Ống sữa bò, ít gạo, muối và lòng yêu nước
Vượt gần 40 km từ TP Vũng Tàu hỏi thăm đến nhà bà Nguyễn Thị Mười, chị bán hàng rau cổng chợ mới Phước Hải chỉ ngay 'Nhà Má Mười đúng không, chú chạy thẳng rồi ngoẹo phải. Trước nhà có cái cổng mầu xanh đó'. Chị còn nói với theo 'Má Mười đóng ghe cho Ðoàn tàu không số ngày trước đúng không chú'.
Căn nhà tình nghĩa do Lữ đoàn 125 và Trung đoàn 131 Công binh Hải quân xây tặng đã xuống cấp tuềnh toàng. Má Mười ngồi trên ghế đá trước hiên nhà. Ðôi mắt bà nhìn xa xăm về phía chợ Phước Hải.
Câu chuyện bà kể cho chúng tôi nghe không phải về những tấm huy chương, hay công lao mà bà mua ghe, đóng những con tàu không số đầu tiên ra bắc tiếp nhận vũ khí, mà là niềm tự hào của một nữ chiến sĩ đã xả thân cống hiến cho cách mạng. Bà bảo 'Cả đời tui làm cách mạng thấy mình tự hào lắm. Bây giờ nếu còn sức, tui vẫn đi. Tổ quốc cần, tui vẫn làm'.
Năm 1961, Nguyễn Thị Mười tròn 40 tuổi có chồng là Lê Văn Rìu và con trai là Lê Hà cùng ở Ðơn vị 555. Lúc đó việc đóng thuyền chở chiến sĩ bí mật vượt biển ra bắc tiếp nhận vũ khí cực kỳ khó khăn. Ðại đội trưởng Dương Nam Ðông quán triệt 'Thực hiện Chỉ thị của Trung ương Ðảng và Bộ Quốc phòng, đơn vị chúng ta tổ chức vượt đường biển ra bắc tiếp nhận đạn dược chi viện cho chiến trường miền nam. Bây giờ phải có ghe. Ðơn vị có ai có tiền không?'- 'có, tôi có 100 đồng'. Nguyễn Thị Mười tự nguyện hiến 100 đồng để mua thuyền và xin làm hậu cứ bắt liên lạc, tiếp tế lương thực, tổ chức vận chuyển vũ khí khi đoàn tàu từ bắc trở về.
Ðược người chỉ huy động viên như thổi thêm ngọn lửa cách mạng. Bà Mười đã về bàn với hai cháu con trai chị gái dùng số tiền 100 đồng mua thuyền, mua máy chạy ghe cùng 12 cheo lưới, sáu bộ quần áo nâu, làm sáu giấy tờ thế thân (giấy căn cước). Chuyến ghe đầu tiên bí mật vượt biển ra bắc có sáu chiến sĩ là Nguyễn Sơn, Thôi Văn Nam, Trần Văn Phủ, Nguyễn Văn Thanh (tự Nhung), Võ An Ninh (tự Liễu) và con trai bà - Lê Hà. Cả sáu chiến sĩ đều mặc quần áo nâu giả làm ngư dân đánh bắt cá trên sông. Tiễn con trai và năm đồng đội ra đi, bà động viên con 'Cứ đi chiến đấu. Cả nhà ta đều diệt Mỹ'. Lời nói ấy tiếp thêm sức mạnh cho sáu chiến sĩ.
Trên chiếc ghe mui trần ấy, mỗi người đem theo một ống sữa bò, ít gạo, muối và lòng yêu nước vô hạn.
Thân chẳng tiếc, tiếc chi tiền vàng
'Các con biết không, nhà má có bao nhiêu tiền vàng đều cống hiến hết cho cách mạng. Mua thuyền, mua gỗ đóng thuyền phần lớn là tiền của gia đình. Có hơn hai cây vàng và đôi bông tai của má, má đều bán lấy tiền mua gỗ đóng thuyền, mua gạo nấu cơm cho bộ đội. Má nghĩ thân mình chẳng tiếc tiếc chi tiền vàng', bà Mười ngẩng cao đầu.
