Dựa vào tập quán, đạo đức?
Cục trưởng Vi Kiến Thành cho biết, mười tác giả sẽ tham gia triển lãm đều gắn bó với thể loại này nhiều năm, gồm: Thái Phiên, Dương Quốc Định, Nguyễn Dzũng Art, Đào Đức Hiếu, Phó Bá Cường, Nguyễn Á, Ngô Xuân Phú, Đỗ Thị Mai, Lê Quang Châu, Trần Nhân Quyền. Mỗi tác giả cũng sẽ chỉ chọn 5-7 tác phẩm cho lần xuất hiện này.
Ông Mã Thế Anh, Phó Cục trưởng đứng ra tuyển chọn tác phẩm. Việc rà soát hợp đồng giữa tác giả và người mẫu cũng được thực hiện. Cục vẫn dự định dán nhãn 18+ cho triển lãm. Theo ông Thành thì bởi dư luận xã hội cũng còn nhiều ý kiến khác nhau chứ không phải tất cả đều đã ủng hộ. Dự kiến sẽ đề biển 18+, có cán bộ trung tâm ngồi ở cửa, nếu cần thì kiểm tra giấy tờ.
Với ngành mỹ thuật - nhiếp ảnh, hiện vẫn chưa có một quy định nào liên quan đến vấn đề tuổi thanh thiếu niên nếu tiếp cận với triển lãm ảnh nude. Cũng không có điều luật nào quy định phải đủ 18 tuổi mới được xem ảnh nude. Về điều này, ông Thành nói: “Có những cái không phải nhất định có văn bản giấy trắng mực đen. Vấn đề là căn cứ vào phong tục tập quán đạo đức xã hội người ta vẫn đưa ra những quy tắc, nguyên tắc đạo đức”.
Về việc sẽ dán nhãn 18+ cho triển lãm này, nhà điêu khắc Đinh Công Đạt thể hiện tinh thần ủng hộ và cho rằng, có hai vấn đề. Thứ nhất, trẻ em khi vào xem có thể bị ấn tượng vì những hình ảnh, và có những tò mò về giới tính. Điều này chưa chắc bố mẹ hài lòng. Thứ hai, việc dán 18+ cũng có thể tránh tranh luận về việc này. “Tuy bảo tàng 18+ chưa nhìn thấy nhưng phim 18+ thì có rồi. Tôi nghĩ đây là một cách làm cẩn thận của Cục để phòng ngừa những tranh cãi không cần thiết với một hoạt động văn hóa”, ông Đạt nói.
Nhiều băn khoăn
Trong khi đó, nghệ sĩ Nguyễn Dzũng Art lại cho rằng đây là một quy định… thập thò, mở nhưng mà đóng, đóng lại là mở. Triển lãm ảnh nude đã được duyệt kỹ càng với Hội đồng nghệ thuật nhiều thành phần, chắc chắn ảnh rất an toàn, không bị lố. Thì việc che chắn với người dưới 18 tuổi là hoàn toàn không cần thiết.
Trước dự định của cơ quan quản lý cho triển lãm, vẫn còn không ít những suy nghĩ đa chiều. Cho thấy, lĩnh vực vốn được coi là “nhạy cảm” này, đã được quan tâm từ lâu, cùng với những mong muốn có sự cởi mở về chính sách, cơ chế. Và nay, khi bước đầu “cởi mở”, thì đa chiều ý kiến cũng là hiển nhiên và xét ra, là cần thiết. Họa sĩ Lê Thiết Cương cho rằng việc dán nhãn 18+ sẽ khiến Cục Mỹ thuật Nhiếp ảnh và Triển lãm mắc hai lỗi. Thứ nhất hiện nay không có quy định pháp luật nào về việc dán nhãn cho triển lãm. Thứ hai, các hình ảnh nude nghệ thuật đã qua tuyển chọn không thể có ảnh hưởng xấu. Trái lại nó có giá trị giáo dục thẩm mỹ tốt. “Nếu dán nhãn 18+ cho triển lãm nude thì tốt nhất nên dán ngay nhãn đó lên thạp đồng Đào Thịnh ở Bảo tàng Lịch sử (trên đó có hình người giao phối)”, ông Cương ví von.
Còn họa sĩ Bùi Trọng Dư cho rằng không việc gì phải dán nhãn 18+ cho các tác phẩm nude nghệ thuật. Bản thân công chúng cũng đã quen với việc xem các tác phẩm nude trên mạng. Vì thế chỉ nên dừng lại ở việc khuyến cáo cân nhắc trước khi quyết định xem. Thêm vào đó, thời gian tới, có thể tham khảo quy định của các nước khác để quyết định về việc soạn thảo quy định pháp luật về việc dán nhãn phân loại triển lãm tranh, ảnh.
