“Harvey Weinstein” trong thể thao
Ngày 28-10 vừa qua, cơ quan điều tra của Mỹ đã bắt giữ cựu Chủ tịch USAG là Steve Penny với cáo buộc ông này giả mạo bằng chứng, xóa các tài liệu liên quan vụ lạm dụng tình dục đối với VĐV của cựu bác sĩ thể thao Larry Nassar từng làm việc nhiều năm cho USAG. Steve Penny đã giữ chức Chủ tịch và Tổng Giám đốc điều hành (CEO) của USAG trong suốt 12 năm cho đến khi “ngã ngựa” vì bao che bê bối quấy rối tình dục của bác sĩ Larry Nassar.
Ngoài ra, hàng loạt quan chức khác của USAG cũng bị điều tra hoặc phải ra trước Quốc hội điều trần về vụ việc này. Bê bối liên quan Larry Nassar được ví như “Harvey Weinstein trong thể thao” (Harvey Weinstein là một nhân vật quyền lực ở Hollywood, đã phải ra tòa vì bị cáo buộc lạm dụng tình dục nhiều nữ diễn viên), phơi bày những góc tối mà các VĐV TDDC Mỹ phải chịu đựng đằng sau ánh hào quang. Trong số các nạn nhân của y có những nữ VĐV từng đoạt Huy chương vàng TDDC Olympic, như Madison Kocian, Kyla Ross, McKayla Maroney. Các nhà vô địch Olympic này đã lần lượt lên tiếng tố cáo hành vi của Nassar, mà theo VĐV Maroney thì bác sĩ Nassar bắt đầu lạm dụng từ lần đầu cô gặp y khi mới 13 tuổi và tiếp tục trong nhiều năm sau đó.
Tháng 11-2017, Larry Nassar đã bị một tòa án ở bang Michigan tuyên một bản án lên đến 175 năm tù vì tội tiến công tình dục và tàng trữ nội dung khiêu dâm trẻ em. Các cáo buộc với Larry Nassar cũng cho thấy y đã có hành vi lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên trong suốt một thời gian dài, đến hơn 10 năm kể từ năm 2002, khi y còn làm tại Trung tâm thể dục Mỹ của Trường đại học Michigan. Thế nhưng mãi đến cuối năm 2016, tội ác của y mới được đưa ra ánh sáng. Vụ bê bối lạm dụng tình dục lần đầu được phanh phui vào tháng 9-2016, khi câu chuyện của hai cựu VĐV nữ tố cáo Larry Nassar được đăng tải trên tờ Indianapolis Star. Trước thời điểm đó, các nhà điều tra đã từng nhận được báo cáo về hành vi lạm dụng tình dục do một số VĐV tố cáo, song vụ việc đều không được điều tra rốt ráo.
Tại phiên tòa xét xử Nassar vào tháng 11-2017, hơn 150 phụ nữ, trong đó nhiều người khi bị lạm dụng tình dục còn đang là VĐV trẻ ở độ tuổi 10-15, đã đứng ra làm chứng cáo buộc Nassar lạm dụng họ dưới danh nghĩa điều trị y tế. Nassar đã thú nhận sở hữu nội dung khiêu dâm trẻ em và quấy rối 10 cô gái. Với những tội danh đó, y bị tuyên một bản án lên đến 175 năm tù. Ngoài ra, Chủ tịch Trường đại học Michigan, bà Lou Anna Simon và Giám đốc môn TDDC tại trường đại học này là Mark Hollis cũng phải từ chức vì đã không làm rõ về hành vi của Larry Nassar khi nhận được tố giác của các nạn nhân.
Vụ bê bối “Harvey Weinstein thể thao” chưa dừng lại ở đó. Gia đình các VĐV tiếp tục yêu cầu cơ quan điều tra làm rõ những sai phạm còn bị che giấu trong các trung tâm huấn luyện thể thao của USAG. Trong gần 10 ngày xét xử ở bang Michigan, các phiên tòa thường bị gián đoạn vì người thân và gia đình các nạn nhân bày tỏ sự giận dữ trước hành vi của Nassar đối với các VĐV, trong đó có nhiều bé gái nhỏ tuổi. Nữ VĐV Rachael Denhollander là người đầu tiên tố cáo Nassar, cho rằng cần xét xử đúng người đúng tội mới có thể “dành lại công bằng cho những cô bé là nạn nhân của y”.
Ngoài ra, nhiều người đặt câu hỏi tại sao tội ác của bác sĩ Nassar lại thoát khỏi sự giám sát của các nhà quản lý ở USAG; vai trò và trách nhiệm của đơn vị này ở đâu khi để một bác sĩ tai tiếng như vậy tiếp diễn tình trạng ngược đãi các VĐV đội tuyển Olympic quốc gia?
