Cùng bà Bên ăn Tết

Hành lý về quê đón Tết của vợ chồng anh Phùng Văn Hưng (người thuê trọ tại phường Tăng Nhơn Phú A, thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh) năm nay lại tiếp tục có cặp bánh tét do cô chủ nhà Bùi Thị Bên gói tặng. Anh nói, bánh ngon lắm nên không nỡ ăn, để dành đem về Vĩnh Phúc làm quà cho các con. Tính đến Tết này, anh thuê trọ nhà bà Bên xấp xỉ 20 năm, từ xa lạ trở thành thân quen.
Bà Bùi Thị Bên (bên phải) duy trì việc gói bánh tét tặng người nghèo từ nhiều năm nay.
Bà Bùi Thị Bên (bên phải) duy trì việc gói bánh tét tặng người nghèo từ nhiều năm nay.

Gói ghém Tết cho từng người thuê trọ

Bà Bên có ba dãy nhà trọ với gần 50 phòng, tính ra khoảng 100 người sinh sống, chủ yếu là công nhân và sinh viên. Trong đó, vợ chồng anh Hưng là người thuê lâu nhất. Anh Hưng kể, từ ngày dọn vào khu trọ ở đến giờ, chưa bữa nào phiền lòng hay bị o ép. Vợ chồng bà Bên vui vẻ, quan tâm đến từng người thuê trọ, nhất là dịp giáp Tết. Cả chục năm nay, ngoài việc gói bánh tặng người thuê trọ, tặng nhu yếu phẩm và lì xì, bà Bên còn tổ chức tiệc tất niên để mọi người quây quần bên nhau trước khi lên tàu xe về quê sum họp. Tầm đầu tháng Chạp, bà gõ cửa từng nhà hỏi thăm kế hoạch Tết để biết ai về, ai ở lại còn chuẩn bị quà cho kịp. Mọi người trong khu trọ hay bảo nhau: “Thấy cô Bên là biết kiểu gì cũng có quà”.

Trừ thời điểm dịch Covid-19, còn đều đặn mỗi năm, từ sau rằm tháng Chạp, nhà bà Bên lúc nào cũng nhộn nhịp tiếng nói cười của các chị, các cô đến phụ làm lá, vo đậu nếp, gói bánh. Tết này nghe tin nhiều người thuê trọ về quê sớm, bà Bên dời lịch gói bánh tét để kịp làm quà cho tất cả công nhân, sinh viên thuê trọ. Việc chuẩn bị và gói, nấu gần 300 đòn bánh tét chiếm mất hai ngày liền, vậy mà bà Bên cùng mọi người cứ tay thoăn thoắt, miệng rộn ràng, chẳng biết mệt là gì. Bánh bà Bên gói đẹp và ngon, ai ăn thử cũng khen. Tay gói bánh, mắt nhìn quanh quan sát mọi người làm, lâu lâu bà Bên lại dặn nhớ siết chặt dây, gói nhân đầy đặn, gói cả niềm vui vào đó để gửi tới người nhận.

Ngày bà Bên đến phòng trọ tặng cặp bánh tét vừa nấu xong, vợ chồng anh Hưng cảm ơn rối rít. Gia đình anh vui chẳng phải do quà giá trị lớn mà biết rằng suốt bao năm qua bà Bên luôn yêu thương, quan tâm đến mọi người bằng những điều giản đơn nhưng ấm áp. “Tết năm nào cô cũng tặng người thuê trọ đủ quà rồi bánh trái. Vui nhất là tiệc tất niên, mọi người ngồi lại bên nhau trò chuyện, ăn uống. Năm nay vé xe cao quá, vợ chồng tôi tranh thủ về sớm để tiết kiệm chi phí, tưởng không có quà nhưng vẫn có. Nhận quà Tết miền nam, chắc tụi nhỏ ngoài quê rất thích. Cô tặng quà, chúc Tết rồi, vợ chồng tôi mong mọi điều chúc sớm thành hiện thực”, anh Hưng vui vẻ cho hay.

