Xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo

Năm 2026, Chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo toàn cầu của Thành phố Hồ Chí Minh tăng 12 bậc so với năm 2025, vươn lên vị trí thứ 98 thế giới, lần đầu tiên lọt vào Top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu và đạt thứ hạng cao nhất từ trước đến nay.

Khách tham quan các sản phẩm công nghệ cao được trưng bày tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CTV)
Khách tham quan các sản phẩm công nghệ cao được trưng bày tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CTV)

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, kết quả này cùng những thành tựu đạt được trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho thấy Thành phố đang từng bước phát huy vai trò của khoa học, công nghệ như một động lực quan trọng cho phát triển.

Ông Nguyễn Hữu Yên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, trong giai đoạn mới, thành phố xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực tăng trưởng mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, sức cạnh tranh và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội nhanh, bền vững.

Trên cơ sở đó, Thành phố đang tập trung hiện thực hóa các mục tiêu, đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng đóng vai trò trung tâm trong mô hình phát triển.

Theo các chuyên gia, tuy Thành phố Hồ Chí Minh có hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo bậc nhất cả nước nhưng vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Cụ thể, tỷ lệ “sống sót” của startup (khởi nghiệp) thấp. Tính chung bình diện cả nước, chỉ có khoảng 10% startup sống sót sau 5 năm, và chỉ 3% được coi là thành công thực sự.

Ngoài ra, bài toán vốn, nhân lực cho đến thể chế, thủ tục hành chính, cũng như hạ tầng còn bất cập. Khả năng tiếp cận vốn vẫn là rào cản lớn nhất đối với doanh nghiệp khởi nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ đều đòi hỏi vốn đầu tư dài hạn, nhưng khả năng tiếp cận tín dụng là chuyện không dễ.

anh-1.jpg
Khách tham quan các giải pháp chuyển đổi số được trưng bày tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CTV)

Do đó, Thành phố Hồ Chí Minh cần có ưu đãi thuế rõ ràng cho startup, giảm bớt rào cản thủ tục hành chính để giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận thị trường; đầu tư hạ tầng hỗ trợ khởi nghiệp như không gian làm việc chung, quỹ đầu tư công-tư kết hợp và nền tảng công nghệ số cũng cần được đầu tư đồng bộ. Đồng thời, đẩy mạnh cải thiện liên kết giữa doanh nghiệp, trường đại học và các viện nghiên cứu, đây là giải pháp không thể thiếu.

Trước những thách thức này, Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai nhiều giải pháp. Trong đó, Thành phố Hồ Chí Minh ban hành Kế hoạch Triển khai Chương trình hành động số 63-CTrHĐ/TU ngày 27/2/2025 của Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh về thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu đến năm 2030 kinh phí chi cho nghiên cứu phát triển (R&D) đạt 2% GRDP; bố trí ít nhất 3% tổng chi ngân sách hằng năm cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tăng dần theo yêu cầu phát triển.

Thành phố cũng đưa ra mục tiêu đến năm 2030 khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phát triển vững chắc, góp phần đưa Thành phố phát triển, có thu nhập bình quân đầu người trong nhóm cao nhất của cả nước. Phấn đấu đưa Thành phố trở thành một trong các trung tâm công nghiệp công nghệ số của cả nước; thuộc nhóm ba tỉnh, Thành phố đứng đầu về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và có tỷ lệ doanh nghiệp công nghệ số dẫn đầu cả nước.

Cũng đến năm 2030, Thành phố Hồ Chí Minh phấn đấu trở thành địa phương có tiềm lực, trình độ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thuộc nhóm các địa phương dẫn đầu cả nước. Cụ thể, hình thành 5.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; hình thành ít nhất năm trung tâm nghiên cứu ứng dụng, đổi mới sáng tạo tiệm cận trình độ quốc tế (CoE) trong các lĩnh vực trọng tâm.

Đồng thời, thúc đẩy, hỗ trợ hình thành 5-10 doanh nghiệp công nghệ lớn; nguồn nhân lực nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo đạt 12 người/vạn dân; số lượng công bố khoa học quốc tế tăng trung bình 10%/năm; số lượng đơn đăng ký sáng chế, văn bằng bảo hộ sáng chế tăng trung bình 16-18%/năm, tỷ lệ khai thác thương mại hóa từ kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo đạt 8-10%.

anh-2.jpg
Khách tham quan các sản phẩm công nghệ cao được trưng bày tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CTV)

Thành phố Hồ Chí Minh thuộc nhóm năm tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước về năng lực cạnh tranh, phát triển chính quyền số. Tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến của người dân và doanh nghiệp đạt hơn 80%, tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo đạt hơn 40% trong tổng số doanh nghiệp…

Thành phố Hồ Chí Minh cũng tập trung đầu tư hạ tầng số tiên tiến, hiện đại, từng bước làm chủ một số công nghệ chiến lược, công nghệ số như trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn, điện toán đám mây, chuỗi khối, vi mạch bán dẫn, thông tin di động 5G, 6G, thông tin vệ tinh và một số công nghệ mới nổi.