Ðể đón chuyến thuyền chở vũ khí đầu tiên từ ngoài bắc vào, bà Mười đã bán 2,3 cây vàng và đôi bông tai của bà để mua sáu tấn gạo cất giấu dự trữ. Chuyến vũ khí đầu tiên về bến Lộc An ngày 10-3-1963, trên ấy có 19 tấn vũ khí và 16 người. Từ năm 1963 đến 1965, bà Mười tổ chức đón và chuyển hơn 50 tấn vũ khí của ba lượt đoàn tàu không số. Số vũ khí sau đó được chuyển chi viện cho chiến trường miền nam, hai chuyến vũ khí sau cùng chi viện cho chiến dịch giải phóng Bình Giã.
Cuối năm 1965, bà Mười bí mật chuyển vào hoạt động tại chiến khu D. Thời gian này lương thực, thực phẩm vô cùng khó khăn, bộ đội phải ăn rau tàu bay, riêng bà đã nhai nhiều rễ cây rừng và uống nước suối. Sau nhiều trận sốt rét, răng bà rụng gần hết. 'Thấy răng tui rụng gần hết, ông Ðông bảo. Mười ơi, tao cho mày ít tiền, mày đi trồng răng nhé. Tôi bảo thân tui chẳng tiếc tiếc gì hàm răng'. Bà Mười cười phơi phới.
| Ðể đưa con trai mình cùng năm đồng đội bí mật vượt biển ra bắc tiếp nhận vũ khí đạn dược chi viện cho chiến trường miền nam trong những năm tháng ác liệt nhất của cuộc chiến tranh chống Mỹ, cứu nước, bà đã bán hết tài sản của gia đình mình, mua gỗ đóng thuyền, tiếp tế lương thực, thực phẩm cho bộ đội mà chưa bao giờ tính toán thiệt hơn. |
Suốt thời gian hoạt động bí mật trong rừng, bà và ông Lê Văn Rìu không hề gặp nhau. Bà không ngờ rằng ngày gặp lại chồng tại bến Lộc An cuối năm 1965 đó là lần gặp cuối. Chồng bà hy sinh trong một trận địch càn quét. Ðể bà tiếp tục yên tâm chiến đấu, đơn vị không cho bà biết. Bốn năm sau kể từ khi chồng hy sinh, đơn vị mới cho hay. Lúc đó con trai Lê Hà đã 31 tuổi. Ðất nước chưa được giải phóng, nhiệm vụ cách mạng mang nặng hai vai, biến đau thương thành hành động cách mạng, bà tiếp tục chiến đấu. Ngày 29-4-1975 giải phóng Vũng Tàu - Côn Ðảo, nước mắt bà tuôn trào bên đồng đội. Người còn người mất, người vĩnh viễn nằm lại chiến trường. Sáu chiến sĩ đầu tiên của đoàn tàu không số vượt biển trên chiếc ghe bà đóng năm xưa, bây giờ còn ba người là Nguyễn Sơn, Thôi Văn Nam và con trai Lê Hà của bà.
Hiện bà Mười được Lữ đoàn 125 hải quân hỗ trợ 200.000 đồng/tháng ngoài chế độ chính sách của Nhà nước. Bà ở với người con trai thứ hai bị điên tên Nguyễn Văn Thắng. Bà Mười bảo 'Nó bị khùng là do bị sức ép của bom. Trong đầu nó còn mảnh đạn đó. Nó khùng nên đẻ con, con nó cũng khùng'. Thấy tôi thắc mắc tại sao anh Thắng lại mang họ Nguyễn. Bác Lê Hà (con trai cả của bà Mười) phân trần: 'Khi trở về từ chiến trường năm 1972 bị thất lạc hồ sơ. Nó mất trí nhớ. Khi ra xã làm lại hộ khẩu, nó nói họ Nguyễn. Thấy nó điên khùng nên gia đình cũng chẳng sửa lại họ nữa. Tội nghiệp, thằng con trai nó cũng bị điên theo gien nó. Bà già rất thương nó nên ở nhà này'.
Má Mười Rìu lò dò đến bên bàn thờ. Bàn tay nhăn nheo sờ lên tấm ảnh bà cùng đồng đội lần ra Hà Nội gặp Ðại tướng Võ Nguyên Giáp và Chủ tịch nước Lê Ðức Anh. Ánh mắt má dừng lại ở những tấm ảnh đen trắng ghi dấu một thời trận mạc, và tấm huy hiệu 40 năm tuổi Ðảng.
