Rủi ro mô hình kinh doanh bằng “niềm tin”

Kể từ khi thành lập tới nay, Công ty cổ phần Đầu tư thương mại bất động sản (BĐS) Nhật Nam liên tục tung ra hàng loạt gói hợp tác kinh doanh với nhà đầu tư, có mức trả lãi cao lên tới 34-46%/năm, cùng hàng loạt các ưu đãi khác như tặng vàng, tặng đất. Tuy nhiên, đi kèm theo đó là nguy cơ bị… mất trắng tài sản.
Một chi nhánh của công ty bất động sản Nhật Nam.
Một chi nhánh của công ty bất động sản Nhật Nam.

Hợp đồng không kèm trách nhiệm

Ghi nhận trên cổng thông tin đăng ký doanh nghiệp cho biết, BĐS Nhật Nam được thành lập từ tháng 7/2019, ngành nghề chính là kinh doanh bất động sản, đang sở hữu quỹ đất dồi dào tại nhiều địa phương trên cả nước.

Từ giữa năm 2022 đến nay, BĐS Nhật Nam liên tục kêu gọi hợp tác đầu tư, nhưng trả lãi thì rơi vào tình trạng “tắc bụp”, lúc có lúc không. Công ty này đưa ra đủ các lý do để biện minh cho việc chậm thanh toán.

Đến nay, đã gần một năm các nhà đầu tư không được thanh toán cả lãi lẫn gốc. Bức xúc trước tình trạng này, nhiều nhà đầu tư đã có đơn thư gửi cơ quan chức năng. Bên cạnh đó, liên tục đối thoại yêu cầu bà Vũ Thị Thúy, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư thương mại BĐS Nhật Nam thực hiện đúng các cam kết.

Đáp lại, bà Thúy có các phản ứng gay gắt, đưa ra cho nhà đầu tư hai lựa chọn: hoặc đợi BĐS Nhật Nam tái cơ cấu xong sẽ có nguồn tiền trả lãi, hoặc tùy nhà đầu tư có thể kiện công ty.

Về tái cơ cấu công ty, bà Thúy đã đưa ra nhiều lời hứa về thời hạn cơ cấu, do đó, nhà đầu tư đã không còn tin tưởng vào việc tái cơ cấu này.

Về phần khởi kiện, bà Thúy có vẻ rất tự tin về tính pháp lý giữa các hợp đồng ký kết với nhà đầu tư do trong hợp đồng đã “cài cắm” các điều khoản đẩy rủi ro về nhà đầu tư mà BĐS Nhật Nam không phải chịu trách nhiệm, bao gồm cả việc… chậm trả lãi, thậm chí không trả lãi.

Cụ thể, theo hợp đồng “hợp tác kinh doanh” giữa BĐS Nhật Nam và nhà đầu tư xác định hợp tác theo hình thức ngang hàng, lời cùng ăn, lỗ cùng chịu. Hợp đồng này cũng có các điều khoản để nhà đầu tư không có quyền can thiệp vào việc kinh doanh của công ty. Mà ngược lại, BĐS Nhật Nam được toàn quyền sử dụng vốn của nhà đầu tư trong suốt thời gian hợp đồng theo định hướng của mình (!?).

Thậm chí, BĐS Nhật Nam còn có toàn quyền điều chỉnh mức lợi nhuận, thời gian thanh toán lợi nhuận cho nhà đầu tư. Nói cách khác, tiếng là hợp tác kinh doanh, nhưng ngoài lợi ích về lãi suất được hưởng và ưu đãi đi kèm, nhà đầu tư hoàn toàn không có khả năng giám sát vốn của mình khi đã đồng thuận ký hợp đồng với BĐS Nhật Nam.

Ngược lại, nội dung hợp đồng này cho phép BĐS Nhật Nam rộng đường xử lý các vấn đề pháp lý liên quan tới tài sản của nhà đầu tư, vào bất kỳ thời điểm nào.

Có thể nhận thấy, khi huy động vốn tới quy mô nhất định, Công ty Nhật Nam có toàn quyền tuyên bố lý do liên quan tới rủi ro tài chính, hoặc khó khăn pháp lý dự án, hoặc kinh doanh bất lợi… để giảm lãi suất chi trả cho nhà đầu tư, thậm chí là có thể không trả lãi suất. Rõ ràng, với những điều khoản trên, các rủi ro pháp lý luôn đứng về phía nhà đầu tư.

“Gót chân Achilles” của Nhật Nam

Chiều 8/9, Cơ quan CSĐT, Công an thành phố Hà Nội vừa tống đạt quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với Vũ Thị Thúy, Tổng Giám đốc Công ty bất động sản Nhật Nam về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Theo cơ quan điều tra, Vũ Thị Thúy đã đưa thông tin quảng cáo sai sự thật về các dự án bất động sản, cam kết trả lãi 34-46% để người dân tin tưởng nộp tiền. Việc nộp tiền thực hiện dưới hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh. Thúy lấy tiền của người sau trả lãi cho người trước. Bước đầu xác định, Thúy đã lừa đảo chiếm đoạt tài sản của khoảng hơn 10.000 người, với tổng số tiền hàng nghìn tỷ đồng.

Cho đến trước khi có lệnh bắt tạm giam bà Vũ Thị Thúy, Cục An ninh kinh tế (Bộ Công an) và nhiều địa phương đã có các văn bản cảnh báo người dân về mô hình hoạt động của BĐS Nhật Nam.

Đánh giá những nội dung trong hợp đồng này, trong văn bản cảnh báo hồi tháng 8/2022, Cục An ninh kinh tế (Bộ Công an) cho rằng, mô hình kinh doanh này “nguy cơ phức tạp về an ninh kinh tế, an ninh trật tự”. Cục An ninh kinh tế chỉ rõ, sau khi ký hợp đồng và nộp tiền, các nhà đầu tư sẽ được chi trả lợi nhuận hằng ngày vào tài khoản. Nhưng khi chia lợi nhuận cho nhà đầu tư, BĐS Nhật Nam không sử dụng tài khoản doanh nghiệp, mà sử dụng tài khoản cá nhân của bà Vũ Thị Thúy để chuyển tiền. Hành vi này có dấu hiệu che giấu thu nhập đã chia cho các nhà đầu tư, qua đó trốn tránh nghĩa vụ kê khai thuế thu nhập cá nhân thay cho các nhà đầu tư, vi phạm Luật Quản lý thuế.

Điều này giải thích tại sao báo cáo tài chính của BĐS Nhật Nam trong các năm vừa qua chỉ ghi nhận doanh thu rất thấp và không đóng đồng thuế nào.

Mới đây, Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh cũng ra thông báo về việc Công ty Nhật Nam đã không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh và quyết định phong tỏa hóa đơn và mã số thuế của doanh nghiệp này. Đồng thời yêu cầu BĐS Nhật Nam đóng đủ 66 triệu đồng tiền thuế đang nợ.