Từ Bản Mù nhìn về phía trước

1/Là xã vùng cao đặc biệt khó khăn của huyện Trạm Tấu (Yên Bái), có hơn 1.000 hộ dân tộc H’Mông quần tụ dưới chân núi cao ở 7 bản, nơi bản Mù Cao quanh năm mây phủ, vào mùa đông nhìn thấy mặt trời tính bằng ngày.

Cùng Sùng Thị Máy, Chủ tịch Hội Phụ nữ xã leo dốc về bản Mù Thấp, gặp anh Giàng A Dì, 42 tuổi, người mạnh dạn vay ngân hàng 100 triệu đồng để chăn nuôi. Vừa đổ thức ăn cho trâu, A Dì cùng chia sẻ, vùng cao mình đất rộng, tốt cho con trâu, con bò có chỗ chăn thả rông, nhưng thời tiết mấy năm qua khắc nghiệt quá, có năm tuyết rơi trắng rừng, trâu, bò nuôi thả trên rừng bị chết rét nhiều. Nay, được cán bộ khuyến nông chỉ cách phòng chống rét, làm cây rơm trữ thức ăn, mùa đông đưa về nuôi nhốt có che chắn và giữ ấm, tiêm phòng tụ huyết trùng... nên gia đình mình vay tiền mua nuôi 7 con trâu, đàn dê hơn 10 con. Dù năm nay giá bán trâu xuống thấp hơn, nhưng qua 2 năm nuôi theo kiểu bán chăn thả, đàn trâu sinh trưởng tốt, bán đi đủ tiền mua sắm vật dụng gia đình.

Đây là một trong số hàng trăm hộ chăn nuôi trâu bò hiệu quả. Bản Mù hiện có hơn 2.100 con trâu, gần 2.100 con bò được chăn nuôi, là nguồn thoát nghèo cho các gia đình vùng cao.

2/Vừa leo dốc, chúng tôi tìm hiểu thêm về Chủ tịch Hội phụ nữ xã. Chị thuộc số ít phụ nữ vùng cao đã vượt qua các hủ tục lạc hậu (mù chữ, tảo hôn, đẻ nhiều...), theo học trường dân tộc nội trú rồi tốt nghiệp Trường đại học Luật Hà Nội, nay về xã công tác. Hiểu cái nghèo, cái khó vùng cao mình, chị Sùng Thị Máy đã tập hợp 884 hội viên tham gia hoạt động hội, tuyên truyền về phòng, chống mua bán người; chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống; vận động đồng bào H’Mông ăn chung một Tết... Rồi chị đứng ra vay ủy thác hơn 13 tỷ đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội cho hội viên.

Chị Trang Thị Sông ở bản Mù Thấp cho hay, nhờ chị Máy mà gia đình mình được tín chấp vay 100 triệu đồng để chuyển đổi cây trồng, vật nuôi. Năm vừa qua, gia đình thu được 1 tấn khoai sọ nương (giá 25 nghìn đồng/kg), 1,5 tấn ngô, 2 tấn thóc, ngoài ra 5 con bò và đàn gà đen hàng trăm con được chăm tốt, bán được nhiều tiền đấy, cái nghèo không về gặp mình nữa!

3/Cách trung tâm thị trấn Trạm Tấu 18 km, Bản Mù trước đây đường dốc cao, khe sâu. Ngay như cầu Păng Dê trước năm 2015 được làm từ 6 cây pơ mu để vượt suối, cầu về Giàng La Pán là một cây gỗ lớn bắc qua suối sâu, khiến người yếu tim không dám qua... Nhờ nhà nước đầu tư, đường tỉnh 174 kéo dài đã được bê-tông hóa, cầu đã được cứng hóa, nối thị trấn qua Bản Mù về với các xã Phình Hồ, Làng Nhì và Tà Xi Láng, phá thế độc đạo của vùng cao Trạm Tấu. Có giao thông tốt, các điểm du lịch nhỏ do người dân tự phát hình thành tại nơi có cảnh quan đẹp như thác nước, thung lũng săn mây, ruộng bậc thang... Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2024, có hơn 5.300 khách, doanh thu về du lịch đạt 3,7 tỷ đồng.

Đồng bào H’Mông xã Bản Mù, huyện Trạm Tấu chăm sóc đàn đại gia súc nuôi bán chăn thả.

4/Thiếu tá Hờ A Dênh, người dân tộc H’Mông, được đào tạo chính quy, là Trưởng Công an xã Bản Mù. Địa bàn rộng, có gần một nửa số dân của xã theo đạo công giáo và tin lành. Ngoài việc phổ biến pháp luật, làm căn cước, nắm địa bàn, 21 thành viên bảo vệ an ninh ở 7 bản cùng phối hợp chặt chẽ với kiểm lâm phát hiện, xử lý các vụ vi phạm vận chuyển trái phép lâm sản, phát nương lấn chiếm đất rừng... Qua đó, làm rõ 2 vụ cháy rừng, 4 vụ lấn chiếm đất rừng, quản lý 11 người nghiện ma túy, đưa 3 người nghiện vào cơ sở cai nghiện tỉnh. Thiếu tá Dênh cho biết thêm, để xóa bỏ cây thuốc phiện niên vụ 2024, xã thành lập 12 tổ với 72 lượt người đi đến các điểm nghi vấn tái trồng cây thuốc phiện.

5/Đến điểm Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học và THCS Khấu Ly xã Bản Mù, hiện có 27 lớp với 951 học sinh, trong đó tiểu học 10 lớp với 245 học sinh; THCS 17 lớp với 706 học sinh. Hiệu trưởng Nguyễn Thanh Huệ chia sẻ, là trường phổ thông dân tộc bán trú, các em học sinh ăn ở tại trường, Ban Giám hiệu đã cử các thầy cô trực bán trú cả ngày lẫn đêm để giúp đỡ, chia sẻ, giám sát học sinh ôn luyện buổi tối trong suốt năm học. Đối với những em lớp 1, nhà trường cử những giáo viên nữ có kinh nghiệm lâu năm, thông thạo tiếng H’Mông để chia sẻ giúp các em vơi bớt nỗi nhớ nhà.

Với cách làm này, nhiều năm qua, trường luôn bảo đảm tỷ lệ học sinh ra lớp học, hoàn thành mục tiêu phổ cập giáo dục tiểu học và giáo dục THCS theo từng năm, 100% học sinh đi học đúng độ tuổi. Năm học vừa qua, nhà trường được Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh công nhận là trường học hạnh phúc.

Già làng Giàng A Su, nguyên Đặc phái viên Tỉnh ủy Yên Bái khẳng định: Có Đảng dẫn lối, có thầy, cô giáo gieo con chữ, Bản Mù như được khai mở bởi ánh sáng của tri thức, của tình người, Bản Mù đã sáng. Một xã sáng, cả huyện Trạm Tấu cùng bừng sáng, xóa đi cái nghèo, hướng về phía trước đi lên.