Nguy cơ ngộ độc tăng cao
Cách đây vài ngày, báo chí đã thông tin Công ty Cổ phần Ðầu tư và thương mại Tuấn Thành (phường Cửa Ðông, Hoàn Kiếm, Hà Nội) sản xuất tương ớt bị nhiễm Rhodamin B, một chất chỉ dùng trong công nghệ nhuộm len, vải và có thể gây ung thư cho người sử dụng. Năm ngoái, cũng vào thời điểm sát Tết, người tiêu dùng hoang mang bởi việc hạt dưa nhuộm đỏ chứa Rhodamin B. Ớt bột, muối bột canh cũng chứa Rhodamin B với giới hạn phát hiện là 1,2 mg/kg. Ðây là kết quả nghiên cứu đề tài 'Xác định Rhodamin B trong hạt dưa và gia vị bằng kỹ thuật sắc ký lỏng hiệu năng cao' của nhóm tác giả Khoa chất lượng, phụ gia và chất hỗ trợ chế biến, Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia công bố tại 'Hội nghị Khoa học toàn quốc về kiểm nghiệm vệ sinh an toàn thực phẩm lần thứ nhất' diễn ra vào trung tuần tháng 12 tại Hà Nội. Các nhà nghiên cứu cho rằng sở dĩ các loại sản phẩm như gia vị, tương ớt, hạt dưa muốn vừa rẻ, vừa đẹp thì phải dùng đến phụ gia cho sắc đỏ tươi. Riêng tương ớt nếu dùng các chất chứa a-xít sẽ không để được lâu nên nhà sản xuất thường dùng phẩm màu Rhodamine B sẽ vừa tiện, rẻ tiền và kéo dài hạn sử dụng.
Không chỉ vậy, 12 mẫu khoai tây chiên trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh cho thấy đã xuất hiện chất Acrylamide được cơ quan nghiên cứu quốc tế về ung thư (IARC) xếp vào nhóm chất có khả năng gây ung thư cho con người. Ðây là kết quả nghiên cứu của nhóm tác giả Viện Vệ sinh y tế công cộng -Trường đại học Bách khoa thành phố Hồ Chí Minh. Những chất này khi ăn vào có thể không gây ngộ độc cấp nhưng lâu ngày có thể ảnh hưởng tới gan, thận và nguy cơ ung thư cao.
Nhu cầu tiêu dùng trong dịp Tết Nguyên đán thường tăng đột biến so với ngày thường. Một số mặt hàng có thể tăng tới vài trăm phần trăm như: rượu bia, nước giải khát, bánh mứt kẹo, hạt dưa, bí và các thực phẩm chế biến từ các loại thịt. Do nhu cầu của thị trường tăng cao, các cơ sở sản xuất phải tăng công suất chế biến, nếu không quản lý tốt được nguồn cung cấp nguyên liệu, vệ sinh bảo đảm trong quá trình chế biến cũng như bảo quản tốt, thì nguy cơ thực phẩm bị nhiễm độc, không bảo đảm ATVSTP tăng cao.
Bên cạnh đó, Tết cũng chính là cơ hội để hàng giả, hàng nhái và thực phẩm kém chất lượng được tung ra. Ông Nguyễn Thanh Phong, Cục phó Cục An toàn vệ sinh thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết. Ðáng lo ngại là hầu hết thực phẩm không nguồn gốc đều sử dụng phụ gia, đặc biệt là phẩm màu độc hại, quá liều lượng cho phép. Phẩm màu được sử dụng nhiều nhất trong những hộp mứt, bánh kẹo gia công. Hóa chất độc hại trong phẩm màu có thể gây ngộ độc và ảnh hưởng lâu dài tới sức khỏe, thậm chí dẫn tới ung thư.
Hãy là người tiêu dùng sáng suốt
Không chỉ nguy cơ ngộ độc từ các cơ sở sản xuất đem lại, ngộ độc cũng đến từ chính căn bếp của từng ngôi nhà. Thức ăn trong điều kiện bảo quản không tốt, trong môi trường bị ô nhiễm, dễ gây ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm. Bên cạnh đó, điều kiện thời tiết vào dịp Tết thường có mưa phùn, ẩm ướt ở miền bắc và nắng nóng ở miền nam dễ làm hư hỏng thức ăn như chất mỡ đạm, chất bột dễ bị ôi thiu, nem chạo, nem chua bị biến tính; cà-phê, hạt điều, hạt dưa dễ ẩm mốc sinh ra độc tố (Aflatoxin, orcharaoxin) gây ung thư.
Ðể bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm trong dịp Tết Nguyên đán Tân Mão, Cục An toàn vệ sinh thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, đã thành lập sáu đoàn thanh, kiểm tra liên ngành về việc chấp hành quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm tại các tỉnh trọng điểm như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, nơi có sức tiêu thụ lớn và các tỉnh biên giới, nơi lượng hàng hóa nhập về trong nước không rõ nguồn gốc tăng cao.
Ngoài sáu đoàn thanh kiểm tra liên ngành từ Trung ương xuống tận các tỉnh trọng điểm, Chủ tịch UBND các tỉnh trực tiếp chỉ đạo Sở Y tế xây dựng kế hoạch phối hợp cùng các cơ quan liên quan (y tế, công an, quản lý thị trường, thú y, bảo vệ thực vật...) kiểm tra chặt chẽ các nhóm thực phẩm có nguy cơ mất ATVSTP và ngộ độc cao.
Việc bảo đảm ATVSTP trong dịp Tết cổ truyền như chuyện 'đến hẹn... càng lo' bởi một trong những nguyên nhân là chế tài xử phạt còn quá nhẹ khiến các cơ sở bị 'nhờn thuốc'. Ông Phong nhấn mạnh: Hiện nay, Cục ATVSTP đang được giao nhiệm vụ xây dựng thông tư về việc xử lý các vi phạm có liên quan tới lĩnh vực ATVSTP, theo đó sẽ có những mức phạt cao hơn, xử lý mạnh tay hơn đối với những cơ sở sản xuất vi phạm ATVSTP. Trong khi các cơ quan chức năng chưa tìm được các biện pháp hữu hiệu ngăn chặn triệt tình trạng mất ATVSTP thì mỗi người, đặc biệt là các bà nội trợ trước hết phải là người tiêu dùng thông thái, nhất là trong các ngày lễ, Tết khi nhu cầu về lương thực thực phẩm tăng đột biến.
