Chiến thắng của ông Abelardo de la Espriella trong cuộc bầu cử Tổng thống Colombia gay cấn hôm 21/6 vừa qua thu hút sự chú ý của dư luận. Diễn biến này đánh dấu sự trở lại của xu hướng chính trị bảo thủ tại quốc gia Nam Mỹ.
Đây cũng là xu hướng đang diễn ra ở khu vực Mỹ Latin, sau giai đoạn các chính phủ cánh tả gia tăng ảnh hưởng trong khu vực.
Tổng thống đắc cử đã tuyên thệ nhậm chức tại thành phố Cali, đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử chính trường Colombia, một buổi lễ nhậm chức tổng thống được tổ chức ngoài thủ đô Bogota. Sau khi kết quả sơ bộ được công bố, Tổng thống Argentina Javier Milei và Tổng thống Ecuador Daniel Noboa gửi lời chúc mừng và bày tỏ sẵn sàng hợp tác với chính quyền mới của Colombia.
Tân Tổng thống Colombia bước vào nhiệm kỳ kéo dài bốn năm với ngổn ngang thách thức. Tình hình an ninh vẫn còn nhiều bất ổn, bắt nguồn từ giai đoạn nội chiến kéo dài hơn nửa thế kỷ tại nước này.
Thỏa thuận hòa bình năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và Lực lượng Vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đã khép lại một chương đau thương trong lịch sử quốc gia Nam Mỹ, mở ra thời kỳ phát triển mới. Nhưng 10 năm sau khi thỏa thuận được ký kết, những khoảng trống an ninh vẫn tồn tại.
Nhiều khu vực đang chịu ảnh hưởng của tình trạng bạo lực, tranh giành quyền kiểm soát giữa các nhóm vũ trang, các tổ chức tội phạm.
Cựu Tổng thống Colombia Gustavo Petro từng thúc đẩy tiến trình đàm phán hòa bình với các nhóm vũ trang, song nhiều nhóm lợi dụng lệnh ngừng bắn đạt được với chính phủ để mở rộng ảnh hưởng, chiếm thêm địa bàn và tuyển mộ thành viên mới.
Đáng chú ý, không chỉ gây bất ổn an ninh, các nhóm vũ trang còn tham gia điều hành một phần đời sống kinh tế địa phương thông qua các hoạt động trồng cây coca, buôn lậu, khai thác khoáng sản trái phép… Colombia hiện là địa bàn hoạt động của nhiều tổ chức tội phạm ma túy lớn.
Một yếu tố làm gia tăng tình trạng bạo lực ở Colombia là việc các băng đảng từ Mexico và Venezuela tràn vào. Ông Abelardo de la Espriella cam kết cứng rắn với vấn đề bất ổn an ninh.
Tân Tổng thống Colombia cho biết sẽ theo đuổi chính sách “bàn tay sắt” đối với tội phạm, nạn buôn bán ma túy và các nhóm vũ trang bất hợp pháp, đồng thời tăng cường sức mạnh cho lực lượng vũ trang và xây dựng các siêu nhà giam.
Tuy nhiên, dư luận bày tỏ nghi ngại về tính hiệu quả của chính sách “bàn tay sắt”. Theo họ, các biện pháp gia tăng sức ép quân sự, truy quét tội phạm chỉ giải quyết “phần ngọn” của vấn đề, còn “phần gốc” vẫn là các vấn đề kinh tế, xã hội ở vùng nông thôn - nơi điều kiện phát triển còn nhiều thiếu thốn, khiến một bộ phận người dân bị phụ thuộc vào các hoạt động kinh tế phi pháp.
Bởi vậy, chính sách siết chặt an ninh cần gắn kết chặt chẽ với cải cách nông thôn, hỗ trợ người dân chuyển đổi sản xuất.
Chính quyền mới của Colombia dự kiến cắt giảm thuế, thu hẹp quy mô bộ máy nhà nước tới 40% và tái khởi động ngành khoáng sản, năng lượng thông qua việc ký kết lại các hợp đồng thăm dò dầu khí.
Một thách thức khác với tân Tổng thống Colombia là phải thỏa hiệp để tạo dựng liên minh tại một Quốc hội đang bị chia rẽ, nơi phe cánh tả vẫn giữ vị thế là lực lượng lớn.
Hơn nửa thế kỷ nội chiến với những đau thương, mất mát đã khép lại, song Colombia hiện đối mặt những bất ổn thời “hậu nội chiến”. Một nền hòa bình, ổn định lâu dài là niềm mong mỏi chung của không chỉ người dân Colombia mà của cả cộng đồng quốc tế.
Bước vào một nhiệm kỳ nhiều thách thức với bề bộn việc cần làm, tân Tổng thống Colombia bày tỏ quyết tâm tái lập trật tự, đưa quốc gia này phát triển ổn định về an ninh, kinh tế và xã hội để đáp lại niềm tin tưởng, kỳ vọng của người dân.