Đồng thời, duy trì vị thế dẫn đầu về hạ tầng tính toán, hạ tầng viễn thông, hạ tầng trung tâm dữ liệu; tập trung xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành đô thị thông minh.

Ông Trần Ninh Đông, Quyền Trưởng Phòng Quản lý Sở hữu trí tuệ và đổi mới sáng tạo, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng thứ ba tại Đông Nam Á về giá trị hệ sinh thái khởi nghiệp, với tác động kinh tế lên đến 5,22 tỷ USD, sau Singapore và Jakarta (Indonesia).

Về chính sách, Thành phố triển khai Chương trình phát triển tài sản trí tuệ giai đoạn 2025-2030; xây dựng Đề án Thí điểm cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển Trung tâm khởi nghiệp sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh, cũng như xây dựng Đề án thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm cho khởi nghiệp sáng tạo, ươm tạo công nghệ và chuyển đổi số.

Đối với phát triển nguồn nhân lực, thí điểm mô hình đại học khởi nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2025-2028; xây dựng và nâng cao năng lực các thành phần hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, và tăng cường giáo dục và hướng nghiệp STEM.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu chụp hình cùng robot tại sự kiện. (Ảnh: CTV)

Hợp tác chiến lược, định vị thế mạnh Việt Nam trong chuỗi giá trị robot

Trong chuỗi sự kiện Không gian giới thiệu sản phẩm, dịch vụ tăng trưởng xanh Thành phố Hồ Chí Minh, Liên minh Phát triển công nghiệp Robot Trung Quốc, Đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, Công ty AIBRAIN, Công ty Tập đoàn AICAP công bố hợp tác chiến lược nhằm định vị, thúc đẩy thế mạnh của Việt Nam trong chuỗi giá trị robot.

Một góc Thành phố Hồ Chí Minh năng động và phát triển. (Ảnh: THẾ ANH)

Kết nối các cực tăng trưởng toàn cầu, mở rộng không gian phát triển cho Thành phố Hồ Chí Minh và Việt Nam

Sự dịch chuyển của dòng vốn, công nghệ, chuỗi giá trị toàn cầu mở ra cơ hội để Việt Nam nâng cao vị thế trong cấu trúc kinh tế thế giới. Tuy nhiên, cơ hội không tự chuyển hóa thành tăng trưởng. Thực tế đòi hỏi chúng ta phải nâng cao nội lực, đổi mới thể chế, phát triển doanh nghiệp, xây dựng các quan hệ hợp tác có chiều sâu.

Ban Kinh tế-Ngân sách Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức các đợt khảo sát thực tế tại các xã trên địa bàn thành phố. (Ảnh: THẠC HIẾU)

Thành phố Hồ Chí Minh: Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công

Để sử dụng nguồn vốn hiệu quả trong xây dựng nông thôn mới, Ban Kinh tế-Ngân sách Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã khảo sát thực tế tại các xã trên địa bàn. Qua đó, thành phố quyết tâm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, từng bước thu hẹp khoảng cách về hạ tầng và chất lượng sống giữa khu vực nông thôn với đô thị.

Nhiều máy móc, công nghệ ngành chăn nuôi được giới thiệu tại Vietstock 2026. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Ngành chăn nuôi và thú y trước yêu cầu chuyển đổi của thị trường

Tại Triển lãm quốc tế chuyên ngành Chăn nuôi, Thức ăn chăn nuôi và Chế biến thịt tại Việt Nam diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 21 đến 23/10, đại diện các đơn vị đã cung cấp cái nhìn toàn cảnh về thị trường, thời cơ và thách thức cũng như những định hướng về triển khai chuỗi kết nối giá trị của ngành.

Livestream giới thiệu, quảng bá sản phẩm tại hội nghị kết nối cung-cầu giữa Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành phố. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Thành phố Hồ Chí Minh kết nối cung cầu, nâng tầm chuỗi giá trị hàng hóa

Sau 15 năm triển khai, chương trình Kết nối cung-cầu hàng hóa của Thành phố Hồ Chí Minh đã vượt khỏi khuôn khổ hoạt động xúc tiến thương mại đơn thuần, từng bước trở thành nền tảng liên kết thị trường, gắn sản xuất với phân phối và thúc đẩy phát triển chuỗi cung ứng giữa thành phố với các địa phương.

Đào tạo nguồn nhân lực tự động hóa tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CTV)

Khoa học, công nghệ tạo nền tảng phát triển mới

Trong bối cảnh mới, Thành phố Hồ Chí Minh định hướng phát triển trở thành trung tâm khoa học, công nghệ lớn nhất nước, đóng vai trò kết nối đổi mới sáng tạo của Đông Nam Á. Định hướng này không chỉ nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng mà còn tạo nền tảng để chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo.

