Từng bước định hình lúa gạo “thân thiện” môi trường

Tây Ninh được xem là “vựa lúa” của Đông Nam Bộ nhờ nguồn nước dồi dào từ sông Sài Gòn, hồ Dầu Tiếng, sông Vàm Cỏ Ðông cùng hệ thống thủy lợi rộng khắp. Điều này, không chỉ bảo đảm “nước đến chân ruộng” mà còn giúp nông dân sản xuất xanh, giảm phát thải khí carbon.

Nông dân Tây Ninh với niềm vui được mùa. (Ảnh CTV)
Nông dân Tây Ninh với niềm vui được mùa. (Ảnh CTV)

Và nhiều năm nay, địa phương đang có các giải pháp nhằm từng bước định hình thương hiệu lúa gạo “thân thiện” môi trường Tây Ninh.

Theo Trung tâm Khuyến nông tỉnh Tây Ninh, đặc điểm của việc trồng lúa nước truyền thống là mặt ruộng phải thường xuyên ngập nước, dẫn đến quá trình phân hủy chất hữu cơ trong điều kiện kỵ khí, gây ra khí mê-tan (CH4), một trong những tác nhân chính gây hiệu ứng nhà kính.

Tuy nhiên, nhờ lợi thế nguồn nước dồi dào và hệ thống kênh, mương thủy lợi khá dày, nông dân nơi đây kiểm soát tốt lượng nước ra vào ruộng đồng, từ đó giảm thiểu phát thải khí nhà kính.

tay-ninh-2.jpg
Cánh đồng mẫu lớn ở Tây Ninh (ảnh CTV)

Tại Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp An Bình (xã Châu Thành), Mô hình “Canh tác lúa ướt-khô xen kẽ” với phương pháp tưới ướt khô luân phiên không chỉ giảm được số lần bơm nước vào ruộng, giảm chi phí, mà còn hạn chế sâu bệnh, giúp lúa đạt năng suất cao.

Theo hợp tác xã, nông dân từ xưa đến nay thường giữ nước trong suốt quá trình canh tác. Tuy nhiên, trong một số giai đoạn, lúa có thể phát triển tốt mà không cần ngập nước. Nhờ hệ thống kênh, mương thủy lợi đã được bê-tông hóa hoàn toàn, được hỗ trợ 100% chi phí sử dụng nước, mô hình này rất thuận lợi khi được áp dụng.

So sánh với phương pháp canh tác truyền thống có chi phí trung bình khoảng 15 triệu đồng/ha thì ở mô hình “Canh tác lúa ướt-khô xen kẽ”, con số trên chỉ còn khoảng 10 triệu đồng/ha, giúp tăng lợi nhuận thêm 5 triệu đồng/ha. Ngoài ra, phương pháp này tiết kiệm được 35-40% lượng nước sử dụng, năng suất tăng hơn 15%.

Hợp tác xã An Bình có 50 xã viên với hơn 100ha sản xuất lúa. Theo nhà nông Phạm Văn Minh, mỗi mùa vụ nước sẽ được rút ba lần, mỗi lần rút nước kéo dài ba ngày để ruộng khô được liên tục trong ba ngày.

Nông dân có thể cấp nước trở lại ruộng bằng cách theo dõi ống đo mực nước, nếu xuống thấp hơn 15cm so với mặt ruộng thì cần bổ sung nước lại.

Nhờ phương pháp rút và bổ sung nước hợp lý, đất không bị nhiễm phèn, rễ lúa phát triển tốt, cây lúa khỏe, đẻ nhánh mạnh, bông lúa dài và chắc hạt, ít ngã, hạn chế thất thoát.

tay-ninh-3.jpg
Các doanh nghiệp đến tận ruộng theo dõi cây lúa sinh trưởng. (Ảnh CTV)

Trong vụ hè thu năm 2025, toàn tỉnh Tây Ninh gieo sạ gần 263.670ha lúa, đạt 98,8% kế hoạch; năng suất ước đạt 5,78 tấn/ha.

