Những cuộc "hôn phối" độc đáo
Liên tục phối hợp với Nhà hát Kịch Monte Charge để dàn dựng ba vở: Vòng cát(2006), Antigone Vietnam (2008) và Mùa lúa (2015), Nhà hát Tuồng Việt Nam vẫn đang tiếp tục cuộc thử nghiệm một loại hình sân khấu độc đáo khi cùng kết hợp hai loại hình nghệ thuật (tuồng Việt Nam và kịch mặt nạ Pháp), thậm chí nới rộng hơn với cả là hai yếu tố văn hóa Phương Đông -Phương Tây (khi kịch bản Antigone Vietnam được "Việt hóa" từ một vở bi kịch cổ điển của Hy Lạp) và sử dụng song song hai ngôn ngữ Việt - Pháp. Điều đặc biệt là cuộc "hôn phối" lạ lùng này, kết hợp giữa hai ngôn ngữ và hai nền văn hóa khác biệt, câu chuyện được hình thành qua những lời thoại bằng cả hai thứ tiếng đan xen mà không cần lời dịch nhưng với ngôn ngữ hình thể, tiết tấu câu chuyện mạch lạc khiến người xem cảm nhận được toàn bộ nội dung vở diễn.
Sân khấu kịch có nhiều thuận lợi hơn khi vốn dĩ là loại hình du nhập từ phương Tây, đặc biệt là sân khấu Pháp. Vì vậy mà lâu nay việc hợp tác với đạo diễn và nghệ sĩ nước ngoài dàn dựng các chương trình đã liên tục được tiến hành. Khai thác triệt để các nguồn tài trợ và dự án hợp tác sân khấu với các tổ chức nước ngoài, cùng thời điểm này Nhà hát Tuổi Trẻ đang triển khai ba dự án: Hợp tác với Đại sứ quán Mỹ tổ chức biểu diễn vở Tất cả đều là con tôi nhân kỷ niệm 20 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam và Hoa Kỳ phục vụ khán giả trẻ ở các tỉnh phía bắc trong tháng 5 và tháng 6; Vào đầu tháng 7, Nhà hát Siki, nổi tiếng về nhạc kịch hàng đầu của Nhật Bản sẽ sang tập huấn cho các nghệ sĩ của Đoàn ca múa nhạc của Nhà hát Tuổi Trẻ, đồng thời cùng phối hợp dựng một vở nhạc kịch lớn. Toàn bộ công nghệ từ thiết bị sân khấu, mỹ thuật, âm thanh, ánh sáng... sẽ được phía Nhật Bản đưa sang. Nhà hát Tuổi Trẻ cũng đã ký kết với Viện Goethe Hà Nội phối hợp với Nhà hát Các thế hệ trẻ Dresden (Đức) cùng dựng vở kịch thiếu nhi Ông lão đánh cá và con cá vàngtrên sân khấu cả hai nhà hát vào tháng 11 này.
Nhà hát Kịch Việt Nam cũng đã ký hợp đồng phối hợp với Nhà hát kịch Tokyo Engeki Ensemble và Back Ten của Nhật cùng dựng một kịch bản do đạo diễn Sawako Shiga dàn dựng, đạo diễn này đã từng dàn dựng thành công vở Người tốt Tứ Xuyêncho Nhà hát Tuổi Trẻ. Phía Nhật Bản cũng đã lên kế hoạch đưa vở diễn đi lưu diễn xuyên Việt và tại Nhật Bản trong thời gian ba năm. Để đổi mới phong cách chính kịch, tạo một dàn kịch mục đa dạng về thể loại và đề tài, Nhà hát Kịch Việt Nam đã mời đạo diễn, nhà viết kịch Chua Soo Pong sang dựng vở kịch với đề tài dân gian có tên là Đám cưới con gái chuột. Đối tượng phục vụ sẽ là khán giả trẻ, đồng thời vở cũng sẽ tham dự Liên hoan nghệ thuật biểu diễn tại Temam Ma-lai-xi-a vào tháng tám này.
Những năm gần đây, thương hiệu xiếc Việt đã được xuất hiện trên nhiều sân khấu của một số nước như: Pháp, Mỹ, Trung Quốc... với những hợp đồng biểu diễn kéo dài hằng năm trời như chương trình xiếc Làng tôido các đạo diễn người Pháp gốc Việt dàn dựng cho Liên đoàn Xiếc Việt Nam đã trụ trên sân khấu quốc tế liên tục trong 5 năm qua. Một chương trình xiếc khác với tên gọi À ố showsẽ bắt đầu chuyến lưu diễn tại các nhà hát tại Pháp và châu Âu từ tháng 6. Chương trình dự kiến sẽ lưu diễn trong ba năm. À ố showlà tác phẩm của nhóm tác giả người Pháp và Đức gốc Việt thực hiện: đạo diễn Tuấn Lê, đạo diễn âm nhạc Nguyễn Nhất Lý, chỉ đạo nghệ thuật Nguyễn Lân Maurice. Ra mắt năm 2013, đến nay kinh phí đầu tư cho tác phẩm nghệ thuật này đã lên đến con số gần 20 tỷ đồng, chương trình được tổ chức biểu diễn thường xuyên với khoảng 100 suất/năm.
Đổi mới tư duy
Không thể phủ nhận rằng việc bắt tay dàn dựng các chương trình với nước ngoài đã giúp sân khấu Việt Nam không những quảng bá nghệ thuật ra thế giới một cách hiệu quả, mà còn tiếp cận được những phong cách dàn dựng với tư duy mới để tự vận động, đổi mới cho phù hợp với thị hiếu của khán giả hôm nay. Đơn cử như với sân khấu tuồng, các nghệ sĩ Việt Nam và Pháp đã cùng tìm kiếm trong kho tàng nghệ thuật của mỗi loại hình sân khấu những phương tiện để chứng minh rằng các loại hình ấy có thể hợp sức cùng nhau, mà vẫn làm hài lòng ngay cả người Việt không hiểu tiếng Pháp và người Pháp không hiểu tiếng Việt.
Các nhà hát, đơn vị nghệ thuật của Việt Nam cũng có thêm những kinh nghiệm về tổ chức biểu diễn như tìm nguồn tài trợ từ hợp tác đối ngoại để cùng dàn dựng các chương trình. Điều này giúp cho không chỉ nghệ sĩ có cơ hội biểu diễn mà khán giả trong nước cũng có thêm nhiều cơ hội được thưởng thức những tác phẩm nghệ thuật có chất lượng. Hơn thế, nhiều nhà hát đã khẳng định được thương hiệu của mình khi xuất hiện ở những sân khấu lớn trên thế giới với những hợp đồng biểu diễn dài hơi và được sự chào đón của khán giả nước ngoài.
