Ngoài thể chế, cần sản phẩm và dịch vụ tài chính hấp dẫn
Theo đánh giá các chuyên gia và lãnh đạo quản lý, Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội về Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam đã ban hành đóng vai trò “xương sống”, định hướng xây dựng trung tâm tài chính quốc tế theo thông lệ quốc tế, với 5 nhóm vấn đề then chốt.
Cụ thể là: Hội nhập quốc tế, sử dụng tiếng Anh, chuẩn mực toàn cầu; mô hình quản lý đặc thù; 11 nhóm chính sách phát triển (tài chính xanh, fintech, sandbox, quỹ đầu tư mạo hiểm…); cơ chế giải quyết tranh chấp độc lập và cơ chế giám sát theo thông lệ quốc tế.
Thứ trưởng Tài chính Nguyễn Thị Bích Ngọc nhấn mạnh: "Trung tâm tài chính quốc tế là một cấu trúc đặc thù, là “sân chơi” của các định chế tài chính lớn như: ngân hàng, công ty bảo hiểm, quỹ đầu tư, tổ chức tín dụng. Thành phố Hồ Chí Minh được xác định phát triển một trung tâm tài chính toàn diện, bao gồm cả các sản phẩm, dịch vụ tài chính truyền thống và mới".
Tuy nhiên, để phát triển thực chất, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho rằng, bên cạnh hành lang pháp lý, điều quan trọng là phải có sản phẩm và dịch vụ tài chính cụ thể, hấp dẫn, như sàn giao dịch hàng hóa, sản phẩm phái sinh, dịch vụ fintech… Đây là yếu tố then chốt để tạo niềm tin, thu hút nhà đầu tư và khẳng định vị thế của Việt Nam trong mạng lưới trung tâm tài chính toàn cầu.
Thứ trưởng Nguyễn Thị Bích Ngọc cũng khẳng định Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều lợi thế để phát triển trung tâm tài chính toàn diện, bao gồm cả thị trường truyền thống lẫn các sản phẩm, dịch vụ hiện đại, nhờ quy mô kinh tế, hệ thống hạ tầng và sự hiện diện của Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh. Trong khi đó, Đà Nẵng sẽ phát triển theo hướng khu công nghệ cao gắn với khu thương mại tự do, tạo sự khác biệt và bổ trợ cho Thành phố Hồ Chí Minh.
Chuyên gia kinh tế, Tiến sĩ Võ Trí Thành đánh giá việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh đã bao quát khá toàn diện cả dịch vụ truyền thống lẫn mới, bảo đảm trung tâm phát triển toàn diện, bền vững trong thời gian tới. Lợi thế múi giờ giúp Việt Nam đón dòng tiền luân chuyển toàn cầu. Vì thế, cần sớm triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đặc biệt trong lĩnh vực Fintech để giữ chân startup trong nước.
Theo Tiến sĩ Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế, Thành viên Tổ tư vấn của Thủ tướng Chính phủ, Trung tâm Tài chính quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh cần hướng đến 4 mục tiêu chính: Thúc đẩy phát triển kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh và vùng lân cận; huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực tài chính; nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ tài chính truyền thống đồng thời phát triển dịch vụ mới và cuối cùng là góp phần hoàn thiện thể chế.
Cần đột phá về hạ tầng và nguồn nhân lực
Theo ý kiến các chuyên gia, để hình thành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố ngoài đột phá về cả thể chế, cần có đột phá về hạ tầng và nguồn nhân lực. Tiến sĩ Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh “Thành phố Hồ Chí Minh cần dám nghĩ lớn, hành động quyết liệt, phát huy mọi nguồn lực để hình thành một trung tâm tài chính tầm khu vực và quốc tế. Đây vừa là cơ hội lịch sử, vừa là sức ép buộc chúng ta phải thay đổi mạnh mẽ”.
Theo Tiến sĩ Trương Minh Huy Vũ, các đơn vị sự nghiệp phải đổi mới phương thức hoạt động, gắn với khả năng huy động vốn xã hội và thu hút nhà đầu tư chiến lược. Thành phố cần ưu tiên phát triển hạ tầng dịch vụ, tòa nhà văn phòng, trung tâm dữ liệu, sàn giao dịch hàng hóa và sản phẩm phái sinh nhằm tạo sức hút các tập đoàn công nghệ, tài chính quy mô tỷ USD.
Kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy Trung tâm tài chính quốc tế phải vận hành 24/7, gắn liền với mô hình “thành phố không ngủ”, kinh tế đêm sôi động và hệ thống dịch vụ đồng bộ. Ngoài ra, việc quy hoạch khu Thủ Thiêm và vùng phụ cận cần được rà soát, điều chỉnh tạo không gian dịch vụ chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu chuyên gia và nhà đầu tư. Đồng thời, hệ thống hạ tầng giao thông phải có sự kết nối, đặc biệt là sự liên thông giữa sân bay Tân Sơn Nhất và Long Thành vì đây là những dự án có vai trò quyết định trong thu hút dòng vốn, nguồn nhân lực quốc tế.
Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang nhấn mạnh Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ phục vụ Thành phố Hồ Chí Minh mà phải vươn ra tầm khu vực và quốc tế. Do đó, cần mở cửa, tạo môi trường minh bạch, ổn định để thu hút nhà đầu tư chiến lược, nhất là các tập đoàn tài chính lớn.
“Bước đi đầu tiên phải thật vững chắc. Chúng ta phải chuẩn bị kỹ về mô hình, cơ chế, nhân sự, hạ tầng để Trung tâm tài chính quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh đi vào hoạt động hiệu quả”. Bí thư Thành Ủy yêu cầu các cơ quan liên quan đưa ra giải pháp cụ thể cho những đề xuất, góp ý của nhà đầu tư trong và ngoài nước, nhằm đưa trung tâm vận hành hiệu quả và đáp ứng kỳ vọng.
Về vấn đề nhân sự, Bí thư Thành ủy Thành phố nêu tiêu chí lựa chọn nhân sự quản lý, điều hành trung tâm phải chặt chẽ, trong đó yêu cầu cao về ngoại ngữ, am hiểu sâu về lĩnh vực tài chính. Cần có cơ chế đặc thù về tài chính, chế độ chính sách để thu hút chuyên gia, nhân sự giỏi về làm việc tại Trung tâm tài chính Quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Chính phủ chuẩn bị ban ban hành 8 Nghị định hướng dẫn thực hiện Nghị quyết số 222 của Quốc hội về Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam gồm:
Nghị định về thành lập Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam; Nghị định hướng dẫn về lao động, việc làm và an sinh xã hội trong Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam;
Nghị định về chính sách đất đai và môi trường trong Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam; Nghị định về Trung tâm trọng tài quốc tế thuộc Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam; Nghị định về chính sách tài chính trong Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam;
Nghị định về cấp phép thành lập và hoạt động ngân hàng, quản lý ngoại hối, phòng chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố, chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam;
Nghị định về thành lập, hoạt động của Sở Giao dịch hàng hóa và mua bán hàng hóa, dịch vụ trong Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam; tình hình và tiến độ xây dựng chính sách nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.