Công nhân sản xuất trong nhà máy tại Khu chế xuất, Khu công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Quang Quý)

Thành phố Hồ Chí Minh tái cấu trúc không gian công nghiệp, đón dòng vốn FDI thế hệ mới

Sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh có 105 khu chế xuất, khu công nghiệp, tổng diện tích hơn 50.288ha. Trước cơ hội đón dòng vốn FDI thế hệ mới, Thành phố đang chuyển mạnh từ thu hút đầu tư theo số lượng sang chọn lọc dự án có công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và khả năng tạo liên kết với doanh nghiệp trong nước.

Trao chứng nhận cho doanh nghiệp nhóm Tài chính Vốn hóa lớn có hoạt động IR được Định chế Tài chính đánh giá cao nhất. (Ảnh: BTC)

Chuẩn hóa công bố thông tin, củng cố niềm tin nhà đầu tư

Vượt qua 685 doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE tại Thành phố Hồ Chí Minh và HNX tại Hà Nội, các doanh nghiệp niêm yết có hoạt động Quan hệ Nhà đầu tư (IR) tốt nhất năm 2026 đã được xướng tên tại Lễ vinh danh IR Awards 2026 diễn ra ngày 24/9 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Các đại biểu tìm hiểu về UAV được trưng bày tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CTV)

Mở không gian phát triển mới từ kinh tế tầm thấp

Sau hợp nhất, không gian phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ được mở rộng bằng sự kết nối giữa đô thị, công nghiệp, cảng biển, logistics và các khu vực ven biển, mà còn theo chiều cao với việc khai thác không gian trên không ở độ cao thấp (kinh tế tầm thấp), mở ra tiềm năng cho những mô hình kinh tế và dịch vụ mới.

Doanh nghiệp tại Công viên phần mềm Quang Trung, Thành phố Hồ Chí Minh giới thiệu các giải pháp công nghệ 4.0. (Ảnh: CTV)

Động lực tăng trưởng mới từ AI, công nghệ lõi và không gian số

Thành phố Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn phát triển mới với không gian đô thị, kinh tế-xã hội được mở rộng. Sự kết nối ngày càng chặt chẽ giữa đô thị, công nghiệp, logistics, cảng biển, dịch vụ và các trung tâm đổi mới sáng tạo là tiền đề quan trọng để thành phố tổ chức lại không gian sản xuất, tạo động lực tăng trưởng mới.

Một dự án điện mặt trời mái nhà tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: ĐỨC TRUNG)

Thành phố Hồ Chí Minh đề xuất mở rộng mua bán điện trực tiếp

Tại Kỳ họp thứ 5, Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031, Ủy ban nhân dân thành phố đã có tờ trình gửi Hội đồng nhân dân thành phố về dự thảo Nghị quyết mở rộng đối tượng, điều kiện tham gia và cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện với khách hàng trên địa bàn thành phố.

Trong 8 tháng năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13,7%. (Ảnh: CTV)

Thành phố Hồ Chí Minh nâng sức cạnh tranh từ xuất nhập khẩu và chuỗi cung ứng

Với quy mô thương mại ngày càng lớn, xuất nhập khẩu và logistics đang giữ vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế của Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy đạt nhiều kết quả quan trọng song bài toán giá trị gia tăng, năng lực cung ứng, kết nối logistics và chuyển đổi cơ hội vẫn là những điểm nghẽn cần được tháo gỡ.

Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh giới thiệu sản phẩm phương tiện bay không người lái. (Ảnh: CTV)

Sản xuất thông minh, xu hướng tất yếu

Mở rộng không gian phát triển sau hợp nhất tạo điều kiện để Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức lại không gian công nghiệp, đổi mới phương thức sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong đó, sản xuất thông minh là hướng đi tất yếu để nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả tăng trưởng.

Các công ty công nghệ trưng bày các giải pháp chuyển đổi số tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CTV)

Chuyển đổi số thực chất, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

Thành phố Hồ Chí Minh xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa là chủ thể, lực lượng nòng cốt trong ứng dụng công nghệ, đổi mới phương thức sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, thúc đẩy chuyển đổi số trong khu vực doanh nghiệp này là nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo động lực đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế thành phố.

Doanh nghiệp trưng bày sản phẩm Hội nghị kết nối đầu tư và hợp tác phát triển giữa Thành phố Hồ Chí Minh với các tỉnh, thành phố vùng Đông Nam Bộ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long. (Ảnh: CTV)

Kiến tạo không gian đầu tư liên vùng

Thành phố Hồ Chí Minh sẵn sàng làm cầu nối, đồng hành cùng các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp để hình thành không gian phát triển, thu hút đầu tư, tạo thêm động lực tăng trưởng. Qua đó, phát huy thế mạnh của từng địa phương trong vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, trở thành một động lực tăng trưởng mới.