Tăng tốc trong cuộc đua giành chủ quyền số

Liên minh châu Âu (EU) đang tăng tốc trong cuộc đua giành chủ quyền số khi bối cảnh khoảng cách công nghệ ngày càng nới rộng trên toàn cầu. 

Với việc chính thức công bố “Gói chủ quyền công nghệ châu Âu”, EU đẩy mạnh các biện pháp mang tính chiến lược nhằm nâng cao năng lực của châu lục trong các lĩnh vực công nghệ then chốt và xây dựng một tương lai số bền vững hơn.

“Gói chủ quyền công nghệ châu Âu” vừa được Ủy ban châu Âu (EC) công bố liên quan hàng loạt các công nghệ cốt lõi gồm bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây và nguồn mở. Với hai đề xuất lập pháp quan trọng: Đạo luật Chip 2.0 (Chips Act 2.0), Đạo luật Phát triển Điện toán đám mây và AI, đi kèm Chiến lược Nguồn mở cùng Lộ trình Chiến lược Kỹ thuật số hóa, Ứng dụng AI trong ngành năng lượng, chuỗi biện pháp của EU được kỳ vọng sẽ hiện thực hóa tham vọng biến châu Âu thành một “Lục địa AI”.

Sự “thức tỉnh” về việc phải làm chủ công nghệ lõi diễn ra trong bối cảnh EU vẫn phụ thuộc quá nhiều vào các nhà cung cấp ngoài khối về công nghệ số cốt lõi, giữa lúc nhu cầu về năng lượng tính toán đang tăng phi mã theo làn sóng bùng nổ của AI.

Một thời gian dài gần như châu Âu chấp nhận sự thống trị của các “ông lớn” công nghệ Mỹ trong mọi khâu của hệ sinh thái số, từ phần mềm, hạ tầng đến lưu trữ dữ liệu. Sự phụ thuộc này không chỉ đem đến những rủi ro mang tính chiến lược mà còn kéo theo những thiệt hại về kinh tế.

Các doanh nghiệp châu Âu hiện chi tới 264 tỷ euro mỗi năm cho phần mềm và dịch vụ đám mây của Mỹ, chiếm phần lớn tổng chi tiêu và tăng đều theo thời gian. Không dừng lại ở chi phí, vấn đề còn nằm ở bảo mật và chủ quyền dữ liệu. Các đạo luật ngoài lãnh thổ của Mỹ cho phép chính quyền nước này yêu cầu các công ty công nghệ cung cấp dữ liệu người dùng, đặt ra thách thức lớn đối với quyền riêng tư và an ninh thông tin của châu Âu. Bên cạnh đó, nguy cơ gián đoạn dịch vụ đám mây, từng bị xem là khó xảy ra, nay đã trở nên hiện hữu hơn trong bối cảnh căng thẳng quốc tế gia tăng.

Những biến động khó lường của tình hình quốc tế gần đây khiến châu Âu xác định cần phải nhanh chóng giành lại chủ quyền số. Các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia của châu lục nhận thấy, nếu không hành động nhanh chóng, châu Âu sẽ bị tụt hậu, đối mặt với rủi ro về chi phí, dữ liệu và cả an ninh chiến lược trong bối cảnh địa chính trị ngày càng bất ổn.

Sau nhiều năm phụ thuộc sâu vào các tập đoàn công nghệ Mỹ, châu Âu đang dần chuyển từ hợp tác sang tự chủ công nghệ. Gói chính sách mới công bố đánh dấu một bước chuyển dịch mang tính bước ngoặt trong tư duy tiếp cận công nghệ của EU nhằm xóa bỏ các điểm nghẽn phụ thuộc mang tính cấu trúc.

Chủ tịch EC Ursula von der Leyen nhấn mạnh: “Chúng ta không thể tiếp tục phụ thuộc vào các đối tác bên ngoài đối với những công nghệ quyết định sự vận hành của hệ thống bệnh viện, sự ổn định của mạng lưới năng lượng và tính bảo mật của các dịch vụ công ích. Đây là câu chuyện về bảo vệ công dân, bảo vệ lợi ích cốt lõi và quyền tự quyết của châu Âu”.

EU đang chuyển mạnh sang cách tiếp cận đặt an ninh công nghệ, chủ quyền số và năng lực phòng thủ lên hàng đầu. Đây là tín hiệu cho thấy cạnh tranh công nghệ giữa châu Âu và Mỹ có thể gia tăng trong các lĩnh vực hạ tầng số có ý nghĩa chiến lược. Xác định không thể tiếp tục đóng vai trò là khách hàng của các nhà cung cấp giải pháp số lớn toàn cầu, EU đang xây dựng nguyên tắc “ưu tiên châu Âu” trong phát triển công nghệ, đặc biệt trong đấu thầu và mua sắm công của các quốc gia thành viên trong khối.

