Cơ hội tới trường của trẻ em ở các khu vực xung đột: Khoảng trống khó khỏa lấp

Tháng 9, tháng tựu trường đang đến gần, hàng triệu trẻ em trên thế giới nô nức chuẩn bị sách vở, háo hức đón chờ ngày khai giảng. Tuy nhiên, không phải trẻ em nào cũng được hưởng niềm vui và quyền cơ bản đó. Đối với trẻ em tại nhiều nước đang xảy ra xung đột, cơ hội đến trường vẫn chỉ là ước mơ xa vời.

Một người phụ nữ và các con trong một căn lều tại trại tị nạn gần thị trấn biên giới Al-Tina ở miền tây Sudan, vào ngày 19/6/2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)
Một người phụ nữ và các con trong một căn lều tại trại tị nạn gần thị trấn biên giới Al-Tina ở miền tây Sudan, vào ngày 19/6/2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Tình trạng xung đột hơn 3 năm qua tại Sudan đã đẩy quốc gia vùng Sừng châu Phi này rơi vào một trong những cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng. Hàng chục nghìn người dân vô tội thiệt mạng, hơn 14 triệu người phải rời bỏ nhà cửa, cơ sở hạ tầng bị tàn phá và nạn đói lan rộng. Tuy nhiên, theo Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc Amina Mohammed, trong những hậu quả mà cuộc chiến này gây ra, điều để lại hệ lụy lâu dài nhất đối với tương lai phát triển của Sudan chính là việc hàng triệu trẻ em bị tước mất quyền học tập.

Hơn 3 năm sống giữa tiếng súng, ít nhất 8 triệu trẻ em trong độ tuổi đi học tại Sudan không được đến trường. Gần một nửa số trường học trên cả nước phải đóng cửa hoặc sử dụng cho mục đích khác. Tình trạng gián đoạn việc học đặc biệt nghiêm trọng tại Darfur và Kordofan, nơi các cuộc giao tranh diễn ra ác liệt nhất. Liên hợp quốc cảnh báo, xung đột khiến trẻ em Sudan phải gánh chịu hậu quả có thể kéo dài rất lâu sau này, ngay cả khi tiếng súng chấm dứt, đó là tổn thương về tinh thần và sức khỏe. Những ước mơ và cơ hội cho một tương lai tốt đẹp hơn đang dần bị xóa mờ bởi bom đạn và khói lửa xung đột.

Tương tự Sudan, hàng chục triệu trẻ em trên thế giới, từ Dải Gaza, Liban, Iran đến Haiti..., tỷ lệ trẻ em không được đến trường đã tăng lên mức đáng báo động, trong bối cảnh số cuộc xung đột vũ trang tăng cao nhất kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai. Trên thế giới, cứ 5 trẻ em thì có 1 em đang sống trong hoặc phải chạy trốn khỏi tình trạng bạo lực và chiến tranh, kéo theo hệ lụy trực tiếp là việc học bị gián đoạn. 85 triệu trẻ em hoàn toàn không được đến trường, để lại khoảng trống khó khỏa lấp cho ngành giáo dục toàn cầu.

Nhìn rộng hơn, ở phạm vi một quốc gia, nhất là những nước trải qua xung đột, thế hệ trẻ chính là chìa khóa quan trọng để xây dựng lại đất nước từ đống tro tàn của chiến tranh. Nếu không kịp thời khắc phục, tình trạng trẻ em thất học có thể dẫn đến hệ lụy nghiêm trọng đối với chất lượng nguồn nhân lực, là trở ngại lớn đối với quá trình tái thiết và tương lai phát triển của đất nước.

Không phải nguyên nhân dẫn đến xung đột, nhưng trẻ em lại là đối tượng gánh chịu hậu quả nặng nề hơn cả khi các trường học trở thành mục tiêu bị tấn công thường xuyên. Nhiều trường học thậm chí bị các lực lượng tham chiến trưng dụng làm doanh trại tạm thời. Báo cáo do Bộ Giáo dục và Đại học Liban vừa công bố cho thấy tác động tàn khốc mà cuộc xung đột gần đây gây ra đối với hệ thống giáo dục nước này: 340 trường công lập, tư thục và trường dạy nghề bị hư hại, trong đó có 17 trường bị phá hủy hoàn toàn.

Ngay cả khi chiến sự chấm dứt, việc khôi phục hệ thống giáo dục và đưa hàng triệu trẻ em trở lại trường học còn rất gian nan. Quá trình này đòi hỏi nhiều nguồn lực và khó có thể hoàn thành trong thời gian ngắn, nhất là khi viện trợ quốc tế ngày càng bị thu hẹp. Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) dự báo, nguồn viện trợ quốc tế dành cho giáo dục có thể giảm tới 30% trong giai đoạn 2023-2027.

Liên hợp quốc thúc giục cộng đồng quốc tế nhanh chóng hành động bảo đảm quyền được đến trường, góp phần xây dựng tương lai tốt đẹp hơn cho hàng chục triệu trẻ em tại các vùng xung đột trên toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Mực nước sông Loire ở Pháp xuống thấp kỷ lục. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Biến đổi khí hậu đe dọa an ninh toàn cầu

Ảnh hưởng trầm trọng đến nhiều lĩnh vực, biến đổi khí hậu không chỉ là một thách thức về môi trường đơn thuần mà đã được giới chuyên gia nhìn nhận như mối đe dọa an ninh, địa chính trị toàn cầu.

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.