Nguy cơ từ lỗ hổng thông tin trên mạng

1/Công tác tại Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Hồ Chí Minh, thời gian gần đây, Đại úy Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh tiếp nhận khá nhiều đơn tố cáo liên quan đến hành vi lừa đảo chuyển tiền thông qua điện thoại với các khoản không hề nhỏ. Đối tượng lừa đảo đưa ra thông tin không đúng sự thật, giả danh học sinh, người thân, giáo viên, bác sĩ để đánh vào lòng tin của phụ huynh. Tất cả các kế hoạch lừa đảo đều có sự chuẩn bị kỹ, phân tầng từ trước nên nếu thiếu bình tĩnh, không kết nối chặt chẽ với nhà trường, phụ huynh rất dễ rơi vào bấn loạn, làm theo hướng dẫn của đối tượng lừa đảo.

Thông qua các kênh giám sát trực tuyến, mỗi ngày, Trung tâm An ninh mạng Athena thống kê được có hơn 5.000 cuộc tấn công từ tội phạm công nghệ vào hệ thống. Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, những lỗ hổng trong quá trình sử dụng mạng internet của người dân, đặc biệt là giới trẻ đã tạo ra “miếng mồi ngon” để các đối tượng lừa đảo tranh nhau khai thác. Ngoài việc vô tư cung cấp thông tin cá nhân phục vụ cho các hoạt động học tập, ngoại khóa từ nhiều kênh không chính thống, chính thói quen thường xuyên cập nhật mạng xã hội, thực hiện các yêu cầu đăng nhập thông tin khi chơi trò chơi điện tử trực tuyến của ngày càng nhiều học sinh, sinh viên đã vô tình để lộ các dữ liệu quan trọng vào tay hacker.

Mạng xã hội bên cạnh ưu thế kết nối cộng đồng cũng lộ rõ mặt hạn chế khi tiềm ẩn nhiều rủi ro liên quan đến việc lộ thông tin cá nhân của người sử dụng. “Tạm biệt con yêu! Con ở nhà ngoan. Bố mẹ đi công tác nha”. Từ những câu chia sẻ tưởng chừng đơn giản như thế này trên Facebook, tội phạm có thể phân tích được nhiều thông tin cho hành vi phạm tội của mình. Hiện tại rất nhiều phụ huynh muốn đăng hình con lên mạng xã hội. Đó là nguy cơ cực kỳ lớn khi tội phạm tấn công mục tiêu. Tội phạm bây giờ sẵn sàng bỏ ra một năm để nghiên cứu một mục tiêu, sau đó bắt cóc. Thậm chí bỏ ra 5-7 năm để nghiên cứu nếu mục tiêu đó đáng phải đầu tư”, ông Nguyễn Hải Nam, Phó Chánh văn phòng Trung ương Đoàn nêu thí dụ.

2/Tình trạng phụ huynh nhận cuộc gọi lừa đảo về các vấn đề liên quan đến sức khỏe, tính mạng con em họ ngày càng tăng. Các trường học trên địa bàn TP Hồ Chí Minh đã liên tục gửi thông tin cảnh báo đến phụ huynh và cung cấp số điện thoại, đầu mối tiếp nhận phản ánh, thông tin kiểm chứng những vụ việc tương tự. Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố mới đây đã yêu cầu hiệu trưởng các trường rà soát, kiểm tra các điều kiện để bảo đảm an toàn thông tin học sinh, sinh viên, giáo viên được quản lý tại đơn vị.

Ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Du (quận 10) cho rằng, yếu công nghệ, không cập nhật thông tin và thiếu tính kết nối là những nguyên nhân khiến nhiều phụ huynh bị mất tiền oan. Nhà trường bao giờ cũng là kênh liên lạc chính của phụ huynh trong tất cả những sự việc liên quan đến học sinh. Tuy nhiên, về phía nhà trường cũng cần đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền giúp phụ huynh, học sinh sớm nhận diện các loại hình tội phạm và gợi mở nhiều hướng giải quyết. Công tác bảo mật tại nhà trường cũng cần được siết chặt hơn nữa nhằm hạn chế tối đa các tình huống rò rỉ thông tin cá nhân.

Giám đốc Trung tâm An ninh mạng Athena Võ Đỗ Thắng cảnh báo, các hình thức phạm tội công nghệ không bao giờ có điểm dừng và độ phức tạp sẽ ngày càng gia tăng. Do đó, tự thân các trường cần trang bị kỹ hơn trong khâu nhập liệu và quản lý dữ liệu chung cho cả người học lẫn người dạy. “Tuy nhiên, đặt hết nhiệm vụ lên vai nhà trường là chưa đủ vì việc tuyên truyền, huấn luyện cho học sinh mới là yếu tố then chốt. Học sinh sử dụng thiết bị công nghệ ngày càng nhiều nhưng các em chưa lường trước được các cạm bẫy. Nhà trường cần phải thường xuyên có những chương trình tập huấn, những khóa học cơ bản để học sinh thấy rõ các rủi ro trên không gian mạng, đồng thời tích lũy kiến thức, kỹ năng sử dụng mạng an toàn và biết đâu là kênh cần báo khi chẳng may gặp sự cố”, ông Thắng đề xuất.