Không muốn nhường sân chơi số cho các cường quốc khác, EU đang thúc đẩy hạ tầng số độc lập, tăng năng lực cạnh tranh công nghệ và củng cố an ninh dữ liệu của châu Âu. Thời gian tới, EC dự kiến phát động một chiến dịch kêu gọi đầu tư và xây dựng các siêu nhà máy AI. Cơ quan này

sẽ tiến hành tham vấn sâu rộng với các quốc gia thành viên, Nhóm Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) cùng các bên liên quan nhằm thiết lập một quỹ góp vốn cổ phần quy mô lớn, tạo nguồn lực tài chính vững mạnh phục vụ tham vọng làm chủ công nghệ số của châu Âu.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz: Kịch bản xấu

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang chuyển sang giai đoạn bị đánh giá là nguy hiểm nhất khi lượng dầu tồn kho toàn cầu suy giảm nhanh chóng, dòng vận chuyển dầu bằng tàu biển tiếp tục bị gián đoạn và áp lực lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng...

Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ứng phó thách thức y tế toàn cầu

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới lần thứ 79 diễn ra ở Geneva, Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo các đợt bùng phát dịch Ebola ở CHDC Congo và virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius chỉ là những cuộc khủng hoảng mới nhất của thế giới đang trong thời kỳ nguy hiểm và chia rẽ bởi xung đột, khủng hoảng kinh tế và biến đổi khí hậu.

Tòa nhà bị phá hủy sau các cuộc không kích của Mỹ-Israel xuống thủ đô Tehran, Iran, ngày 4/3/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Trung Đông: Chìa khóa mở cánh cửa hòa bình

Mỹ hủy kế hoạch tấn công Iran vào ngày 19/5 theo đề nghị của 3 nước vùng Vịnh. Tehran cũng gấp rút gửi Washington kế hoạch hòa bình 14 điểm thông qua trung gian Pakistan. Những động thái được đánh giá tích cực của các bên liên quan khiến giới quan sát có quyền hy vọng về khả năng xung đột sớm chấm dứt ở Trung Đông.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: Bộ Ngoại giao)

Nhật Bản-Hàn Quốc: Gác lại quá khứ, hướng tới tương lai

Hôm nay (19/5), Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae bắt đầu chuyến công du tới Hàn Quốc, tham dự hội nghị thượng đỉnh song phương với Tổng thống nước chủ nhà Lee Jae Myung. Trái với giai đoạn nguội lạnh trước đây, hai bên đang nỗ lực vượt qua những khúc mắc để chung tay giải quyết hàng loạt vấn đề mang tính chiến lược trước mắt.

Quang cảnh Hội nghị lần thứ sáu của Liên minh châu Âu về hỗ trợ tương lai của Syria và khu vực được tổ chức tại Brussels, Bỉ, ngày 10/5/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Khởi đầu mới của Syria khi nối lại hợp tác với EU, UAE

Những ngày qua, Syria đón nhận tin vui khi Liên minh châu Âu (EU), Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) cùng nhiều nước nối lại hợp tác, mở đường giúp quốc gia Trung Đông tái hòa nhập vào dòng chảy chung của khu vực và quốc tế sau nhiều thập niên chìm trong xung đột.

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Busan, Hàn Quốc ngày 30/10/2025. (Ảnh: www.gov.cn)

Cơ hội thu hẹp khác biệt

Diễn ra vào thời điểm then chốt đối với mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc, chuyến công du tới Bắc Kinh lần này của người đứng đầu Nhà trắng là cơ hội để hai bên thu hẹp khác biệt, mở cánh cửa hợp tác trong nhiều lĩnh vực giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Tổng thống Algeria Abdelmadjid Tebboune bắt tay Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại lễ ký kết diễn ra ở thủ đô Algiers, Algeria, ngày 27/8/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Gác lại bất đồng, tăng cường đối thoại

Chuyến thăm của bà Rufo cũng đánh dấu sự kiện Đại sứ Pháp tại Algeria Stephane Romatet trở lại nhiệm sở sau khoảng 1 năm bị triệu hồi về nước trong giai đoạn căng thẳng ngoại giao song phương.

Thủ tướng Anh Keir Starmer (trái) cùng phu nhân tới điểm bỏ phiếu bầu cử Hội đồng địa phương tại London, ngày 7/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử giữa nhiệm kỳ ở Anh

Cuộc bầu cử địa phương giữa nhiệm kỳ năm 2026 ở Anh hôm 7/5 nhằm bầu ra hơn 5.000 ủy viên hội đồng tại 136 hội đồng, bao gồm tất cả 32 quận của London, 6 thị trưởng ở Anh, 129 thành viên Nghị viện Scotland và 96 thành viên Nghị viện xứ Wales.

Trụ sở của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: Xinhua/Liu Qu)

Ngăn chặn nguy cơ lây lan virus Hanta

Tàu du lịch MV Hondius chở khoảng 150 hành khách được phát hiện là ổ dịch virus Hanta làm 3 người tử vong, đang gây tâm lý lo lắng cho cả châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ, vốn là những nơi con tàu từng ghé qua.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ở Washington, DC, Hoa Kỳ, ngày 5/5/2026. (Ảnh: Li Yuanqing/Xinhua)

Những động thái bất ngờ

Mỹ tuyên bố kết thúc chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, chuyển sang giai đoạn bảo đảm an toàn hàng hải và ổn định khu vực. Dù vẫn đe dọa có thể tấn công trở lại nhưng động thái bất ngờ này của Washington cũng đã mang tới tia hy vọng về khả năng mở cánh cửa hòa bình Trung Đông.