Thừa vi phạm, thiếu ý thức
Theo ghi nhận của phóng viên Thời Nay trên địa bàn thành phố Hà Nội, một số con phố có lượng ô-tô, xe máy lưu thông nhiều, thí dụ như đường Võ Thị Sáu (Hai Bà Trưng), đường Trần Bình (Cầu Giấy), Trung Kính hay làng Việt kiều châu Âu (Mộ Lao, Hà Đông) cũng là nơi tập trung đông số lượng cửa hàng rửa xe và hoạt động mạnh cả ngày. Mỗi cơ sở có sự đầu tư và quy mô khác nhau nhưng tất cả đều có một điểm chung, đó là lượng chất thải sau khi rửa xe đều được xả thẳng xuống cống như một lẽ thường giữa ban ngày.
Bà Phạm Thị Lựu (54 tuổi), cư dân sống tại làng Việt kiều châu Âu bức xúc: “Sáng nào cũng phải đưa cháu đi học và chiều đón về qua con phố Nguyễn Văn Lộc, tôi hết sức khó chịu khi nước rửa xe làm mặt đường nhếch nhác. Nhất là trong những ngày mưa, mùi khó chịu của chất tẩy rửa và đất cát bẩn từ vòi xịt xe bắn lên quần áo và phương tiện của mình. Đoạn từ số 228 đến số 246 đường Nguyễn Văn Lộc có nhiều hàng rửa xe mà gần như cả ngày đều có lượng lớn ô-tô đỗ ngang nhiên dưới lòng đường chờ xịt rửa, gây cản trở làn đường của người tham gia giao thông”.
Trung bình mỗi ngày, lượng nước thải mà tiệm rửa xe thải ra môi trường từ 5-20 m3. Trong nước thải này bao gồm rất nhiều hóa chất nguy hiểm như chất tẩy rửa, xà phòng, dầu nhớt, cặn bẩn từ xe và các chất khác... Quá trình rửa xe còn phát sinh nhiều các chất tẩy rửa tổng hợp, dầu mỡ đặc biệt là hàm lượng các chất rắn lơ lửng rất nhiều. Nếu các cơ sở rửa xe không xử lý nước thải trước khi xả vào hệ thống thoát nước của khu dân cư, thành phố thì mức độ ảnh hưởng của nguồn nước thải này rất cao. Đối với chính cơ sở rửa xe, nước thải này khi ra môi trường sẽ gây ảnh hưởng đến chất lượng của tiệm rửa xe, an toàn, tuổi thọ những thiết bị trong tiệm… Thậm chí gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường như nguồn nước, không khí…
Có thể nói trong số các khu vực kể trên, khu vực đường Võ Thị Sáu là “điểm nóng” nhất trong nội thành về vi phạm “kép”, vừa xả thải gây ô nhiễm vừa lấn chiếm vỉa hè, lòng đường. “Chưa có một ngày nào đường Võ Thị Sáu gần nút giao với Trần Khát Chân lại thiếu bụi bặm và nước bẩn từ các hàng rửa xe. Người dân trong khu phố chúng tôi đã nhiều lần phản ánh với các lực lượng chức năng. Tuy nhiên, kết quả nhiều năm qua vẫn không cải thiện, gây ảnh hưởng xấu tới chất lượng cuộc sống và môi trường khu phố. Riêng như gia đình tôi mở quán ăn uống gần chục năm qua nhưng vị trí sát cạnh các hàng rửa xe, sửa xe nên nhiều lúc nếu không có ý thức giữ vệ sinh chung sẽ trực tiếp ảnh hưởng tới thực khách”, anh Cường, chủ hộ kinh doanh bún bò tại số 69 Võ Thị Sáu chia sẻ.
Siết chặt quản lý, tăng cường xử phạt
Theo ý kiến chia sẻ của công ty TEARU Việt Nam, một trong những đơn vị có chuyên môn trong lĩnh vực sản xuất, lắp đặt cũng như cung cấp các thiết bị rửa và chăm sóc xe chuyên nghiệp, giải pháp cho việc xử lý nước thải độc hại từ việc rửa xe có thể thực hiện được mà không yêu cầu quá nhiều nguồn lực. Các hộ có thể xây dựng các bể lọc đơn giản để xử lý từng phần. Cụ thể, nước thải từ nguồn phát sinh được thu theo hệ thống thu gom dẫn về bể tách dầu mỡ. Tại đây, nước thải được lưu từ 2-4 giờ, các giọt dầu có tỉ trọng nhẹ hơn nước nên nổi lên trên mặt nước, phần nước trong dẫn vào bể thu gom. Phần dầu nổi trên mặt nước được vớt định kỳ vào thùng dầu cặn và đem đi xử lý…
Giải pháp chuyên môn và kinh tế không phải thiếu, nhưng nguyên nhân lớn nhất gây ra những bất cập tồn tại hơn chục năm nay chủ yếu từ ý thức kém của hộ rửa xe lẫn sự buông lỏng quản lý của địa phương. Những câu trả lời của ông Phạm Tuấn Anh, Phó Chủ tịch UBND phường Thanh Nhàn với báo chí mới đây vẫn dừng ở mức độ xử lý sai phạm của các hộ rửa xe nếu lấn chiếm lòng đường hoặc vỉa hè. Chỉ cần vài m2, quây mấy tấm tôn tạm bợ, thậm chí chẳng cần quây, thêm cái máy bơm và cái máy xì khô là có thể mở một điểm rửa xe máy. Còn nếu muốn rửa ô-tô, chỉ cần một khoảng đất rộng trăm mét cũng có thể làm được. Cách thức mở đơn giản như thế, nên dễ hiểu khi gần chục cơ sở rửa xe cho đến nay hầu hết không có giấy phép và chẳng có hộ nào thực hiện bảo vệ môi trường đơn giản theo quy định. Vận động, tuyên truyền để ký cam kết bảo vệ môi trường hay thậm chí kiểm tra, xử phạt hành chính chưa đem lại hiệu quả thiết thực, bởi thực tế chẳng có hộ nào nghiêm túc chấp hành mà vẫn bất chấp chạy theo lợi nhuận.
Dường như các hộ rửa xe đã thản nhiên coi vỉa hè như của riêng mà tùy ý sử dụng, xịt nước và xà phòng rửa xe tung tóe, không chừa lối nào cho người đi bộ nữa, bà Phạm Thị Lựu phản ánh.
