Vòng xoáy đối đầu nguy hiểm tại Trung Đông

Việc liên tiếp xảy ra các vụ tấn công vào tàu thuyền của Saudi Arabia ở Biển Đỏ có nguy cơ mở thêm một “mặt trận mới” trong cuộc xung đột căng thẳng tại Trung Đông.

Quang cảnh Eo biển Hormuz ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)
Quang cảnh Eo biển Hormuz ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trong bối cảnh hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn, các cuộc tấn công làm gia tăng nguy cơ mất an toàn hàng hải tại Eo biển Bab el-Mandeb, tuyến vận tải chiến lược nối Biển Đỏ với Vịnh Aden, đe dọa nghiêm trọng tới hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Saudi Arabia và thương mại quốc tế.

Lực lượng Houthi ở Yemen tuyên bố đã thực hiện một chiến dịch quân sự bằng tên lửa hành trình, tên lửa đạn đạo, cũng như thiết bị bay không người lái nhằm vào hai tàu chở dầu của Saudi Arabia trên Biển Đỏ vì cáo buộc các tàu này vi phạm hạn chế hàng hải do Houthi thông báo gần đây.

Trước đó, lực lượng này đã gửi cảnh báo trực tiếp tới các hãng vận tải biển quốc tế, yêu cầu ngừng mọi hoạt động vận chuyển hàng hóa đến và đi từ các cảng của Saudi Arabia, đồng thời tuyên bố các tàu vi phạm có thể trở thành mục tiêu tấn công. Việc Houthi áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia nhằm đáp trả vụ không kích sân bay quốc tế Sanaa tại Yemen mà lực lượng này cho là do Saudi Arabia thực hiện.

Tình hình căng thẳng hiện nay bắt nguồn từ những mâu thuẫn kéo dài giữa Houthi và Saudi Arabia. Lực lượng Houthi chỉ trích Saudi Arabia đã duy trì lệnh phong tỏa đối với Yemen từ năm 2015 thông qua các biện pháp hạn chế tại các cảng biển và sân bay, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhân đạo tại quốc gia nghèo trên Bán đảo Arab. Houthi cáo buộc Saudi Arabia đã duy trì “cuộc bao vây bất công” đối với Yemen trong gần 12 năm qua. Lệnh cấm hàng hải do Houthi đưa ra là động thái đáp trả theo nguyên tắc “bao vây đáp trả bao vây”.

Lực lượng này còn cảnh báo sẵn sàng cho mọi phương án nhằm đáp trả trên quy mô lớn đối với bất kỳ hành động leo thang nào của Saudi Arabia. Đáp lại các hành động cứng rắn của Houthi, liên quân Arab do Saudi Arabia dẫn đầu tại Yemen tuyên bố sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ các tàu thương mại qua Eo biển Bab el-Mandeb. Riyadh khẳng định tiếp tục hỗ trợ người dân và chính phủ được quốc tế công nhận của Yemen thông qua các chương trình phát triển và hỗ trợ ngân sách.

Các cảnh báo cùng hoạt động tấn công trên Biển Đỏ của Houthi làm gia tăng căng thẳng tại Trung Đông, gây thêm sức ép đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ toàn cầu. Liên hợp quốc, Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ đều bày tỏ quan ngại sâu sắc trước nguy cơ căng thẳng leo thang, đồng thời kêu gọi các bên kiềm chế, giải quyết bất đồng thông qua đối thoại.

Ông Stephane Dujarric, người phát ngôn của Tổng Thư ký Liên hợp quốc cảnh báo, bất kỳ hành động phong tỏa nào tại Biển Đỏ, tuyến hàng hải chiến lược cùng với Eo biển Hormuz, đều có thể gây hậu quả nghiêm trọng đối với thương mại toàn cầu, hoạt động vận chuyển năng lượng, cũng như việc cung cấp hàng viện trợ nhân đạo.

Ông nhấn mạnh các bên cần tuân thủ đầy đủ Nghị quyết 2722 (năm 2024) của Hội đồng Bảo an cùng các văn kiện liên quan đến các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Phái bộ hải quân của EU cam kết bảo vệ quyền tự do hàng hải trên tuyến đường thủy quan trọng này. Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ có hành động quân sự mạnh mẽ chống lại lực lượng này và quy trách nhiệm cho Iran nếu Houthi tiếp tục tấn công nhằm vào hoạt động hàng hải ở Biển Đỏ và Vịnh Aden.

Mặc dù Iran chưa có phản ứng gì về cáo buộc mới nhất của Tổng thống Trump liên quan đến vụ tấn công nhằm vào tàu của Saudi Arabia, song theo giới quan sát, tuyên bố của ông Trump cho thấy Washington tiếp tục coi Iran là bên phải chịu trách nhiệm đối với các hoạt động của Houthi và phát đi tín hiệu cứng rắn nhằm ngăn chặn nguy cơ leo thang bất ổn tại các tuyến hàng hải chiến lược ở Trung Đông. Trước nguy cơ “lời qua tiếng lại” cùng các hành động trả đũa giữa các bên làm gia tăng căng thẳng khu vực, Oman, một bên trung gian quan trọng giữa lực lượng Houthi và Saudi Arabia, đang nỗ lực nối lại các cuộc đàm phán để tìm giải pháp chính trị nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Các cuộc xung đột đang đẩy khu vực Trung Đông vào vòng xoáy đối đầu nguy hiểm. Trong bối cảnh tình hình tiếp tục diễn biến phức tạp bởi căng thẳng Mỹ-Iran gây ra những tác động đối với an ninh năng lượng và kinh tế toàn cầu, cộng đồng quốc tế đang nỗ lực thúc đẩy nối lại đối thoại giữa Saudi Arabia và Houthi nhằm ngăn chặn nguy cơ bùng phát một cuộc xung đột mới, đẩy khu vực Trung Đông lún sâu thêm vào khủng hoảng.

Có thể bạn quan tâm

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.