Năm nay kinh tế eo hẹp, bà Bên gói bánh tét rồi kiếm thêm chút quà, bao lì xì tặng người thuê trọ, nhất là các hoàn cảnh đặc biệt khó khăn và tạm ngưng tổ chức tiệc tất niên. Nghe không có tiệc tất niên, cả khu trọ buồn hiu, bà Bên mấy nay cũng hay thở dài. Bà biết, mọi người rất thích bữa tiệc ấm cúng này nhưng sau dịch ngoài xã hội nhiều người cần giúp quá nên bà phải gói ghém để gửi nơi này một ít, nơi kia một ít mới an lòng. “Mọi năm, mấy ngày này là vui lắm. Năm nay phần tụi nhỏ về quê sớm, phần không tổ chức tất niên, khu trọ hơi vắng lặng. Tôi đang gom quà để mấy bữa nữa tặng thêm mỗi phòng một chút cho vui. Mấy cháu không có điều kiện về quê đón Tết thì tôi rủ lên nhà ăn Tết chung. Phòng nào ngại, tôi chuẩn bị vài món đem xuống tặng để ăn ba ngày xuân. Mỗi người một chút thì Tết mới vui”, bà Bên chia sẻ.

Góc nhà bà Bên những ngày tháng Chạp luôn rộn ràng tiếng cười với các hoạt động gói bánh trao tặng người khó khăn.

Góc nhà bà Bên những ngày tháng Chạp luôn rộn ràng tiếng cười với các hoạt động gói bánh trao tặng người khó khăn.

Bếp ăn “0 đồng” cho người nghèo

Ngoài kinh doanh khu trọ, bà Bên còn có xưởng bánh nên việc làm ngày làm đêm không xuể. Vậy mà chưa năm nào bà quên tặng quà Tết hay tới hỏi thăm, động viên từng người thuê trọ. Bà nói, mấy chục năm trước khi từ miền bắc vào Thành phố Hồ Chí Minh lập nghiệp, gia đình bà cũng ở trọ và khó khăn. Rồi nhờ sự động viên, tiếp sức của nhiều người mà cuộc sống sau này đủ đầy hơn. Với bà Bên, khi có chút tiền thì chia sẻ, đỡ đần người khó trong cộng đồng là điều nên làm. Bà thấy vui khi được tặng quà, hỗ trợ các em, các cháu trong xóm trọ và nấu bữa cơm ngon, làm quà sáng tặng người nghèo ngoài phố.

Bà Bên nói điều khiến bà hạnh phúc và bền bỉ duy trì hoạt động thiện nguyện suốt nhiều năm qua là luôn có bạn đồng hành. Chồng con động viên, góp tiền góp sức, hàng xóm cứ thấy bà tổ chức chương trình gì cũng chung tay hỗ trợ, mỗi người một việc đến lúc xong xuôi. Cũng vì quý mến tấm lòng của người hàng xóm mà gần 6 năm nay, chị Nguyễn Thị Bích Nhung tích cực cùng bà Bên gói bánh, nấu cơm từ thiện, tổ chức các gian chợ “0 đồng”, tặng áo dài cũ… Hễ bà Bên cần người mà gia đình không quá nhiều việc, chị Nhung đăng ký ngay. Chị Nhung gói bánh tét khéo nên hay được chọn làm “thợ” gói chính mỗi khi triển khai chương trình.

Từ năm 2012 đến nay, bếp ăn “0 đồng” của bà Bên được nỗ lực duy trì theo nhiều cách khác nhau, tùy thuộc vào điều kiện kinh tế gia đình. Ban đầu, vào mỗi cuối tuần, gia đình bà Bên nấu ăn miễn phí cho người thuê trọ, nhất là sinh viên nghèo. Mỗi người một tay, chẳng mấy chốc cơm canh nóng hổi sẵn sàng, người tặng người nhận đều thấy an lòng. Mọi thứ dần thành nếp, cứ cuối tuần bếp bà Bên lại trao gửi yêu thương đến khu trọ. Những khu trọ kế bên thấy hoạt động ý nghĩa cũng rủ nhau thực hiện, những bếp ăn lớn nhỏ như thế xuất hiện ngày càng nhiều, bà Bên vui lắm. Bạn bè, thậm chí người lạ ngỏ ý gửi chi phí hỗ trợ, bà Bên lắc đầu. Bà nói, bếp chỉ nhận nhu yếu phẩm, hãy quy tiền thành gạo mắm, thịt cá, gia vị để thay đổi thực đơn.