Hiện giá lúa ổn định; cụ thể, giống IR50404 có giá từ 5.500-5.700 đồng/kg, giống Đài thơm 8 có giá từ 6.400-6.800 đồng/kg, giống OM18 có giá từ 6.400- 6.800 đồng/kg, giống OM5451 có giá từ 5.500-6.000 đồng/kg, giống nếp IR4625 có giá từ 6.900-7.200 đồng/kg. Giá lúa ổn định, nhà nông rất phấn khởi!

Không chỉ bảo đảm an ninh lương thực, ngành sản xuất lúa tại Tây Ninh đang mở ra hướng đi mới cho ngành hàng lúa gạo địa phương: vững chắc, xanh và phát thải thấp.

Đó là, tăng cường triển khai ứng dụng kỹ thuật canh tác “3 giảm 3 tăng” (tăng cường bón phân hữu cơ, không bán rơm, không đốt đồng, chặt gốc rạ-rải các loại phân vi sinh tạo mùn cho đất…) đã đạt được một số chuyển biến tích cực.

Như mô hình sản xuất lúa “3 giảm 3 tăng” của Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Gia Bình (phường Trảng Bàng), phương pháp cấy (sạ) máy mang lại hiệu quả hơn so với cách sạ truyền thống.

Qua sạ máy, cây lúa đẻ nhánh khỏe, bông to, dễ quản lý cỏ dại. Bên cạnh đó, nhờ áp dụng “3 giảm 3 tăng” nên lượng phân bón giảm, làm hạ chi phí, giảm ô nhiễm...

Theo hợp tác xã, ước tính tổng doanh thu mô hình lúa cấy máy là 42 triệu đồng/ha/vụ, chi phí trung bình khoảng 18 triệu đồng/ha, mang lại lợi nhuận hơn 24 triệu đồng/ha/vụ, cao hơn so với cách sạ truyền thống (lợi nhuận 18 triệu đồng/ha/vụ). Ấy là chưa tính lợi nhuận nhờ giảm sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, nhân công…

tay-ninh-4.jpg
Nông dân Tây Ninh áp dụng cơ giới trong khâu chăm sóc lúa. (ảnh CTV)

Một trong những biện pháp giảm phát thải hiệu quả cũng đang được áp dụng tại Tây Ninh là phương pháp “nông-lộ-phơi”, giúp tiết kiệm nước, giảm lượng phân bón và thuốc trừ sâu, cũng như cắt giảm 30% lượng khí nhà kính.

Phương pháp này đang được áp dụng trên các cánh đồng lớn, với hệ thống thủy lợi được đầu tư bài bản.

Đó là sau khi làm đất, tháo cạn nước để gieo sạ, tiếp tục để khô 5-7 ngày, sau đó cho nước vào và tăng nước dần theo chiều cao của lúa để hạn chế cỏ dại.

Đối với lúa cấy, khi cấy xong cho nước vào 3-5cm để lúa nhanh hồi phục. Khi lúa kết thúc đẻ nhánh thì tháo cạn nước để khống chế lúa đẻ nhánh và để bộ rễ ăn sâu, hút các chất dinh dưỡng tốt hơn; sau đó, cho nước vào bình thường. Khi lúa bắt đầu chín lại rút dần nước cho đến khi ruộng khô nước để dễ thu hoạch.

Ngoài ra, việc cơ giới hóa trên cây lúa hiện được áp dụng khá phổ biến. Tại Tây Ninh, cây lúa có tỷ lệ cơ giới hóa cao nhất: 100% khâu làm đất, 65-80% khâu chăm sóc, 95-100% khâu thu hoạch-vận chuyển).

Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp An Hòa (phường Trảng Bàng) đã đầu tư một máy gặt đập liên hợp, hai máy kéo lúa, một phà vận chuyển lúa; đang đầu tư thêm máy gặt đập liên hợp, máy bay phun thuốc không người lái, máy cày làm đất và máy sạ cụm... cho 220ha lúa.

tay-ninh-5.jpg
Nguồn nước dồi dào và hệ thống thủy lợi rộng khắp giúp nông dân Tây Ninh canh tác lúa thuận lợi. (ảnh CTV)

Ngành nông nghiệp Tây Ninh cũng hướng dẫn nông dân các quy trình kỹ thuật canh tác, sản xuất nông nghiệp tốt (GAP) gắn với truy xuất nguồn gốc và kiểm soát sâu bệnh, nâng cao chất lượng hạt lúa, từng bước định hình thương hiệu lúa gạo Tây Ninh nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ.

Theo đó, trên địa bàn tỉnh có gần 70ha lúa đang áp dụng quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp tốt VietGAP, được hưởng chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh Tây Ninh.

Trên diện rộng toàn tỉnh, bên cạnh hoạt động hỗ trợ sản xuất, ngành nông nghiệp Tây Ninh cũng “đứng bên cạnh” các hợp tác xã nhằm liên kết với các doanh nghiệp để tiêu thụ lúa cho nông dân.

Địa phương cũng hình thành các vùng sản xuất lúa lớn, tập trung và có hợp đồng liên kết tiêu thụ với một số doanh nghiệp như Lúa Vàng Việt, Lộc Trời, Thành Thành Công, Khánh Ngọc,... Tất cả các giải pháp đều nhằm từng bước định hình thương hiệu lúa gạo “thân thiện” môi trường Tây Ninh.

Phục hồi thành công hai giống lúa quý

Trước kia, nông dân Tây Ninh canh tác các giống lúa: Bằng Cốc, Bằng Nâu, Bằng Nù, Đốc Sậu, Xương Gà, Nàng Nhuận, Huyết Rồng, Soi Miên, Khao Dawk Mali…; nhưng các giống này đã bị mất gốc cách đây 25 năm do năng suất thấp, bị thay thế bằng các giống lúa cao sản.

Năm 2024, ngành nông nghiệp của tỉnh, với sự giúp đỡ của Đại học Cần Thơ và Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long, đã phục hồi thành công giống Huyết Rồng và Khao Dawk Mali. Trong đó, giống Huyết Rồng mềm cơm, vỏ lụa đỏ; giống Khao Dawk Mali mềm cơm, thơm nhẹ, hạt gạo thon dài, đủ tiêu chuẩn xuất khẩu.

Có thể bạn quan tâm

Đến với Trường Mầm non và Tiểu học Tong Chiêng (thuộc Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Chiềng Sung), xã Mai Sơn, tỉnh Sơn La.

Du lịch từ thiện - Hành trình kết nối trái tim

Trong những năm gần đây, mô hình du lịch kết hợp hoạt động thiện nguyện ngày càng được nhiều du khách hưởng ứng. Không chỉ khám phá cảnh đẹp, tìm hiểu văn hóa, mà mỗi chuyến đi còn mang theo những món quà và sẻ chia đến với học sinh, người dân vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Nhiều trường học ở Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho học sinh trong giờ ra chơi.

Mô hình trường học không điện thoại ở Thành phố Hồ Chí Minh

Trong thời đại số, điện thoại thông minh đã trở thành công cụ không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày. Tuy nhiên, việc sử dụng điện thoại trong môi trường học đường lại mang đến nhiều thách thức, như làm phân tâm học sinh, ảnh hưởng đến chất lượng học tập, thậm chí dẫn đến các vấn đề về sức khỏe tâm lý do lạm dụng mạng xã hội.

Cổng phía nam Thành nhà Hồ.

Về với di sản xứ Thanh

Là một trong năm di sản văn hóa thế giới của Việt Nam với kiến trúc đá độc nhất vô nhị Đông Nam Á và mang dáng dấp uy nghi của một kinh đô xưa, thế nhưng Thành nhà Hồ (nằm ở xã Vĩnh Long, Vĩnh Tiến, tỉnh Thanh Hóa) vẫn lặng lẽ, thâm trầm chìm trong dáng vẻ cô tịch như một bản hùng ca chưa có người đàn đúng điệu.

