Người ta thường nói tới tám loại rủi ro, trong đó có những rủi ro do bẩm sinh, do thiên tai, do chiến tranh, do tai nạn, do những chấn động kinh tế - xã hội... Mỗi loại rủi ro dẫn tới hậu quả khác nhau, trong đó có những rủi ro dẫn tới khiếm khuyết, khuyết tật... Khiếm khuyết được hiểu là mất mát hoặc không bình thường của cấu trúc cơ thể, còn khuyết tật là biểu hiện của khiếm khuyết.
Theo điều tra thì ở nước ta có tới hơn 7% số người khuyết tật với khoảng 7 triệu người. Người không lành lặn cơ thể có cuộc sống khó khăn đã đành nhưng khó khăn hơn còn là mặc cảm tự ti “buông xuôi theo số phận” và sự vô cảm, thậm chí kỳ thị của cộng đồng.
Tuy nhiên, trên thế giới có những người vượt lên số phận và có sự nghiệp vẻ vang như vị tổng thống nước Mỹ ngồi xe lăn lãnh đạo đất nước hai nhiệm kỳ, nhà vật lý nổi tiếng thế giới S.Ư Karing; nghệ sĩ, ca sĩ khiếm thị được xếp vào thứ 10 trong số 100 nghệ sĩ vĩ đại mọi thời đại Ray Charles... trong đó có Nick Vujicic... Theo tôi hiểu thì sự nghiệp của Nick không thể lớn bằng những nhà chính trị, khoa học, nghệ sĩ khuyết tật mà tôi vừa kể nhưng lại là người đang rất nổi tiếng chính vì bẩm sinh đã không có tay và chân, nghĩa là khuyết tật nặng nề hơn, nhưng điều quan trọng là anh đã tâm sự “sự khuyết tật lớn nhất của con người là khuyết tật niềm tin và ý chí” và đã nỗ lực tự học, rèn luyện khả năng diễn thuyết, đối thoại, chia sẻ nghị lực vượt qua số phận cho mọi người.
Đã từ lâu chúng ta đã biết tới nỗ lực của Nhà nước, của cộng đồng, đặc biệt là nghị lực lớn lao của những người khuyết tật Việt Nam mà những tấm gương là thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký, cố hiệp sĩ công nghệ thông tin Nguyễn Công Hùng, người diễn thuyết đối thoại Nguyễn Sơn Lâm, dịch giả Phương Lan... Nhưng sự kiện Nick đến Việt Nam vào mùa hè năm 2013, nghe anh kể về cuộc đời anh không chỉ cổ vũ nghị lực của những “Nick Việt Nam” mà còn khơi gợi ở tình thương yêu, tôn trọng của gia đình và xã hội với những người khuyết tật. Những cơn sốt truyền thông với cuộc gặp gỡ hàng vạn bạn trẻ ở sân vận động Mỹ Đình (Hà Nội) và Thống Nhất (TP Hồ Chí Minh) vượt ra ngoài sự truyền lửa cho những người khuyết tật.
Trong những ngày này tôi thấy rõ niềm vui, lòng tự hào của những người khuyết tật nước ta. Tình thương của gia đình và sự tôn trọng, giúp đỡ của xã hội và lòng nhân ái của xã hội Nick sống thì ở Việt Nam cũng đã khá hơn trước đây, nhưng sự trợ giúp của công nghệ hiện đại với Nick thì ở Việt Nam chưa thể có. Cho nên sự vươn lên của những người khuyết tật ở nước ta khó khăn hơn rất nhiều và điều đó làm cho các bạn đó có thể tự hào. Nhưng ai cũng thấy “sự mạnh mẽ” của Nick rất đáng học tập.
Còn nhớ, trong cuộc gặp những doanh nhân ở TP Hồ Chí Minh, có nữ doanh nhân hỏi Nick:
- Làm thế nào bạn có được sự mạnh mẽ?
- Nếu tôi không trải qua khó khăn thì tôi không thể mạnh mẽ - Nick trả lời bằng chính sự trải nghiệm của mình.
Nghe câu trả lời đó, tôi hiểu thêm vì sao trong cả hai lần ra mắt tác phẩm của nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Á, anh Nguyễn Thái Hòa đều xung phong phát biểu. Thái Hòa là trí thức Việt kiều có công ăn việc làm ở nước ngoài và thu nhập cao nhưng đã đưa cả gia đình về Việt Nam sinh sống và góp phần xây dựng đất nước. Anh đang là Giám đốc quy hoạch chiến lược của Tổng Công ty FPT nổi tiếng đã tham gia và có những ý kiến sâu sắc trong các buổi tọa đàm của giám đốc các doanh nghiệp đang vật vã vượt qua khó khăn trong thời khủng hoảng kinh tế thế giới và khó khăn của kinh tế nước nhà...
Trong các phát biểu của Thái Hòa, anh đều nói tới những khó khăn to lớn của các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay, và đã có những người bỏ cuộc. Hình ảnh của Nick và những thông điệp anh gửi tới mọi người: “Đừng bao giờ đầu hàng”, “Đừng bao giờ từ bỏ khát vọng”, hãy “Sống cho điều có ý nghĩa”... qua những lần trao đổi ý kiến trực tiếp cũng như viết trong sách của Nick rất có ý nghĩa với giới doanh nhân của nước ta trong thời buổi khó khăn này.
Bước sang năm mới nhắc lại thông điệp của Nick vì thông điệp của Nick về ý chí, nghị lực vượt qua số phận nghiệt ngã tiếp tục đứng lên trở thành người mạnh mẽ trước phong ba bão táp để sống cuộc sống có ý nghĩa, không chỉ với những người khuyết tật. Thông điệp “vượt qua số phận để sống những điều có ý nghĩa” đầy tính nhân văn có tính phổ quát của Nick làm cho sự kiện Nick đến Việt Nam trở thành cơn sốt truyền thông được nhiều người chia sẻ.
“Ðừng bao giờ đầu hàng”, “Ðừng bao giờ từ bỏ khát vọng”, hãy “Sống cho điều có ý nghĩa”...
