Cầu cao, cung thấp
Đang có nhu cầu mua nhà sau khi kết hôn, vợ chồng anh Nguyễn Huy Tùng (Hà Đông, Hà Nội) tham khảo một số dự án chung cư ở ven đô. Hiện tại, với mức thu nhập của cả hai vợ chồng là hơn 20 triệu đồng/tháng, nếu có thể mua nhà với sự hỗ trợ của ngân hàng, tính trung bình, anh chị trả lãi và gốc theo dư nợ giảm dần là gần 12 triệu đồng/tháng.
Tuy nhiên, trước thông tin các ngân hàng đang siết chặt nguồn vốn cho vay, những người có nhu cầu mua nhà như anh Tùng lo lắng. Bởi trước đây, ngân hàng cho vay thế chấp đến 70% giá trị tài sản thì nay rút xuống còn khoảng 50%. Như vậy, một căn hộ có giá trị trên thị trường hơn 1 tỷ đồng thì ngân hàng chỉ cho vay 500 triệu đồng, thay vì khoảng 700 triệu đồng như trước. Theo đó, nếu dành 1/3 thu nhập hằng tháng để tiết kiệm tiền mua nhà thì phải mất đến gần 20 năm, những người có thu nhập như vợ chồng anh Tùng mới có thể sở hữu được căn nhà khoảng 2 tỷ đồng.
Những năm gần đây, nhu cầu mua nhà ở tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh… là rất lớn nhưng nguồn cung lại rất hạn chế. Thế nên, dù trải qua hai năm ảnh hưởng đại dịch song giá nhà ở tại các thành phố lớn vẫn tăng đáng kể. Theo báo cáo thị trường bất động sản quý I/2022 của CBRE Việt Nam, giá bán căn hộ chung cư trung cấp trên thị trường sơ cấp tại Hà Nội trung bình ở mức 1.655 USD/m2 (chưa bao gồm thuế VAT, phí bảo trì), tăng 13% theo năm và 4% theo quý. Còn trên thị trường thứ cấp, giá bán nhà trung bình đạt 1.278 USD/m2, tăng 9% so cùng kỳ năm 2021 (mức tăng cao nhất trong 5 năm qua). Đáng chú ý, dòng sản phẩm chung cư cao cấp cũng ghi nhận tăng từ 3-5%, tỷ lệ hấp thụ tương đối cao, lũy kế đạt khoảng 80%.
Nhiều chuyên gia bất động sản cho rằng, giá nhà ở đang tăng quá cao khiến các cặp vợ chồng trẻ khó tiếp cận được nếu không có sự hỗ trợ từ phía ngân hàng. Dẫu rằng, ở thời điểm hiện tại, việc siết cho vay bất động sản là một trong những động thái làm giảm cầu về nhà đất và có tác dụng tốt để hạ nhiệt sức nóng của thị trường hiện nay. Tuy nhiên, cần phải có cơ chế để những người thật sự có nhu cầu về nhà ở vẫn có thể tiếp cận được nguồn vốn vay từ ngân hàng.
Hạ nhiệt thị trường
Ngay sau những “cơn sốt” đất ảo nở rộ tại các địa phương, Nhà nước đã ban hành các cơ chế, chính sách để hạn chế, điều tiết, bình ổn lại thị trường bất động sản, kìm hãm sự leo thang của những đợt biến ảo về giá đất trong thời gian qua. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc đánh thuế tài sản với ngôi nhà thứ hai, thứ ba trở đi ở thời điểm hiện tại là chưa phù hợp, thậm chí mục đích giảm giá nhà, kiểm soát đầu cơ đất đai có khi còn không đạt được mà lại khiến thị trường bị ảnh hưởng. Bởi lẽ, bất động sản là lĩnh vực có liên quan mật thiết với nhiều ngành nghề khác nhau, có thể tạo ra được công ăn, việc làm cũng như các nguồn lực xã hội khác. Nếu đánh thuế không cẩn thận sẽ làm khó cho cộng đồng doanh nghiệp, làm người dân hoang mang, lo sợ, gây ra tác dụng ngược và ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách các địa phương.
Thực tế, việc giá bất động sản liên tục tăng xuất phát từ nhiều yếu tố, nhất là trong bối cảnh lạm phát có chiều hướng tăng, nhiều người muốn chọn đầu tư vào lĩnh vực bất động sản vì đây luôn được coi là kênh đầu tư an toàn, nên dù nền kinh tế có biến động thì vẫn có thể bảo đảm tài sản trong tương lai. Cùng với đó, việc dân số tăng nhanh cũng khiến nhiều nhà đầu tư, kể cả người có nhu cầu mua ở thực cũng muốn tích lũy bất động sản vì sự khan hiếm nhà ở chắc chắn sẽ đẩy giá lên cao. Đặc biệt là những sản phẩm có giá trị hoặc những nơi triển khai xây dựng khu đô thị mới, mở rộng hạ tầng giao thông, do đó càng mua sớm thì càng có thể tăng giá trị lợi nhuận. Ngoài ra, việc đẩy mạnh đầu tư công cũng tạo hiệu ứng “thổi giá” bất động sản bởi nhà đầu tư thường có xu hướng đi tắt đón đầu để hưởng lợi.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP Hồ Chí Minh (HoREA) cho biết, để kéo giảm giá nhà là rất khó khi nguồn cung nhà ở xã hội vẫn còn thiếu, trong khi nhiều dự án nhà ở lại nằm “đắp chiếu” do ách tắc về thủ tục hành chính. Vì thế, cần ban hành quy trình chuẩn về xây dựng, thời gian cấp phép các thủ tục hành chính cần được rút ngắn, tạo điều kiện phát triển nhà ở thương mại giá thấp bằng các cơ chế hỗ trợ, ưu đãi để doanh nghiệp đầu tư dự án nhà ở đưa ra được mức giá phù hợp từng địa phương. Do vậy, Nhà nước cần nghiên cứu, đánh giá lại các chính sách, cơ chế hỗ trợ thị trường bất động sản để người mua nhà ở có thể tiếp cận được dễ dàng hơn.
