Chiếc ghế Tổng Thư ký Liên hợp quốc và sứ mệnh củng cố niềm tin

Cuộc đua vào vị trí Tổng Thư ký Liên hợp quốc, “người thuyền trưởng” chèo lái con tàu của chủ nghĩa đa phương hướng đến hòa bình và ổn định, đang bước vào giai đoạn gay cấn.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres. (Ảnh: Tân Hoa Xã)
Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Người chiến thắng sẽ phải gánh vác sứ mệnh củng cố vị thế, tiếng nói của Liên hợp quốc giữa lúc tổ chức này đối mặt những thách thức lớn nhất từ trước tới nay.

Cuộc đua tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đang chứng kiến những diễn biến mới bất ngờ, thu hút sự chú ý của dư luận. Đây là hành trình tìm ra người đảm đương trọng trách củng cố vị thế, tiếng nói của tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh, mở ra chương phát triển mới với những cải tổ mạnh mẽ về hoạt động và tổ chức bộ máy.

Sáu ứng cử viên cho “ghế nóng” đến từ Chile, Ecuador, Argentina, Costa Rica, Guyana và Senegal cùng tham gia phiên tranh luận công khai tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York vào ngày 23/7, trả lời những câu hỏi về thách thức mà Liên hợp quốc đang đối mặt.

Chỉ một ngày sau đó, ứng cử viên thứ bảy đã lộ diện. Theo truyền thông quốc tế, ông Olara Otunnu, cựu Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc, từng giữ cương vị Đại diện đặc biệt của Tổng Thư ký Liên hợp quốc về trẻ em và xung đột vũ trang, được Uganda đề cử trong bức thư gửi Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc và Hội đồng Bảo an vào ngày 24/7. Ở tuổi 75, ông là ứng cử viên lớn tuổi nhất trong số những người đang tham gia cuộc đua vào vị trí này.

Theo kế hoạch, Tổng Thư ký tiếp theo sẽ nhậm chức vào ngày 1/1 năm tới.

Thúc đẩy cải tổ Liên hợp quốc để củng cố vị thế cho tổ chức đa phương này là mục tiêu chính mà các ứng cử viên hướng tới. Liên hợp quốc đang trong giai đoạn khủng hoảng về niềm tin và tài chính nghiêm trọng. Vị thế lung lay được phản ánh qua một trong số các câu hỏi tranh luận liên quan vai trò của Tổng Thư ký Liên hợp quốc trong cuộc khủng hoảng tại Eo biển Hormuz. Xung đột ở khu vực này đang ảnh hưởng sâu rộng đến thị trường năng lượng và hoạt động thương mại toàn cầu, nhưng Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc lại không thể thông qua nghị quyết về an ninh tại Eo biển Hormuz.

Cải tổ Hội đồng Bảo an để đáp ứng bối cảnh địa chính trị toàn cầu thay đổi nhanh cũng là nhiệm vụ khó khăn và nhận được sự quan tâm từ dư luận. Một số nhà ngoại giao, chuyên gia trên thế giới lên tiếng ủng hộ đề xuất trao ghế thường trực trong Hội đồng Bảo an cho đại diện đến từ châu Phi. Có một nghịch lý là châu lục này là nơi có số lượng vấn đề chiếm phần lớn nội dung chương trình nghị sự của Hội đồng Bảo an, nhất là các vấn đề liên quan hòa bình và xung đột, nhưng châu Phi lại không có ghế thường trực nào.

Cùng với đó, lỗ hổng ngân sách là một bài toán gai góc, đẩy các cơ quan Liên hợp quốc vào cảnh “lực bất tòng tâm”. Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) của Liên hợp quốc hiện thiếu tới 75% nguồn kinh phí cần thiết cho các hoạt động cứu trợ, kéo theo hệ lụy nghiêm trọng: Khoảng trống viện trợ lương thực đang đẩy nhiều người rơi vào cảnh đói nghèo và mất an ninh lương thực.

Công cuộc tìm ra người kế nhiệm ông Antonio Guterres vẫn còn nhiều gian nan. Theo lịch trình, các nước thành viên Hội đồng Bảo an sẽ bắt đầu tiến hành các cuộc bỏ phiếu thăm dò vào ngày 30/7 để lựa chọn ứng cử viên. Đặt trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược diễn ra gay gắt liên quan hàng loạt vấn đề nóng hiện nay, từ chiến sự ở Ukraine, Trung Đông cho đến vấn đề thương mại, việc các nước thỏa hiệp để đưa ra lựa chọn là không dễ dàng.

Liên hợp quốc đang triển khai sáng kiến UN80 về cải cách toàn diện, người kế nhiệm ông Antonio Guterres sẽ phải tiếp tục tiến trình cải tổ còn nhiều chông gai phía trước. Với tình hình địa chính trị toàn cầu phức tạp, khó lường, nhà lãnh đạo mới sẽ cần có những bước đi mạnh mẽ giúp khẳng định vai trò trung tâm của tổ chức này trong thúc đẩy đối thoại, dẫn dắt ứng phó các vấn đề toàn cầu, để Liên hợp quốc tiếp tục là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng đến hòa bình, hợp tác và phát triển.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng. 

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: Quang Vinh/TTXVN)

Quan hệ bình đẳng, cùng có lợi

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov vừa thực hiện chuyến công du 4 nước châu Phi, gồm Ethiopia, Niger, Mozambique và Burundi, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc Moskva tiếp tục hỗ trợ Lục địa Đen bảo đảm an ninh, phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc tế.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngã rẽ nguy hiểm trong xung đột tại Ukraine

Cuộc xung đột tại Ukraine bước vào ngã rẽ mới đầy sóng gió, với những đòn tấn công của Nga và Ukraine với cường độ và quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu chiến lược của nhau. Cùng với đó, khoảng trống ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang đang gây lo ngại làm chậm nỗ lực tìm kiếm hòa bình.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (bên phải) và Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa trước cuộc gặp tại Cung điện Nhân Dân ở Syria. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Pháp và Syria hướng đến giai đoạn hợp tác mới

Trong chuyến thăm được đánh giá là mang tính lịch sử đến Syria mới đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tái khẳng định cam kết hỗ trợ Syria xây dựng lại đất nước sau xung đột. Bắc thêm nhịp cầu giúp Damascus tái thiết và hội nhập quốc tế sau nhiều năm bị cấm vận, điều Paris nhận lại cũng rất đáng giá.

Hội nghị thượng đỉnh về AI diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: AISUMMIT.CO.KR)

Hàn Quốc kiên định mục tiêu trở thành cường quốc AI

Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố các siêu dự án trị giá hàng nghìn tỷ USD với mục tiêu đưa Xứ sở Kim chi trở thành cường quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Giữa làn sóng công nghệ thông tin bùng nổ mạnh mẽ, AI được xác định là “quân bài chiến lược” định hình tương lai phát triển của Hàn Quốc trong những thập niên tới.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...