Trách nhiệm của USAG
Phiên tòa xử bác sĩ Nassar tiếp tục hé lộ nhiều bê bối ở USAG. Cơ quan điều tra đã phát hiện hàng loạt quan chức và cựu quan chức của đơn vị này có hành vi che giấu sai phạm trong suốt nhiều năm. Tháng 6 vừa qua, tòa án bang Texas tiếp tục mở phiên tòa xét xử Larry Nassar và các đối tượng là cựu quan chức của USAG, bị tình nghi bao che những sai phạm đã diễn ra bên trong các trung tâm huấn luyện, đặc biệt là tại trại huấn luyện VĐV TDDC thành tích cao có tên gọi Karolyi Ranch ở Houston, Texas. Tại đây, Nassar phải đối mặt với sáu cáo buộc tiến công tình dục trẻ em khác, trong khi cựu huấn luyện viên thể dục Deborah Van Horn đối mặt một cáo buộc.
Hai nhà quản lý của Trung tâm Karolyi Ranch là hai huấn luyện viên TDDC kỳ cựu của Mỹ, Martha và Bela Karolyi, cũng bị tình nghi bao che vụ việc. Karolyi Ranch trở thành trung tâm đào tạo đội tuyển nữ VĐV TDDC quốc gia Mỹ từ năm 2001 và sau đó được nâng cấp thành trung tâm đào tạo VĐV Olympic Mỹ vào năm 2011. Trong suốt thời gian đó, Larry Nassar làm việc tại đây với tư cách bác sĩ đội tuyển quốc gia. Nhiều VĐV nữ đã cáo buộc y gạ đổi tình để chữa bệnh hoặc bị lạm dụng trong khi đang chữa trị phục hồi chấn thương. Công cuộc đòi lại công bằng cho các VĐV vẫn tiếp diễn mạnh mẽ cùng với sự hưởng ứng của phong trào “#Metoo” lên tiếng vì nạn nhân bị lạm dụng tình dục.
Trước làn sóng mạnh mẽ đó, USAG đã rơi vào khủng hoảng nhân sự cấp cao. Đầu năm nay, ba thành viên cấp cao nhất trong Ban Giám đốc USAG đã phải đệ đơn từ chức, gồm Chủ tịch Paul Parilla, Phó Chủ tịch Jay Binder và thủ quỹ Bitsy Kelley, sau khi bị chỉ trích đã tắc trách để xảy ra vụ bê bối của cựu bác sĩ Larry Nassar. Mặc dù vậy, uy tín của đơn vị phụ trách TDDC thành tích cao của Mỹ cũng không được cứu vãn.
Ngày 26-1, USOC ra quyết định toàn bộ thành viên Ban Giám đốc USAG phải từ chức để nhường chỗ cho một ban điều hành tạm thời, gồm đại diện các VĐV đứng ra quản lý. Những người bị cách chức cũng phải đối mặt điều tra của USOC và các cơ quan chức năng. Song chỉ sau chín tháng giữ chức Chủ tịch USAG, tân Chủ tịch Kerry Perry cũng phải bỏ việc vì bị chỉ trích thiếu trách nhiệm trong việc điều tra bê bối Nassar. Tiếp đó, cựu VĐV Mary Bono lên thay thế cũng từ chức sau chưa đầy một tuần tiếp quản chiếc ghế Chủ tịch USAG. Ngoài ra, thành viên Ban Giám đốc mới của USAG là Mary Lee Tracy cũng bị yêu cầu từ chức, sau khi bà này bị phát hiện liên lạc không chính đáng với một nạn nhân của Nassar và có ý định mua chuộc để người này giữ im lặng.
Việc các quan chức của USAG bị tố cáo che giấu sai phạm khiến cuộc khủng hoảng ở cơ quan này càng trở nên nghiêm trọng. Là cơ quan chủ quản của USAG, USOC cũng không tránh khỏi bị chỉ trích vì sự tắc trách và quản lý lỏng lẻo. Do vậy, USOC đang xem xét khả năng giải thể USAG nhằm cứu vãn uy tín của đơn vị phụ trách đội tuyển TDDC Olympic quốc gia Mỹ. Vụ bê bối tồi tệ nhất trong lịch sử USOC không dừng lại ở môn TDDC, nhiều VĐV các bộ môn khác ở Mỹ đã bắt đầu lên tiếng vì bị đối xử bất công, bị huấn luyện viên và các nhà quản lý khác lạm dụng tình dục.