Nhìn lại hành trình hoạt động của bếp ăn, bà Bên nói, đáng nhớ và áp lực nhất là giai đoạn Thành phố Hồ Chí Minh giãn cách xã hội suốt mấy tháng liền do ảnh hưởng nặng nề của dịch Covid-19. Từ cuối tháng 5/2021, khu trọ trống ba phòng do khách thuê trả trước đó để về quê, bà Bên tận dụng không gian làm bếp ăn dã chiến, nấu những suất cơm đầu tiên hỗ trợ tuyến đầu chống dịch. Việc chồng việc, vừa tiếp nhận rau củ quả, lương thực từ mạnh thường quân gửi về, vừa nấu nướng, gói ghém các suất ăn gửi đi, vậy mà bếp có đúng ba nhân sự gồng gánh, làm từ 5 giờ sáng đến 10 giờ tối. Có đoạn thực phẩm về thiếu trong khi suất ăn tăng từ 600 suất lên hơn 1.000 suất/ngày, bà Bên gom góp tiền từ gia đình đi mua thêm thịt trứng để bảo đảm chất lượng bữa ăn.

Nhà neo người, bố chồng lại cao tuổi, chị Nhung không thể tham gia phụ nấu bếp đợt dịch nên thấy lòng chênh vênh. Hay tin bà Bên cần người phân phát rau củ quả cho người dân trong khu vực, chị Nhung thu xếp chung tay. Rau củ quả mạnh thường quân các nơi gửi về bếp mỗi ngày, sau khi chế biến các suất ăn, còn dư ra bao nhiêu, bà Bên cùng hai thành viên của bếp sơ chế, gói thành từng bọc nhỏ rồi cẩn thận chuyển ra cho lực lượng bên ngoài phân phát đến tận nhà dân. “Tôi toàn tranh thủ đi phân phát rau củ vào giờ trưa sau khi đã lo cơm nước cho gia đình. Những lúc như vậy mới thấy sự chia sẻ, đùm bọc nhau ý nghĩa như thế nào. Có hôm, tôi đem theo bao rau muống ra đầu ngõ đã nghe nhiều tiếng gọi “Cô Nhung ơi! Cho con xin với”. Nghe thương lắm. Mớ rau muống to đùng, khi về đến nhà còn đúng một nắm, luộc được dĩa nhỏ xíu mà thấy ngon quá chừng”, chị Nhung kể lại.

Vừa nấu ăn cho tuyến đầu, đỡ đần bà con trong khu phố, bà Bên vừa làm “bà nuôi” cho cả khu trọ ngót 100 người. Mỗi ngày, nhận cả xấp giấy nhờ mua nhu yếu phẩm, món nào cũng cần, bà Bên thu xếp hỗ trợ ngay, không để mọi người thiếu thốn quá nhiều. Rau củ, thịt cá mạnh thường quân gửi về, nếu dư ra, bà chia cho khu trọ mỗi nhà một ít, cùng nhau bước qua giai đoạn khó khăn. Cả khu trọ coi như thất nghiệp, bà cho nợ tiền nhà, giúp thêm các trường hợp đặc biệt, khẩn cấp. Bà Bên trải lòng: “Thật sự giờ nhìn lại tôi không hiểu mình lấy đâu ra động lực, năng lượng để hoạt động hết công suất trong thời gian dài như vậy. Có lẽ là sự tin tưởng, quý mến của mọi người. Lúc bắt đầu nấu cơm, tôi và hai bạn đồng hành mới chích hai mũi vaccine, liên tục ra ngoài mua lương thực, giao cái này cái kia, cũng sợ nhiễm bệnh, sợ chết lắm chứ. Nhưng trời thương, ba chị em khỏe mạnh để duy trì bếp đến ngày thành phố ngưng giãn cách. Ngày đầu ngưng giãn cách, mọi người ôm nhau, mắt rưng rưng, xúc động lắm”.

