1/Ánh mắt tôi mỗi ngày cứ thẫn thờ đuổi theo những chuyến xe không chở sự bình yên đi qua ngõ nhà mình. Hiện lên sau lớp cửa kính là những người lớn, trẻ em trùm kín đồ bảo hộ ngồi như bất động và không giấu được là những ánh mắt thẫn thờ, mệt mỏi, chất chứa nỗi âu lo khi không may phải gắn lên mình hai chữ F1. Các doanh trại quân đội, trường học, ký túc xá sinh viên ở Đà Lạt - Lâm Đồng đã trở thành những khu cách ly tập trung, điều trị. Mỗi ngày mới lại thêm những khu phố chăng dây, thêm những chốt chặn. Tiếng hú còi xe cấp cứu suốt đêm ngày trên hầu hết các tuyến đường cao nguyên là những dòng âm thanh chuyển đi tín hiệu cấp báo về sự bất an…
Phố vắng, quê cũng buồn, núi rừng như lạnh lẽo hơn khi hầu hết những hoạt động dịch vụ, công cộng phải tạm thời đóng cửa chống dịch. Nhưng lại có những góc thân thương đang lan tỏa hơi ấm mỗi ngày. Đó là cái ấm áp của tình người, của sự cộng cảm và sẻ chia thiết thực trong những ngày gian khó.
Không thể thống kê hết những nhóm thiện nguyện, những người có tấm lòng san sẻ yêu thương và công việc nghĩa tình mà họ đã, đang làm. Và rồi, trên những con đường tôi qua mỗi ngày, lặng lẽ lúc nào đó mọc lên những “siêu thị 0 đồng”, những tủ bánh mì và nước uống miễn phí, những nơi phát nhu yếu phẩm cho người lao động thất nghiệp, người nghèo. Dọc quốc lộ 20 xuyên suốt tỉnh, nhiều quán cơm tặng suất ăn miễn phí cho các tài xế xe tải và những người dân từ vùng dịch trở về bị nhỡ độ đường. Những tiệm rau, quả, thực phẩm không thấy người đứng bán thu tiền như mọi bữa mà chỉ có dòng chữ trước quán: “Ai cần cứ lấy một ít”. Nước mắt tôi cứ tự nhiên ứa ra khi mỗi lần bắt gặp những nghĩa cử đời thường cao đẹp, những sẻ chia thầm lặng, nơi người cho và người nhận không hề thân quen, không hề biết mặt nhau. Lòng tôi cũng nghèn nghẹn khi nhìn những người dân tộc thiểu số nghèo không có gì nhiều, họ chỉ có gùi măng rừng sau những ngày lội suối, trèo đèo tìm hái trong mưa gió, họ chỉ có buồng chuối sau vườn góp gửi về nơi đồng bào đang trong cơn hoạn nạn. Hay như chuyện bà mẹ nghèo tuổi ngoài thất thập chốn rừng núi Đạ Huoai bán hết rổ chôm chôm vườn nhà được 500 nghìn đồng cũng góp vào cho các con, các cháu đang bám trụ chốt chống dịch giữa núi rừng ngày đêm dầm mưa, dãi nắng…
Đà Lạt - Lâm Đồng đang may mắn bình yên hơn những vùng quê khác, đó cũng là lúc mà người xứ núi thể hiện nhu cầu thiện tâm, mong được gói ghém tấm lòng gửi về với đồng bào những vùng tâm dịch. Nhiều nông dân ở các huyện, thành như Đà Lạt, Lạc Dương, Đơn Dương, Đức Trọng, Lâm Hà sẵn lòng dành cả vườn rau của gia đình họ gửi về biếu đồng bào. Chính họ là những người đầu tiên mở lòng, mở một phong trào rồi từ đó, tỉnh Lâm Đồng đã lập hẳn một chương trình tặng rau xanh cho vùng dịch đang rất khan hiếm nguồn thực phẩm quan trọng. Mùa hè này, các thầy, cô giáo ở Lâm Đồng cũng sẽ ghi nhớ như là một kỳ nghỉ hè đặc biệt khi họ cùng mọi người đội gió, đội mưa cắt rau, đóng gói, góp chút ít công sức cho những chuyến xe thiện nguyện về nơi thiếu rau xanh. Cô giáo Trương Thị Thanh Tâm - Phó Hiệu trưởng Trường THCS N’Thol Hạ (Đức Trọng), nơi có 20 thầy, cô giáo tham gia cuộc vận động này, chia sẻ rất giản dị: “Mỗi buổi sáng, các thầy, cô tập trung và ai nấy đều hồ hởi khi được làm công việc ý nghĩa. Ngày thường cầm phấn đứng trên bục giảng nhưng khi xuống vườn thì thầy, cô giáo cũng lấm láp bùn đất chẳng khác những người nông dân thực thụ. Chúng tôi mong được đóng góp chút công sức nhỏ bé, gửi món quà nghĩa tình động viên người dân các tỉnh, thành phố giữa tâm dịch đang gặp nhiều gian khó”.
