Thách thức bảo đảm an ninh mạng tại Mỹ

Tin tặc vừa xâm nhập hệ thống của Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS), đánh cắp dữ liệu của hơn 40.000 nhân viên. Các vụ rò rỉ thông tin liên tiếp tại những cơ quan trọng yếu của Chính phủ Mỹ thời gian qua cho thấy nguy cơ an ninh mạng và lỗ hổng trong công tác bảo vệ dữ liệu nhân sự là vấn đề không nhỏ.

Bảo đảm an ninh mạng đang là vấn đề cấp bách của các cơ quan trọng yếu của Chính phủ Mỹ. Ảnh: REUTERS
Bảo đảm an ninh mạng đang là vấn đề cấp bách của các cơ quan trọng yếu của Chính phủ Mỹ. Ảnh: REUTERS

Rò rỉ dữ liệu nhân sự quy mô lớn

Tổ chức phi lợi nhuận chuyên về dữ liệu rò rỉ Distributed Denial of Secrets (DDoS) gần đây công bố thu được dữ liệu nhạy cảm từ nhóm tin tặc có tên "Department of Peace" (tạm dịch: “Bộ Hòa bình”). Dữ liệu bao gồm tên, số điện thoại, địa chỉ email, chức danh công việc của nhân viên thuộc nhiều cơ quan thành phần DHS, trong đó có Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), Cơ quan Hải quan và Bảo vệ biên giới (CBP), Cơ quan Điều tra An ninh nội địa (HSI) và Cơ quan An ninh mạng và Cơ sở hạ tầng (CISA). Thậm chí, tên hàng chục chiến dịch thực thi pháp luật chưa từng được công khai, thông tin về những người tham gia và một số công nghệ phục vụ điều tra cũng bị tiết lộ trong dữ liệu này. Việc các thông tin này bị rò rỉ được đánh giá là vô cùng nghiêm trọng vì có thể tạo điều kiện cho các hành vi gây sức ép, theo dõi hoặc tấn công có chủ đích.

“Bộ dữ liệu có quy mô và tầm ảnh hưởng rất lớn, cung cấp cái nhìn chưa từng có về cơ cấu tổ chức, đồng thời cho thấy chức năng, nhiệm vụ của từng cá nhân trong nhiều cơ quan thuộc DHS”, chuyên gia an ninh mạng Maia Arson Crimew nhận định. DHS khẳng định “đã nhận thức được nguy cơ vi phạm an ninh, đang tích cực làm việc để giải quyết tình hình một cách nhanh chóng và hiệu quả”, đồng thời khẳng định đang nỗ lực bảo đảm nhân viên được bảo vệ đúng cách và sẽ cập nhật thông tin khi có thêm diễn biến.

Theo AP, nhóm hacker đã phát triển công cụ mang tên "Icepick", cho phép tra cứu thông tin về nhân viên, văn phòng và nhiệm vụ của các đơn vị. Một số chuyên gia mạng khác lại cho rằng, tin tặc đã khai thác hệ thống đăng nhập một lần Okta mà DHS sử dụng để kết nối nhân viên và nhà thầu từ nhiều cơ quan vào mạng lưới trung tâm. Hệ thống này lưu trữ cả dữ liệu công nghệ thông tin và lịch sử đăng nhập của nhân viên, trong đó có thông tin về các hệ thống, ứng dụng nội bộ mà mỗi tài khoản được cấp quyền truy cập. Tuy nhiên, Okta khẳng định hệ thống của mình an toàn và không có bằng chứng cho thấy dữ liệu hoặc hệ thống bị xâm phạm.

Trong một thông báo, nhóm tin tặc “Bộ Hòa bình” tuyên bố: “DHS có thông tin của chúng tôi, vì vậy việc chúng tôi có thông tin của họ là điều công bằng”. Nhóm này cũng cho rằng, dữ liệu có thể được sử dụng để “hạn chế những thiệt hại mà DHS gây ra cho Bộ Hòa bình”. Đây là vụ rò rỉ dữ liệu thứ hai liên quan DHS trong năm nay do nhóm “Bộ Hòa bình” tuyên bố thực hiện. Hồi tháng 3, nhóm này tuyên bố đã đánh cắp hàng nghìn hợp đồng giữa DHS và các nhà cung cấp bên ngoài, trong đó có nhà thầu quốc phòng và đơn vị cung cấp thiết bị giám sát.

Lỗ hổng thách thức bảo mật dữ liệu

Vụ rò rỉ dữ liệu tại DHS diễn ra trong bối cảnh nhiều cơ quan trọng yếu của Chính phủ Mỹ liên tiếp trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công mạng. Tháng 5/2023, Bộ Giao thông vận tải Mỹ (USDOT) thông báo một vụ vi phạm dữ liệu tại hệ thống TRANServe, chương trình hỗ trợ chi phí đi lại cho nhân viên chính phủ. Vụ việc ảnh hưởng 237.000 nhân viên liên bang, gồm 114.000 người đang làm việc và 123.000 người đã nghỉ việc.