Có thể bạn quan tâm

Miến dong ở Côn Minh vẫn được phơi nắng theo phương pháp truyền thống.

Thương hiệu dong riềng trên đất sỏi

Khi sương muối giăng kín đỉnh Áng Toòng, đất Côn Minh (tỉnh Thái Nguyên) bừng tỉnh trong nhịp sống hối hả nhất của năm. Trên những sườn đồi cằn sỏi đá, cây dong riềng “ăn sương, uống gió” vẫn bung hoa đỏ. Những củ dong xù xì qua đôi bàn tay cần cù tạo nên những sợi miến dai ngon danh bất hư truyền.

Nghề nuôi thủy sản tại vịnh Xuân Đài đang gượng dậy sau thiên tai.

Bắt đầu lại với những điều chưa bao giờ

Chưa bao giờ người dân Phú Yên và Quy Nhơn cũ (nay là Gia Lai và Đắk Lắk) lại xuống giống vụ đông xuân muộn thế. Chưa bao giờ những chợ tôm hùm ở Sông Cầu (Đắk Lắk) mùa này vắng thế. Chưa bao giờ hai nơi này lại nhiều ngôi nhà phải xây sửa đến thế, dù đang vào mùa mưa...

Phạm nhân T.T.T. chạy lại đỡ mẹ già trên sân khấu chương trình.

Thắp sáng những ước mơ hoàn lương

Phía sau mỗi bản án đều là một cuộc đời. Khi sai lầm được nhận thức đúng và đủ, khát vọng làm lại sẽ thay thế những gam mầu tối trong tâm tưởng mỗi con người. Nhờ những chính sách khoan hồng của Nhà nước, ngày về trong giấc mơ mỗi đêm của phạm nhân T.T.T. đã không còn xa.

Giờ học tại điểm trường Coọc Mu.

Coọc Mu ngày ấy và bây giờ

Từng là “ốc đảo” bị lãng quên giữa đại ngàn, nơi ấy hơn 20 năm về trước, hàng chục số phận bị căn bệnh phong quái ác hành hạ, thôn Coọc Mu, xã Hoàng Trĩ (tỉnh Bắc Kạn cũ), nay là xã Đồng Phúc (tỉnh Thái Nguyên) đã hồi sinh.

Anh Ngô Quý Đức (bên trái) kiểm tra quy trình tạo tác liễn làng Chuồn.

Hồi sinh liễn làng Chuồn

Nhắc đến làng Chuồn (tên chữ là An Truyền) thuộc phường Mỹ Thượng, thành phố Huế, người ta thường nghĩ ngay đến một nét đẹp văn hóa độc đáo mà nay đã thất truyền, đó là nghề làm liễn Tết thủ công. Bằng sự tận tâm, tỉ mỉ của những người yêu văn hóa, từng bức liễn làng Chuồn đã được hồi sinh.

Điều còn lại sau chiến tranh

Điều còn lại sau chiến tranh

Cuộc đời lặng lẽ trong chờ đợi của người lính cuối cùng Trung đội Mai Quốc Ca, nhắc chúng ta rằng, lịch sử không chỉ được làm nên bởi những khoảnh khắc rực rỡ, mà còn bởi những năm tháng rất dài sau đó.

Khoảnh khắc bà Nguyễn Thị Bích cười tươi khi đón di ảnh của người bạn đời.

Niềm vui ngày các Anh về

Gần 60 năm đã trôi qua, ba cô con gái cũng đều đã lên chức bà nội, bà ngoại, nhưng chưa ngày nào cụ bà Nguyễn Thị Bích nguôi nỗi nhớ người bạn đời của mình. Năm 1967, anh Bí thư Đoàn Thanh niên xã Nam Ninh, huyện Nam Trực (tỉnh Nam Định cũ) Đặng Xuân Đạo tình nguyện lên đường “vào B” đánh giặc rồi mãi mãi không trở về.