2/Không thể kể hết nỗi vất vả của những người đang ngày đêm thức trắng truy vết, xét nghiệm, phân loại, cách ly và điều trị. Cũng không thể kể hết những khó khăn của những người bám chốt kiểm soát trên đèo Chuối (Bảo Lộc), Eo Gió (Đơn Dương), Krông Nô (Đam Rông) hay đèo Khánh Vĩnh (Lạc Dương). Cũng không thể kể hết những đoàn cán bộ y tế, sinh viên tình nguyện từ xứ núi đã rời nơi chốn bình yên về vùng tâm dịch đầy hiểm nguy, gian khó, góp tâm sức của mình đẩy lùi dịch bệnh. Chuyện của những người quen gia đình tôi cũng đã làm lòng mình xúc động. Như bác sĩ Trần Văn Lao, Bệnh xá trưởng Bệnh xá H32 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lâm Đồng), suốt hơn bốn tháng qua anh trực chiến chỉ huy đơn vị làm nhiệm vụ cách ly tập trung, chưa một lần được về thăm nhà. Hay bác sĩ trẻ người Raglây Ma Hy Touneh Định ngày đêm căng thẳng trong khu điều trị bệnh nhân SARS-CoV-2 ở xã Ka Đô (Đơn Dương), cùng đồng nghiệp, anh đã hết mình vì bệnh nhân bằng lương tâm và trách nhiệm của người thầy thuốc…
Có một việc làm nhân văn, tác động sâu sắc đến nhận thức và cảm xúc nhiều người. Ngày 4/9 vừa qua, tỉnh Lâm Đồng đã tổ chức đón 251 thai phụ và 197 người thân của họ (trong đó có hàng chục cháu nhỏ) từ các tỉnh, thành phố đang áp dụng giãn cách theo Chỉ thị 16 trở về quê nhà an toàn. Tôi cảm nhận sâu sắc niềm hạnh phúc của chị Lê Thị Thêu, Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Lâm Đồng, khi chị nhắn dòng tin vội vã qua Zalo cho tôi: “Là cơ quan đầu mối tổ chức cuộc đón tiếp đặc biệt này, mấy tuần qua chúng tôi đã làm việc vô cùng áp lực, nhưng khi thấy những thai phụ và con nhỏ của họ bước xuống sân bay an toàn, tôi như hết mệt mỏi. Dù đã phải cố nén lòng cho khỏi khóc mà nước mắt cứ thế trào ra!”.
Khi tôi đang viết những dòng này thì Lê Thị Thêu và các cộng sự của chị đang lên kế hoạch tiếp tục đón những thai phụ còn lại đang bị kẹt ở các địa phương tâm dịch trở về. Vâng, tôi hiểu cảm xúc của nữ giám đốc sở, nhất là khi những dòng nước mắt của chính bản thân mình đang lăn theo những khuôn hình nóng bỏng, đau đớn trong bộ phim tài liệu “Ranh giới” của đạo diễn Tạ Quỳnh Tư và các đồng nghiệp Đài Truyền hình Việt Nam.
