Từ trung tâm phường Trà Vinh đi theo tuyến Quốc lộ 53, hướng về khu du lịch biển Ba Động khoảng 10km sẽ tới làng nghề bánh tét Trà Cuôn. Dọc hai bên đường du khách sẽ thấy nhiều bảng hiệu giới thiệu, bày bán đặc sản bánh tét. Một số cơ sở bánh có uy tín, sản xuất quy mô lớn tại làng nghề bánh tét Trà Cuôn gồm Hai Lý, Ba Loan, xã Vinh Kim; 9 Di, xã Hưng Mỹ; Cô Hường, xã Châu Thành.
Làng nghề bánh tét Trà Cuôn đã được Ủy ban nhân dân tỉnh (Trà Vinh cũ) công nhận theo Quyết định số 2085/QĐ-UBND ngày 13/12/2011. Hiện làng nghề có khoảng 30 cơ sở, hộ gia đình tại các xã Vinh Kim, Hưng Mỹ, Châu Thành, phường Trà Vinh duy trì thường xuyên hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Theo đó, mỗi cơ sở sản xuất cung ứng ra thị trường từ 100-200 đòn bánh tét/ngày. Vào các dịp lễ, Tết, các cơ sở sản xuất có khả năng cung ứng hàng chục nghìn đòn bánh tét/ngày, giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động nhàn rỗi nông thôn.
Chủ cơ sở kinh doanh bánh tét Hai Lý, xã Vinh Kim Nguyễn Thị Diễm Phúc cho biết, bánh tét ba màu, bồ ngót, tứ quý của cơ sở đã được tỉnh công nhận sản phẩm đạt hạng OCOP 3 sao, 4 sao, người tiêu dùng cả nước ưa chuộng. Hằng ngày, cơ sở kinh doanh bánh tét của gia đình tôi bán ra thị trường khoảng 200-250 đòn bánh, giá dao động từ 50.000-150.000 đồng/đòn tùy loại bánh.
Theo chị Diễm Phúc, vào các dịp lễ, Tết trong năm của đồng bào người Kinh, Khmer, Hoa, cơ sở tất bật với các hoạt động sản xuất, kinh doanh bánh tét. Nhất là, vào dịp Tết Nguyên đán hằng năm, cơ sở bánh tét của gia đình bán ra thị trường 6.000-8.000 đòn bánh tét/ngày, tạo việc làm cho 20-30 lao động nhàn rỗi địa phương.
Đặc sản bánh tét Hai Lý sử dụng nguyên liệu chế biến gồm nếp sáp, đậu xanh, chuối, trứng muối, thịt mỡ, lá ngót. Để giữ uy tín thương hiệu bánh tét Hai Lý, hằng năm, chị Diễm Phúc đều hợp đồng bao tiêu giống nếp sáp đạt chuẩn VietGAP đối với nhiều hộ trồng nếp tại các xã Vinh Kim, Nhị Trường, Cầu Ngang, giá cao hơn thị trường khoảng 500 đồng/kg. Nhờ đó, các sản phẩm của cơ sở kinh doanh bánh tét Hai Lý có hương vị thơm ngon tự nhiên, không phẩm màu, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm.
Vào các dịp Sen Dolta, Chôl Chnăm Thmây, Ok om bok lễ, tết của đồng bào Khmer Nam Bộ, cơ sở bánh tét 9 Di của chị Thạch Thị Di, xã Hưng Mỹ luôn tất bật với các hoạt động sản xuất, cung ứng cho nhu cầu thị trường các tỉnh, thành trong cả nước. Gói bánh tét, nghề truyền thống lâu đời của gia đình chị Di. Bánh tét 9 Di, cũng là một trong những sản phẩm nổi tiếng của làng nghề bánh tét Trà Cuôn, đã được tỉnh tái công nhận sản phẩm đạt hạng OCOP 3 sao.
Hằng ngày, cơ sở bánh tét 9 Di cung ứng ra thị trường từ 200-300 đòn bánh tét các loại, với trọng lượng 500g, 800g, 1kg, 2kg. Đồng thời, cơ sở cũng rất chú trọng khâu thiết kế bao bì, nhãn hiệu, tích cực giới thiệu sản phẩm tại các hoạt động xúc tiến thương mại, du lịch khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước.
Nói về bí quyết chế biến đặc sản bánh tét 9 Di, chị Di chia sẻ, có 3 khâu quan trọng là chuẩn bị nguyên liệu, gói bánh và nấu bánh. Nhất là, khâu nguyên liệu, người thợ phải dùng loại nếp sáp địa phương, đậu xanh được tách vỏ, hấp chín, tán nhuyễn, thịt mỡ ba rọi ướp gia vị có nguồn gốc tự nhiên vừa thơm ngon, vừa miệng.
Từ năm 2022 đến nay, chị Di tham gia câu lạc bộ nữ doanh nhân tại địa phương. Trong mỗi lần sinh hoạt câu lạc bộ, chị Di đều chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, kinh doanh, tìm kiếm thị trường, truyền cảm hứng cho chị, em phụ nữ nông thôn.
Chị Di cũng phối hợp cùng các sở, ngành đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ xây dựng thương hiệu, tiếp cận nguồn vốn chính sách, kết nối thị trường cho phụ nữ dân tộc thiểu số khởi nghiệp.
Theo các nghệ nhân làng nghề bánh tét Trà Cuôn, bánh tét là một nghề truyền thống đã được gìn giữ, trao truyền qua rất nhiều thế hệ. Mỗi người thợ làm bánh phải luôn tìm tòi, biến tấu từ bánh đậu mỡ truyền thống thành các sản phẩm bánh đa dạng, thơm ngon, hương vị đậm đà. Để bánh có vị ngon, giàu dinh dưỡng, người thợ bổ sung thêm trứng muối, tôm khô, lạp xưởng.
Đặc trưng của bánh tét truyền thống là có màu trắng của nếp sáp. Những người thợ làng nghề bánh tét Trà Cuôn cho thêm nước cốt lá cẩm, bánh có mầu tím; nước cốt trái gấc, bánh có mầu đỏ; nước cốt lá bồ ngót, bánh có mầu xanh, trông bắt mắt, hấp dẫn hơn. Vì thế, sản phẩm của làng nghề bánh tét Trà Cuôn luôn đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, mẫu mã, thị trường trong nước đón nhận.
Hiện nay, sản phẩm bánh tét làng nghề Trà Cuôn được rất nhiều người sử dụng làm quà biếu, món ăn trong các buổi tiệc, ngày Tết. Ông Nguyễn Thành Thế, phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp cho biết: "Bánh tét Cô Hường, xã Châu Thành rất thơm ngon, hợp với khẩu vị gia đình. Do vậy, cứ mỗi dịp đi du lịch tại biển Ba Động, tỉnh Vĩnh Long, gia đình tôi đều mua bánh biếu tặng người thân".
