Roi vọt không làm trẻ nên người
Nằm ở khu vực có dân nhập cư đông nhất quận Gò Vấp, tổng số học sinh trung bình mỗi năm của Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi luôn trên dưới 2.200 em. Sĩ số lớp vì vậy cũng rất cao, luôn vào khoảng 50 học sinh/lớp. Bên cạnh áp lực sĩ số, cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn, đời sống khó khăn của phần lớn học sinh cũng ảnh hưởng ít nhiều đến việc nâng cao chất lượng giáo dục tại ngôi trường này.
Vì những trở ngại đó mà khi nghe đến dự án “Trường học thân thiện - bảo vệ trẻ em dễ bị tổn thương”, Ban Giám hiệu nhà trường tỏ ra khá dè dặt. Bà Lâm Minh Trang, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi cho hay: “Quả thật khi tiếp nhận dự án, chúng tôi phải đấu tranh rất nhiều. Quan niệm thành tích, sự e ngại của giáo viên và tâm lý ngại chia sẻ của phụ huynh, học sinh là những điều không dễ vượt qua. Nhưng vì muốn mang đến một môi trường tốt cho cả học sinh và giáo viên, chúng tôi đã triển khai dự án”.
Chỉ sau một năm triển khai dự án, môi trường dạy và học tại Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi đã có những đổi mới đáng ngạc nhiên. Từ những giáo viên nổi tiếng nghiêm khắc trong nhiều tình huống, nay các cô giáo trong trường đã mềm mỏng hơn thông qua việc áp dụng các hình thức kỷ luật tích cực. Các tiết học được đầu tư nhiều hơn để tạo môi trường gần gũi, thú vị, kích thích óc tư duy của trẻ. Phòng Giám hiệu, nơi từng là “địa chỉ hãi hùng” của các học sinh, nay đã trở thành điểm hẹn quen thuộc để những người bạn nhỏ đến chia sẻ tâm tư cũng như báo cáo các trường hợp nghi bị bắt nạt, bạo hành trong và ngoài nhà trường. “Nhờ vậy mà nhà trường đã kịp thời phát hiện và ngăn chặn nhiều hành vi bạo lực hay tệ nạn liên quan các em học sinh. Giờ đây, học sinh của chúng tôi không chỉ mạnh dạn hơn trong việc phản ánh các hành vi bạo lực trong và ngoài nhà trường mà còn thẳng thắn bày tỏ ý kiến về cách dạy hay thái độ của giáo viên. Dự án không chỉ từng bước thay đổi nhận thức của phụ huynh, học sinh mà còn tác động phương pháp sư phạm của đông đảo giáo viên. Chúng tôi nghĩ “Roi vọt không làm trẻ nên người” không nên là một khẩu hiệu nữa mà phải thành hành động thiết thực để mang lại môi trường học tập thân thiện nhất cho các em học sinh”, bà Trang cho biết thêm.
Chất lượng hóa môi trường giáo dục
Trong giai đoạn tiếp theo (từ năm 2017-2019), dự án sẽ triển khai các hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện và an toàn tại 50 trường tiểu học và trung học cơ sở tại 24 xã, phường trên địa bàn các quận Bình Tân, Thủ Đức, Gò Vấp và huyện Củ Chi. Dự kiến sẽ có 55.000 trẻ em và 48.000 giáo viên, tình nguyện viên và phụ huynh trên các địa bàn nói trên sẽ được hưởng lợi từ dự án.
Ông Phan Thành Lập, Phó Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo quận Bình Tân hy vọng, từ mô hình mẫu tại tám trường thuộc bốn phường tham gia dự án lần này, địa phương sẽ có những thay đổi mở rộng hơn để cải thiện tốt nhất môi trường học tập cho trẻ em. “Chúng tôi nhận thấy các hoạt động, chương trình mà dự án đề ra khá thiết thực. Điển hình như chủ trương đào tạo đội ngũ giáo viên nguồn để truyền thông tốt cho phụ huynh học sinh trong việc bảo vệ, chăm sóc con em mình, đặc biệt là nhóm trẻ em dễ bị tổn thương. Việc này đóng vai trò quan trọng trong việc thành bại của dự án vì khi phụ huynh thấu hiểu sẽ có những hành động tích cực hơn”, ông Lập nhấn mạnh.
Không dừng lại ở việc bảo đảm cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn và trẻ em nhập cư tại TP Hồ Chí Minh được tiếp cận một giáo dục chính quy có chất lượng, dự án còn mong muốn xóa bỏ các hình thức trừng phạt thân thể và bạo lực trẻ em tại nhà trường cũng như trong cộng đồng. Muốn làm được điều này thì các ban, ngành, đơn vị liên quan phải cùng bắt tay thực hiện cũng như công tác truyền thông cộng đồng tại các địa bàn triển khai dự án cần được mở rộng bằng các hình thức phong phú hơn để tạo sự chú ý cao.
