ra, cả hai Sở Giao thông vận tải Hà Nội và Lào Cai đã cùng cho rằng đó không phải là trách nhiệm của mình vì mỗi cơ quan chỉ quản lý một phần trong việc đăng ký lưu thông và hành trình di chuyển của xe. Chưa cần quan tâm tới trách nhiệm chính thuộc về cơ quan nào nhưng câu chuyện trên cho thấy sự lỏng lẻo của các cơ quan liên quan khi quản lý hành trình của một chiếc xe và kiểm soát việc tuân thủ pháp luật của những phương tiện. Nhất là khi xe khách giường nằm đang là "tội đồ" của nhiều vụ tai nạn giao thông thảm khốc trong một vài năm trở lại đây.
Dư luận đang đặt câu hỏi vì sao vi phạm giao thông dẫn đến kết cục đau lòng vẫn xảy ra nhiều như vậy? Ngoài câu chuyện ý thức của người tham gia giao thông chưa tốt, phải chăng vẫn còn đó "hố đen" của sự nương tay trong xử phạt, thỏa hiệp với vi phạm... Và những giải pháp dồn dập chống xe quá khổ quá tải, đăng kiểm phương tiện giao thông... mới chỉ là khúc dạo đầu, muốn thật sự hiệu quả còn cần những giải pháp lâu dài, căn cơ?
Cho đến nay vẫn chưa có quy định riêng đối với tốc độ của phương tiện xe giường nằm. Ảnh: Hoàng Nam
Thay con số thành tích bằng thực chất
Tại cuộc họp cuối tháng 7 của UBATGTQG, ông Khuất Việt Hùng, Phó Chủ tịch chuyên trách cũng thừa nhận, tuy công tác phòng chống giảm thiểu tai nạn giao thông có những kết quả tích cực trong hai năm trở lại đây, nhưng việc tiếp tục thực hiện các mục tiêu này trong chặng đường dài gặp không ít khó khăn. Trở ngại lớn nhất chính là sự phối hợp ngành dọc và ngang giữa các cơ quan chức năng còn chưa nhuần nhuyễn và hiệu quả. Không khó để nhận ra còn thiếu sự phối hợp về tiến độ trong quá trình triển khai đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông với công tác tuyên truyền, giáo dục ý thức người tham gia giao thông, với hệ thống y tế và hệ thống công nghệ thông tin trong giám sát, phát hiện, xử lý vi phạm, cũng như trong quá trình triển khai các nhiệm vụ quản lý nhà nước của các cơ quan chức năng...
Muốn chuyển đổi về chất trong công tác an toàn giao thông, cần đến cơ chế bó đũa, Bộ Giao thông vận tải phải phối hợp với Bộ Công an để hoàn thiện các Thông tư liên tịch trong lĩnh vực tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm về trật tự, an toàn giao thông trên các lĩnh vực. Bộ Giao thông vận tải cũng phải phối hợp với Bộ Y tế để có những động thái cụ thể triển khai đề án xây dựng hệ thống trạm cấp cứu tai nạn giao thông đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, cũng triển khai chương trình chăm sóc và giám sát sức khỏe của người điều khiển phương tiện kinh doanh vận tải... UBATGTQG cần đẩy mạnh thực hiện nội dung các Chương trình phối hợp đã ký với các bộ, các tổ chức chính trị xã hội và các cơ quan truyền thông về bảo đảm trật tự an toàn giao thông.
Dĩ nhiên cần có thời gian để những hạng mục trên đây được thực thi. Nhưng cần thêm bao nhiêu thời gian, bao nhiêu nguồn lực nữa để tai nạn giao thông thật sự được giảm thiểu lại phụ thuộc rất nhiều vào sự quyết liệt thực hiện của các cấp, ngành liên quan và sự nghiêm minh của pháp luật từ hôm nay. Cái bắt tay chặt từ chính các nhà quản lý, các bộ, ngành chức năng mới là động lực để khiến cho những con số thương vong từ tai nạn giao thông được giảm xuống thực chất và bền vững.
Chưa có biện pháp hữu hiệu để quản lý hành trình của xe khách. Ảnh: HUY CƯỜNG