Các em học sinh nghèo, hiếu học ở xã Đắk Ơ và xã Bù Gia Mập được tặng xe đạp tiếp sức đến trường.

Nhiều hoạt động thiện nguyện hướng về vùng biên

Trong những ngày gần đây, nhiều hoạt động thiện nguyện đã diễn ra trên tuyến biên giới tỉnh Đồng Nai. Thông qua các hoạt động này đã góp phần chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào nghèo trong giai đoạn đói giáp hạt, cũng như giúp những đối tượng yếu thế vượt khó khăn.

Nhiều giống hoa hồng mới được lai tạo từ hoa hồng lửa của Làng hoa Sa Đéc được Viện Cây ăn quả miền nam giới thiệu tại hội thảo “Giới thiệu giống hoa hồng mới và quy trình kỹ thuật”.

Hành trình "hồi sinh" giống hoa hồng lửa Sa Đéc

Thương hiệu hoa hồng lửa đã gắn liền với Làng hoa Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp. Sau nhiều năm canh tác, giống hoa “biểu tượng của làng hoa” này đứng trước nguy cơ mai một do thoái hóa. Trước thực trạng đó, tỉnh đã chủ động phối hợp với các nhà khoa học, khởi động hành trình “giữ lửa” bản sắc làng hoa bằng công nghệ tiên tiến.

Công nhân ngành điện Thành phố Hồ Chí Minh tuyên truyền các biện pháp sử dụng điện an toàn cho người dân.

Cảnh báo các nguy cơ tai nạn điện tại các khu vực ngập nước

Ngày 8/11 vừa qua, tại địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh lại vừa có thêm một vụ tai nạn chết người liên quan đến điện giật xảy ra tại khu vực ngập nước khiến người dân không khỏi bất an. Từ thực tế này, các cơ quan chức năng, đơn vị quản lý cần tiếp tục có các giải pháp hướng dẫn, cảnh báo, phòng ngừa hiệu quả hơn nữa.

Các nghệ sĩ tham gia khối văn hóa-thể thao diễu hành kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9. (Ảnh: nhandan.vn)

Văn hóa soi đường: Nâng cao quyền thụ hưởng văn hóa của nhân dân

Với sứ mệnh phụng sự nhân dân, hơn 80 năm qua, ngành văn hóa Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu to lớn trong bảo đảm và nâng cao quyền thụ hưởng văn hóa của nhân dân. Những kết quả đó khẳng định vị thế của văn hóa là nền tảng tinh thần, là mục tiêu, động lực và sức mạnh nội sinh quan trọng thúc đẩy phát triển bền vững đất nước.

Quang cảnh mua bán cá tại chợ ma.

Đêm "chợ ma" mùa nước nổi

Những ngày này, “chợ ma” hay được gọi là chợ đêm Tha La phường Vĩnh Tế, tỉnh An Giang hoạt động náo nhiệt. Tuy là chợ “chồm hổm”, diện tích chưa được 500m2 nhưng nổi tiếng là nơi bán cá đồng, cá sông lớn nhất tỉnh trong mùa nước nổi.

Chuyên gia và lãnh đạo thành phố Cần Thơ tham quan mô hình trồng hành tím tại phường Vĩnh Châu.

Sản xuất hữu cơ, hướng đi mới cho người nông dân Cần Thơ

Mặc dù được xác định là ngành kinh tế chủ lực của thành phố Cần Thơ, nhưng cũng như nhiều địa phương trong khu vực, sản xuất nông nghiệp nơi đây đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là hàng rào kỹ thuật đối với nông sản nhập khẩu và yêu cầu ngày càng khắt khe về tiêu chuẩn nông nghiệp hữu cơ.