Đỗ Tấn Ngọc (Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng, Quảng Ngãi):
Trong phân phối chương trình cải cách giáo dục trước đây và chương trình giáo dục hiện hành ở môn Ngữ văn bậc THCS, THPT, mỗi năm học, học sinh có 6 - 7 bài kiểm tra (thường gọi là bài viết) được tính hệ số 2 (chưa kể đến hai bài thi học kỳ). Nếu như các môn học khác, tất cả bài kiểm tra một tiết trở lên đều thực hiện tại lớp thì ở môn Ngữ văn có thêm hình thức cho học sinh làm bài viết ở nhà, do tính chất, đặc thù của bộ môn, cần có thời gian để học sinh tìm hiểu, tự viết. Mỗi năm học, thường có hai bài làm ở nhà, chia đều cho từng học kỳ.
Nhưng hiện nay, nhiều học sinh THCS, THPT không còn khái niệm tìm tài liệu để đọc, viết bài văn bằng suy nghĩ, cảm xúc riêng của mình nữa, mà mỗi khi giáo viên cho đề bài về nhà, đợi đến sát ngày nộp bài mới vắt chân lên cổ, lấy sách văn mẫu, tìm bài viết sẵn trên internet chép vào và đem nộp.
Một số nhà trường, tổ chuyên môn đã điều chỉnh phân phối chương trình môn Ngữ văn theo hướng các bài viết ở nhà chuyển sang viết tại lớp để ngăn chặn tình trạng học sinh lười viết, giỏi chép văn mẫu. Có giáo viên đã áp dụng cách ra đề làm bài ở nhà theo hướng mở, mới lạ, không có trong văn mẫu. Cách cho kiểm tra, làm bài ở lớp hết, có cái được là đánh giá đúng và tạo công bằng hơn nhưng lại phá vỡ đi đặc trưng bộ môn, không còn chỗ để các em có điều kiện, thời gian trau chuốt câu, chữ, nghiền ngẫm ý tưởng. Cách ra đề mở, mới lạ, không có trong văn mẫu, cũng là xu hướng dạy học tích cực hiện nay nhằm phát huy năng lực, phẩm chất của người học. Song ngặt nỗi, mặt bằng năng lực của học sinh ở nhiều nơi không đồng đều, ra đề khó quá, mới quá, các em dễ chán nản, xa rời môn học.
Thiết nghĩ, hình thức làm bài viết, tập làm văn ở nhà trong chương trình môn Ngữ văn từ lớp 6 đến lớp 12, các nhà trường, tổ chuyên môn, thầy, cô giáo cần tiếp tục duy trì. Giáo viên nên có những yêu cầu, tác động đủ mạnh để các em có ý thức, trách nhiệm cao đối với những bài viết làm ở nhà và tiếp tục đổi mới, cải tiến cách ra đề theo hướng mở, mới lạ nhưng quen thuộc, gần gũi, vừa sức, tạo được hứng thú cho học sinh.