Năm 2024, Bloomberg đưa tin, các tài liệu nội bộ liên quan Bộ Quốc phòng, DHS và Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) bị phát tán trên diễn đàn tội phạm mạng. Dữ liệu được cho là bị đánh cắp từ Leidos Holdings - một nhà cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin lớn của Chính phủ Mỹ. Dù các bên đã tiến hành khắc phục ngay lập tức, song việc tài liệu tiếp tục xuất hiện trên diễn đàn tội phạm mạng sau một thời gian dài sau đó cho thấy dữ liệu bị xâm phạm có thể tồn tại và bị khai thác trong nhiều năm. Vụ việc phản ánh thách thức trong quản lý chuỗi cung ứng công nghệ, khi thông tin của cơ quan nhà nước được lưu trữ hoặc xử lý bởi các doanh nghiệp bên ngoài.

Tháng 3/2025, tạp chí The Atlantic gây chấn động dư luận khi công bố toàn bộ cuộc trao đổi bằng tin nhắn trong nhóm chat kín của các quan chức hàng đầu Nhà Trắng về kế hoạch không kích lực lượng Houthi ở Yemen. The Atlantic công khai những chi tiết đáng chú ý từ cuộc trò chuyện giữa các quan chức Nhà Trắng như Phó Tổng thống JD Vance và Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) John Ratcliffe, Bộ trưởng Chiến tranh, ông Pete Hegseth. Đặc biệt, những thông tin về cuộc tấn công vào lực lượng Houthi ở Yemen cũng được công khai.

Lầu năm góc đã chia sẻ thông tin về thời gian cất cánh, loại máy bay chiến đấu được sử dụng và các cập nhật theo thời gian về kết quả của cuộc tấn công - vốn là những thông tin mà nhiều chuyên gia nhận định là tối mật. Những chi tiết này, nếu bị kẻ xấu nắm bắt, có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng về an ninh quốc gia của Mỹ. Không chỉ vậy, theo thông tin từ The Atlantic, các quan chức Mỹ cũng đề cập mối quan hệ giữa Mỹ và châu Âu trong bối cảnh địa - chính trị bất ổn trên quy mô toàn cầu.

Sau vụ việc trên, tạp chí Der Spiegel của Đức cho hay đã thử tìm kiếm các thông tin liên quan lãnh đạo cấp cao Mỹ trên internet. Kết quả cho thấy, số điện thoại di động của hàng loạt quan chức cấp cao Mỹ đều có thể được tìm thấy trên các dịch vụ tìm kiếm dữ liệu thương mại và dữ liệu do tin tặc đưa lên mạng. Phần lớn những thông tin này vẫn còn giá trị sử dụng và có liên kết với nhiều nền tảng kỹ thuật số như Instagram, LinkedIn, Dropbox và các ứng dụng theo dõi vị trí. Thậm chí số điện thoại của một số lãnh đạo được cho là có liên kết với các tài khoản nhắn tin WhatsApp và Signal.

Hồi tháng trước, nhóm tin tặc ShinyHunters tuyên bố đánh cắp lượng lớn dữ liệu từ Cục Điều tra Liên bang (FBI) của Mỹ, bao gồm thông tin công việc nhạy cảm và dữ liệu y tế của hàng nghìn nhân viên. Bộ Quốc phòng Mỹ cũng đối mặt vụ xâm phạm dữ liệu làm lộ thông tin của hàng triệu quân nhân đương nhiệm và cựu quân nhân.

Những vụ việc nói trên cho thấy thách thức an ninh mạng của Chính phủ Mỹ. Theo các chuyên gia công nghệ, việc rò rỉ dữ liệu liên quan nhân sự đặc biệt đáng lo ngại bởi khác với mật khẩu có thể thay đổi, tên, chức danh, số điện thoại, lịch sử công tác hoặc mối liên hệ trong tổ chức thường khó có thể thay thế. Khi các thông tin này bị phát tán, nguy cơ có thể kéo dài, tạo điều kiện cho các chiến dịch lừa đảo có chủ đích, giả mạo danh tính hoặc gây sức ép đối với nhân viên và gia đình nạn nhân.

Trước thực tế đó, các chuyên gia cho rằng việc rà soát quyền truy cập, giới hạn lượng thông tin được lưu trữ và chia sẻ, tăng cường xác thực, giám sát các hệ thống đăng nhập và đánh giá định kỳ nhà cung cấp là những yêu cầu bắt buộc, đặc biệt là tại các cơ quan trọng yếu của chính phủ. Các cơ quan này cũng cần xây dựng quy trình ứng phó sự cố, thông báo kịp thời cho người bị ảnh hưởng và phối hợp điều tra để xác định nguồn gốc, phạm vi thâm nhập.

Các vụ tấn công mạng tại Mỹ cho thấy, việc đầu tư công nghệ và triển khai các biện pháp bảo vệ không thể chỉ dừng ở xử lý từng sự cố. Trong môi trường dữ liệu ngày càng kết nối, an ninh mạng đòi hỏi cơ chế phòng ngừa liên tục, kiểm soát chặt chẽ cả hệ thống nội bộ lẫn các đối tác bên ngoài. Những vụ rò rỉ dữ liệu gần đây là lời cảnh báo nếu các lỗ hổng không được khắc phục một cách đồng bộ, nguy cơ mất an toàn thông tin tại các cơ quan chính phủ sẽ tiếp tục hiện hữu.