Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)
Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sau khi thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran đổ vỡ, những diễn biến căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran khiến tình hình khu vực Trung Đông leo thang nguy hiểm. Sau hơn 5 tháng giao tranh, dường như cuộc xung đột chưa có hồi kết bởi các cuộc tấn công “ăn miếng trả miếng” lẫn nhau. Mỹ và Israel đang cân nhắc các cuộc tấn công dữ dội mới, bao gồm cả các mục tiêu hạ tầng năng lượng của Iran, trong khi Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ đã sẵn sàng cho cuộc tấn công quốc gia Hồi giáo, với sức mạnh và năng lực chưa từng thấy kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai.

Bên cạnh các hành động quân sự, Mỹ và Israel cũng cân nhắc triển khai một kế hoạch phong tỏa đường bộ đối với Iran nhằm gia tăng sức ép kinh tế lên Tehran, trong bối cảnh Washington cho rằng biện pháp phong tỏa trên biển tại Eo biển Hormuz đã phát huy gần như tối đa hiệu quả. Tuy nhiên, nếu được triển khai, kế hoạch phong tỏa đường bộ sẽ đòi hỏi sự hợp tác của toàn bộ các quốc gia có chung biên giới với Iran, và đây sẽ là thách thức rất lớn, bởi các nước này có nguy cơ đối mặt những biện pháp đáp trả từ Tehran.

Đáp lại các động thái leo thang quân sự của Mỹ, Iran luôn khẳng định lập trường cứng rắn và chuẩn bị sẵn sàng cho mọi kịch bản đối đầu. Iran cũng cảnh báo các nước trong khu vực không hợp tác với Washington, và những quốc gia đóng vai trò “lá chắn phòng thủ” cho Mỹ có thể bị cuốn vào xoáy xung đột.

Nhiều nước trong khu vực kêu gọi Washington cân nhắc lại các phương án quân sự đối với Iran, ưu tiên đối thoại nhằm tránh làm gia tăng bất ổn. Các bên trung gian đang thúc đẩy một thỏa thuận nhằm khôi phục Bản ghi nhớ (MoU) giữa Mỹ và Iran được ký hồi trung tuần tháng 6. Thỏa thuận này sẽ bảo đảm Eo biển Hormuz được mở lại trong vòng 60 ngày mà không áp dụng bất kỳ khoản phí quá cảnh nào, đồng thời tái lập lệnh ngừng bắn giữa Washington và Tehran sau khi các cam kết trước đó đổ vỡ. Nguyên nhân khiến bản ghi nhớ trước đây không được thực thi là do hai bên có cách hiểu khác nhau về quy chế hoạt động tại Eo biển Hormuz. Washington cho rằng, tuyến hàng hải này phải được mở hoàn toàn, còn Tehran vẫn khẳng định có quyền kiểm soát và điều phối các tuyến lưu thông của tàu thuyền đi qua khu vực.

Trong lúc dư luận lo ngại về một cuộc chiến quy mô lớn hơn của Mỹ giội xuống Iran thì Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ và Israel đồng ý tạm hoãn mọi cuộc tấn công mới, với điều kiện đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc xung đột một cách nhanh chóng. Theo người đứng đầu Nhà trắng, thỏa thuận sẽ phải bao gồm việc mở cửa ngay lập tức, hoàn toàn và toàn diện Eo biển Hormuz, và chấm dứt mối đe dọa hạt nhân từ Iran.

Mặc dù Tổng thống Trump tuyên bố tạm hoãn tấn công Iran để nhường chỗ cho các cuộc đàm phán và các nỗ lực ngoai giao đang diễn ra, song trên thực tế đã có những nhận định về những áp lực mà hải quân Mỹ đang phải đối mặt. Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Âu của Mỹ (EUCOM), Tướng Alexus Grynkewich đã cảnh báo Lầu Năm góc rằng, lực lượng hải quân đang được triển khai tại Trung Đông hiện không đủ khả năng vừa bảo vệ lãnh thổ Mỹ vừa tiếp tục duy trì năng lực đánh chặn tên lửa đạn đạo nhằm bảo vệ Israel. Nếu không được tăng cường lực lượng, quân đội Mỹ có thể phải ưu tiên bảo vệ lãnh thổ trong nước, thay vì tiếp tục duy trì đầy đủ lá chắn phòng thủ hỗ trợ Israel.

Việc Tổng thống Mỹ tuyên bố hoãn các hoạt động quân sự mới nhằm vào Iran và xác nhận hai bên sẽ nối lại đàm phán làm dấy lên hy vọng căng thẳng tại Trung Đông hạ nhiệt và hoạt động hàng hải qua Eo biển Hormuz sớm được khôi phục. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng, rủi ro địa chính trị vẫn còn hiện hữu. Dù Mỹ tạm thời tháo “ngòi nổ” một chiến dịch quân sự mới nhằm vào Iran, song Tehran vẫn tuyên bố sẽ coi “các mối đe dọa” từ Mỹ làm cơ sở để nâng cao trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Các cuộc đàm phán Mỹ-Iran sắp tới tiếp tục đối mặt nhiều trở ngại, trong khi những vụ tấn công nhằm vào tàu thuyền ở vùng Vịnh chưa chấm dứt.

Có thể bạn quan tâm

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...