Kíp trắc thủ điều khiển tiểu đoàn 52, Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (từ ngoài vào trong: Trần Hay, trắc thủ phương vị; Hoàng Văn Nam, trắc thủ cự ly; Vương Thái Thanh, trắc thủ góc tà).

Khoảng im lặng sau chiến thắng

Thiếu tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hoàng Văn Nam (nguyên sĩ quan điều khiển tên lửa, Tiểu đoàn 52, Trung đoàn 267, Sư đoàn Phòng không 365, Quân chủng Phòng không - Không quân) bảo lúc đi lính, ông muốn mình vào không quân, được thành phi công lái máy bay chiến đấu nhưng thị lực không đạt yêu cầu.

Người dân thôn Khuổi Cò thu hoạch quýt.

Đi giữa vùng quýt cổ

Khi những cơn gió bấc đầu tiên tràn về mang theo hơi lạnh của mùa đông thì cũng là lúc trên những triền đồi ở xã Bạch Thông, tỉnh Thái Nguyên lại ngập sắc vàng của những trái quýt giòn.

Những mùa nho Hạ Đen

Một đêm khó quên vào tháng 9/2024. Gió rít liên hồi, cuốn theo mưa như trút nước sau khi bão càn quét qua địa phận xã Nam Dương (tỉnh Bắc Ninh). Lũ ập đến, nhấn chìm vườn nho Hạ Đen rộng hàng nghìn mét vuông của vợ chồng chị Giáp Thị Tuyền.

Mỗi phiên chợ giao dịch hàng nghìn con trâu, bò với giá trị trên dưới 50 tỷ đồng.

Chợ trâu, bò giữa lưng trời

Khi sương mù còn đặc quánh, phủ trắng trên những mái nhà sàn, thì ở một thung lũng nhỏ nơi lưng chừng núi Nghiên Loan, nhịp sống đã hối hả. Đó là phiên chợ "đặc biệt" của cả khu vực miền núi phía bắc - Chợ trâu, bò Nghiên Loan (xã Nghiên Loan, Thái Nguyên).

Đoàn Thái Cúc Hương.

Thế giới cổ tích từ giấy dó

Một tâm hồn nghệ sĩ, một bàn tay khéo léo như nghệ nhân, những câu chuyện bất tận về văn hóa truyền thống và luôn khiêm tốn nhận mình là một thợ thủ công.

Nghệ nhân Nguyễn Phương Uyên tạo dáng cho bonsai mini.

Hơn cả một thú chơi

Nằm trên đường Tô Hiến Thành, phường Nghĩa Lộ, tỉnh Quảng Ngãi, ngôi nhà của ông Nguyễn Phương Uyên (54 tuổi) nổi bật hơn hẳn nhờ hàng chục chậu cây bonsai.

Thầy Nam cần mẫn với mô hình du lịch sinh thái. Ảnh: BẢO LONG

Từ bục giảng đến miền quả ngọt

Ở phường Chũ (tỉnh Bắc Ninh), có một người thầy giáo không chỉ truyền cảm hứng trên bục giảng, mà còn mang nhiệt huyết và sự sáng tạo của nghệ thuật để góp phần tạo nên một không gian du lịch xanh. Đó là thầy Đinh Phương Nam, thầy giáo dạy mỹ thuật theo đuổi mô hình du lịch nông nghiệp-sinh thái ở đồng bằng Bắc Bộ.

Tên lửa vác vai A72. Ảnh: Bảo tàng Phòng không - Không quân

Bí mật của 60 giây quyết định

“Có mấy năm thôi mà", Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Thoa nói thế khi chúng tôi hỏi về những ngày quân ngũ, vác trên vai chiếc tên lửa A72 và hạ gục bao nhiêu máy bay Mỹ - ngụy.

"Bố" Kiên và bé Di tại lớp học ở Cát Cát.

