1/Thông tư 14 là văn bản quan trọng, đã tháo gỡ được khó khăn cấp bách liên quan tới việc xác định giá của các gói thầu tại các bệnh viện công lập. Trước đây, để xác định được giá của các gói thầu mua sắm hàng hóa, vật tư, trang thiết bị y tế, bệnh viện phải có ba báo giá. Trên thực tế, có những máy móc, vật tư, thiết bị chỉ có một đến hai nhà cung cấp trên thị trường, nên không thể có ba báo giá theo quy định.
Nay, các bệnh viện đã có thể lựa chọn mua sắm được vật tư, hàng hóa, thiết bị chỉ có một đến hai nhà cung cấp và có quyền lựa chọn đặc tính, cấu hình của các máy móc, thiết bị, vật tư y tế cần sử dụng trong bệnh viện, phù hợp tài chính của bệnh viện. “Đây là điểm rất mới, các bệnh viện sẽ tránh được tình trạng phải mua vật tư giá thấp, hay các máy móc, thiết bị khi hỏng, rất khó để mua sắm linh kiện thay thế…”, ông Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai chia sẻ.
Ngay sau khi Thông tư 14 có hiệu lực, Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp (Hải Phòng) đã nhanh chóng đấu thầu mua ba máy chẩn đoán hình ảnh và một hệ thống nội soi trị giá gần 400 tỷ đồng, đồng thời đấu thầu mua linh kiện sửa chữa một số máy móc đã ngừng hoạt động gần một năm nay. TS, bác sĩ Đỗ Mạnh Thắng, Giám đốc Bệnh viện Việt Tiệp chia sẻ: “Bệnh viện chúng tôi hỏng một cái bóng của máy cộng hưởng từ. Nếu theo quy trình cũ phải mất sáu tháng cũng chưa thay xong. Việc sửa đổi Thông tư 14, chúng tôi đã nhanh chóng đặt hàng, chỉ trong vòng hai tuần hãng đã cung cấp, thay thế sửa chữa để đưa máy vào sử dụng cho bệnh nhân”.
2/Đại diện các bệnh viện khẳng định, Thông tư 14 đã tạo hành lang pháp lý trong việc đấu thầu, mua sắm và không còn lo lắng khi triển khai. PGS, TS, bác sĩ Vũ Văn Tâm, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng cho biết: “Những máy móc trong hệ thống khám, chữa bệnh đều rất quan trọng, gần như là cái xương sống trong thăm dò, chẩn đoán của bệnh viện. Tuy nhiên, do những hạn chế về thủ tục, chúng tôi đã ngừng việc mua sắm, sửa chữa và nhiều máy không hoạt động được nữa. Đến bây giờ, tất cả những máy móc đó đã được phục hồi và quay trở lại phục vụ cho nhân dân. Ông Lê Minh Quang, Giám đốc Sở Y tế Hải Phòng nói: “Trong công tác đấu thầu tại các bệnh viện, chúng tôi ưu tiên đầu tiên là ba báo giá, ưu tiên thứ hai là tham khảo các thông tin trên cổng điện tử, thứ ba là có thẩm tra giá. Nếu hai điều kiện trên không áp dụng thì cơ quan quản lý có thể thực hiện việc thẩm tra giá. Như vậy, chúng ta có khá nhiều điều kiện để giám sát thực hiện công tác đấu thầu, mua sắm trang thiết bị tại các bệnh viện”.
Thông tư 14 ban hành ngày 30/6 có hiệu lực trong sáu tháng, từ ngày 1/7 đến ngày 31/12/2023. Một số bệnh viện cũng đề xuất, kéo dài Thông tư 14 thêm từ 6 đến 12 tháng vì với những gói thầu lớn, lên tới hàng trăm tỷ đồng sẽ gặp khó khăn. Từ 1/1/2024, Luật Đấu thầu sửa đổi có hiệu lực thi hành và các đơn vị liên quan sẽ xây dựng các văn bản mua sắm đặc thù trong lĩnh vực y tế để chính sách được ổn định lâu dài, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
3/Liên quan đến một số trang thiết bị, vật tư y tế chưa được cấp phép hoặc hết hạn, đại diện Bộ Y tế cũng khẳng định, hiện có khoảng 12.500 giấy phép nhập khẩu đến ngày 31/12/2024 mới hết hạn và có khoảng
50 nghìn thiết bị mới được cấp phép mới và gia hạn. Ông Nguyễn Minh Lợi, Cục trưởng Cơ sở hạ tầng và Thiết bị Y tế (Bộ Y tế) cho biết: “Thiết bị trước đây được cấp phép và thiết bị mới nhưng do những thay đổi liên quan đến cấu hình, tính năng kỹ thuật, theo quy định của Chính phủ, cần phải xem xét trước khi cấp phép lại. Như vậy, chúng tôi cũng đang tổng hợp và đưa vào Nghị định hướng dẫn Luật Khám bệnh, chữa bệnh để có thể áp dụng trong thời gian tới”.
Bộ Y tế cũng vừa có văn bản gửi các đơn vị trực thuộc, các chương trình, dự án yêu cầu chấn chỉnh, tăng cường năng lực hiệu quả công tác đấu thầu, lựa chọn nhà thầu thuốc, vật tư, trang thiết bị y tế bảo đảm công khai, minh bạch. Tránh tình trạng đưa ra các yêu cầu, tiêu chí mang tính chủ quan, không bảo đảm sự cạnh tranh, tránh tình trạng tạo lợi thế cho một số nhà thầu. Bộ sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát, đặc biệt với những gói thầu, dự án có ít nhà thầu tham gia dự thầu và có tỷ lệ tiết kiệm thấp. Những trường hợp một nhà thầu trúng nhiều gói thầu tại một đơn vị, một chủ đầu tư, một bên mời thầu trong thời gian dài, nếu phát hiện những trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật sẽ xử lý theo quy định.
