Khoảng 20-30% người lớn mất ngủ nhưng hơn một nửa không biết mình mất ngủ. Chất lượng giấc ngủ không phụ thuộc vào thời gian ngủ dài hay ngắn mà được đánh giá bởi cảm giác sau khi thức dậy. Nếu ngủ nhiều mà thức dậy vẫn thiếu ngủ, mệt mỏi thì đó là giấc ngủ không tốt, trái lại nếu ngủ ít nhưng thức dậy tỉnh táo, sảng khoái thì đó là giấc ngủ tốt. Mất ngủ kinh niên làm suy giảm miễn dịch, sức khỏe, mệt mỏi toàn thân, tai nghe không rõ, trí nhớ giảm sút, tập trung kém, tinh thần bất ổn, dễ bị kích động, phiền muộn... ngủ gà ngủ gật ban ngày nhưng hưng phấn bất thường ban đêm.
Nguyên nhân mất ngủ
Mất ngủ có thể do sinh hoạt (thuốc lá, rượu, cafe, trà, ăn no, thay đổi giờ ngủ, lo âu...), do đau ốm, bệnh tật..., do dùng tân dược như thuốc giảm đau, kháng viêm. Nhưng theo Viện tâm lý Lodzo thiếu máu não là nguyên nhân trên 80% các trường hợp mất ngủ kinh niên. Có điều lạ là bác sĩ, bệnh nhân rất ít chú ý đến nguyên nhân này mà thường đổ cho tuổi già và chấp nhận sống chung với mất ngủ, thuốc an thần, thuốc ngủ. Thiếu máu não khiến não không được cung cấp đủ oxy, dưỡng chất làm suy nhược hệ thần kinh trung ương gây ra nhiều bệnh, trong đó có rối loạn giấc ngủ: không buồn ngủ, nằm, trở mình mãi vẫn không ngủ được, ngủ không sâu, ngủ hay mê sảng, nửa đêm thức giấc rồi trằn trọc không ngủ tiếp được, gần sáng lại ngủ, sáng dậy thiếu ngủ, mệt mỏi, ban ngày ngủ gà ngủ gật. Có thể bị thêm: đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, ù tai, đau mỏi vai gáy, cổ, đau mỏi, tê bì chân tay. Người cao niên, trung niên (nhất là phụ nữ tiền mãn kinh) dễ bị thiểu năng tuần hoàn não, nên hay mất ngủ.
Điều trị mất ngủ
Nếu là nguyên nhân do sinh hoạt thì phải điều chỉnh sinh hoạt. Nếu do bệnh tật thì cần chữa bệnh. Cần tạo tâm lý thoải mái, sự yên tĩnh trước khi ngủ. Có thể dùng các thuốc từ cỏ bình vôi, lá vông nem, mắc cỡ, tâm sen, lạc tiên... giúp dễ ngủ. Tân dược (Diazepam, Stillnox...) dùng cho mất ngủ nặng, gây giấc ngủ cưỡng chế, không tự nhiên, bệnh nhân thức dậy thiếu ngủ, mệt mỏi. Vì 80% các trường hợp mất ngủ là do thiếu máu não, nên hướng mới, hiệu quả vượt trội trong điều trị mất ngủ chính là tăng cường tuần hoàn não. Lượng máu lưu thông đến não tăng làm tăng oxy, dưỡng chất, giúp não được nuôi dưỡng tốt hơn, đào thải chất độc nhanh hơn, do vậy mà phục hồi chức năng tốt hơn, nhờ đó mà ngủ sâu và ngon hơn. Thuốc hoạt huyết cũng làm giảm những triệu chứng ảnh hưởng xấu đến giấc ngủ như đau đầu, đau mỏi vai gáy, tê bì chân tay... Khi bị mất ngủ không rõ nguyên nhân, bạn nên dùng thêm thuốc hoạt huyết, thuốc sẽ giúp bạn ngủ tốt hơn và giảm dần liều dùng và có thể bỏ hẳn thuốc an thần, thuốc ngủ. Theo tư vấn của các chuyên gia, trên thị trường có nhiều loại hoạt huyết, bạn nên chọn loại bào chế theo phương pháp gia truyền như bài thuốc gia truyền Kontum có hiệu quả vượt trội.
Khoảng 20-30% người lớn mất ngủ nhưng hơn một nửa không biết mình mất ngủ. Chất lượng giấc ngủ không phụ thuộc vào thời gian ngủ dài hay ngắn mà được đánh giá bởi cảm giác sau khi thức dậy.