Mái ấm ở thung lũng Cát Cát

Tôi đến Cát Cát (phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai), bản làng người H'Mông được du khách ví như viên ngọc đẹp nhất Tây Bắc. Tiết trời trong nhưng sương mù vẫn đùn lên từ phía dưới thung lũng Ý Lình Hồ như những đụn bông trắng tinh.

Tại một địa điểm giao lưu của nhiều người yêu đĩa than tại Hà Nội.

Sống chậm với đĩa than trong thời đại số

Trong thời đại mà một thiết bị đeo tay có thể chứa đến 60 triệu bài hát, việc lựa chọn nghe nhạc từ một chiếc đĩa than tưởng như là lỗi thời. Nhưng thực tế, đó lại là biểu hiện của một xu thế tìm lại sự nguyên bản, chậm rãi và thật lòng trong trải nghiệm thưởng thức.

La Quốc Bảo đánh giá hiện trạng chiếc áo cưới hoàng gia triều Nguyễn vừa được sưu tầm từ Hà Lan.

Sợi tơ mong manh kết nối trăm năm

Khi nói đến sưu tầm đồ cổ ở Việt Nam, người ta thường nghe tới đồ gốm, sành sứ, hay đồ gỗ… chứ ít ai biết đến những món đồ vải mà qua đó thể hiện tay nghề thêu huy hoàng, vang danh thế giới của người Việt hàng trăm năm trước.

Nguyễn Ngọc Minh Trang kể chuyện di sản bằng logo.

Trang Faifo và hành trình kể chuyện di sản

Trang Faifo chính là Nguyễn Ngọc Minh Trang, 23 tuổi, một nhà thiết kế đồ họa trẻ với tư duy dám nghĩ, dám thể hiện cá tính cá nhân. Niềm đam mê văn hóa quê hương đã tạo bệ phóng cho cô tỏa sáng, mang bản sắc nghệ thuật Việt.

Dưới làn nước xanh này là hơn 20 căn nhà sàn của người dân Kim Vân. Ảnh: TÙNG VÂN

Ám ảnh ở “rốn ngập” Kim Vân

Kim Vân là thôn vùng lõi Khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ, thuộc xã Văn Lang, tỉnh Thái Nguyên, nằm trong một "lòng chảo" lớn bao bọc bởi núi đá. Đất canh tác hạn chế, cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây muôn vàn khó khăn với hơn một nửa trong tổng số 112 hộ dân nghèo và cận nghèo.

Bác sĩ Nguyễn Văn Quốc Trí đang khám cho bệnh nhân.

Như mây trắng A Xan

Con đường ngoằn ngoèo vượt qua bao triền núi, vắt mình giữa những quầng mây trắng đưa chúng tôi đến xã Hùng Sơn (trước đây là các xã A Xan, Tr’Hy, Ga Ry, Ch’Ơm của tỉnh Quảng Nam) - vùng đất tận cùng phía tây thành phố Đà Nẵng giáp biên giới nước bạn Lào.

Bà Vàng Thị Sỏng trong căn bếp của người La Chí.

Triết lý của những người phụ nữ

Mỗi bận chồng đánh, Lý Tả Mẩy hay ra chợ Sa Pa ngồi khóc. Đánh lại chồng thì không đủ sức, bỏ thì không được vì lấy rồi thì ai lại bỏ, Mẩy nghĩ mình phải tự lập, nhưng Mẩy chưa biết làm gì. Nên Mẩy vừa mang đồ ra chợ bán, vừa ngồi khóc, vừa nghĩ.

Bà Nguyệt đi phát gạo cho người dân vùng ngập nước.

Ở nơi có những đùm bọc, sẻ chia

Một tâm trạng rất khó tả khi chúng tôi cùng với Đoàn thiện nguyện CLB Nhà báo nữ Việt Nam đi lên Thái Nguyên để đến Trung tâm Bảo trợ xã hội (TT BTXH) Hường Hà Nguyệt, nằm trên đất xã Đồng Hỷ. Gần như là bàng hoàng, thậm chí rớt nước mắt vì vẻ tiêu điều không tránh khỏi.