1/ Trong 26 tác giả lần này, mỗi người tham gia từ hai đến ba tác phẩm, cái tên chủ đề triển lãm chung gọi là “Lam” này cũng khá thú vị. Bởi các tác phẩm của các tác giả khác nhau, nhưng hòa sắc lam được chọn là hòa sắc chính trong mỗi tác phẩm để “nối vòng tay lớn”. Chủ đề đó được giải thích là hòa sắc lam thuộc các tông mầu lạnh, vốn không phải là mảng hòa sắc khá chủ đạo từ trước đến nay trong đa số các tác phẩm hội họa sơn mài từ lịch sử hình thành, thường là các tông mầu nóng phối hợp từ các sắc “son” cùng đen, nâu, vàng thếp, bạc lá... Việc thể hiện tác phẩm với tông mầu lạnh - hòa sắc lam làm yếu tố chính tạo dáng vẻ bề mặt được đánh giá là “yêu cầu mang tính thử thách không nhỏ về kỹ thuật thể hiện”. Còn những tình cảm riêng tư của mỗi cá nhân tác giả trong từng tác phẩm, thì là việc dành riêng, tôn trọng của mỗi cá nhân…
Có lẽ cuộc thử thách này đầy thú vị, nên khán giả ngày khai mạc tay bắt mặt mừng đối thoại vui với nhau rằng “đây là hội làng Ta đó, đến dự thật tưng bừng thích thú”. Nếu dùng cái ống kính từ ngữ dân dã tạm thời chiếu vào triển lãm “Lam” lần này, hẳn không ít điều tương thích cách gọi một cách khá vui tai, dù theo một chiều hướng khác. Điều đầu tiên trong một ngày “hội Làng” nói chung ở bất kỳ đâu, sẽ là thu hút người đông đảo, đủ mọi lứa tuổi từ khắp mọi chốn, miền, trang phục vừa nghiêm ngắn vẫn vui tươi đến dự ngày hội. Nếu nhìn trước hết về các tác giả triển lãm “Lam”, thì ta cũng thấy số lượng tác giả một triển lãm nhóm như vậy khá đông, và cũng nhiều lứa tuổi. Có tác giả lớn tuổi nhất ở thế hệ 4x như Đặng Khánh Hội (sinh năm 1948). Tiếp theo đó là các tác giả sinh ra lần lượt tiếp nối từ 5x, 6x, 7x, đến tận 8x là hai tác giả trẻ: Công Quốc Thắng (sn 1986) và Nguyễn Thu Trang (1987).
“Tĩnh vật hoa” của Họa sĩ Nguyễn Thu Trang.
2/ Cuộc “hội Làng” là gọi ngắn, nhưng đầy đủ bao giờ cũng chia thành hai gồm “lễ” và “hội”. Nếu nhìn vào triển lãm “Lam” thì thấy ngay nét thú vị, đó là những tác giả có tuổi thì nghiêng sang phần “lễ”, còn các tác giả trẻ đi vào phần “hội” vui tươi. Thí dụ như tác giả Đặng Khánh Hội với tác phẩm “Chùa Trăm Gian” và “Vũ điệu của Trăng”. Các họa sĩ trung niên không còn quá trẻ như Vũ Đức Trung, Nguyễn Tuấn Cường, Ngô Hải Yến, Nguyễn Đức Việt… và một số tác giả nữa cũng đi theo phần “lễ” với các tác phẩm trừu tượng và bán trừu tượng hướng lên những cảm giác “thiêng”. Còn tác giả trẻ nhất là Nguyễn Thu Trang lại đi về phía “hội” lãng mạn với chân dung “Thiếu nữ” và tác phẩm “Bình yên” với người mẹ trẻ bế con như lướt như bay trên dòng lam. Tác giả Công Quốc Thắng với hai tác phẩm “Sự sống quanh tôi” và “Trăng rằm” lại vừa lãng mạn vừa vui vẻ… Trong phần “hội” của số đông ở “cực” giữa, thì nhiều tác phẩm hướng về mô tả hoa cỏ. Rồi phong cảnh khắp nơi của đất nước, từ biển Hạ Long, đến đỉnh Lũng Cú. Rồi những người mẹ, hay thiếu nữ trang phục thiểu số như người Mông “dự hội”, hay bà mẹ địu con đầy dịu dàng đáng yêu trong tác phẩm “Mầu Chàm” của tác giả Nguyễn Thị Quế.
3/ Trong ngày “lễ hội” dân gian cũng không hề thiếu mảng lên đồng đạo Mẫu. Còn trong triển lãm “Lam” cũng có tác phẩm “Ông Hoàng Bảy” của Đoàn Thu Hương hay “Phủ Tây Hồ” bí ảo của Trần Tuấn Long. Còn lại là vô số giấc mơ, ký ức được không ít tác giả thỏa sức dùng sắc lam nhiều độ bâng khuâng để diễn tả. Nhìn vào tác phẩm sơn mài, lại cứ cảm giác như nhìn qua kính để nhìn thấy bao đường nét ảo, đủ các phương diện, mặc dù mặt tranh đánh bóng và phẳng. Những nét kỳ khôi hay diêm dúa cũng không hề thiếu. Còn có cả việc “chuyển dịch” chép ảnh, có cả tính chất của tranh mỹ nghệ cũng xuất hiện trong số tác phẩm đông đúc rộn ràng. An ủi chúng ta, điều này cũng giống như trong một lễ hội bất kỳ, có cả trăm điều lẫn lộn, cũng có vui thú bằng ẩm thực hay dùng quân bài để… tìm may rủi!
Lần triển lãm thứ tư này, với sự tài trợ của nhóm Indochine Art, diễn ra trong không gian thực tháng 10-2018. Sau đó, số ảnh tác phẩm và thông tin về các tác giả sẽ được “trưng bày ảo” trên trang web: www.indochineart.vn đến ngày 10-1-2019.
