Chưa đủ việc làm bền vững
Tổng cục Thống kê cho biết, tính chung năm 2023, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên là 52,4 triệu người, tăng 666,5 nghìn người so với năm trước; tỷ lệ tham gia lực lượng lao động là 68,9%. Lao động có việc làm là 51,3 triệu người, tăng 683 nghìn người (tương ứng tăng 1,35%) so với năm trước. Trong đó, khu vực thành thị là 19 triệu người, tăng 331,8 nghìn người so với năm trước; khu vực nông thôn là 32,3 triệu người, tăng 351,1 nghìn người. Tổng cục Thống kê đánh giá, nhìn chung, lao động có việc làm có xu hướng tăng nhưng thị trường lao động chưa cải thiện về chất lượng, khi số lao động làm các công việc bấp bênh, thiếu tính ổn định vẫn chiếm tỷ trọng lớn. Số lao động có việc làm phi chính thức chung năm 2023 chiếm đến 64,9%, dù giảm so với năm trước nhưng vẫn ở mức cao.
Trong báo cáo tổng kết công tác năm 2023, Bộ LĐ-TB&XH cũng nhìn nhận, cùng với sự phục hồi và phát triển các ngành, lĩnh vực kinh tế, thị trường lao động tiếp tục được phục hồi, lực lượng lao động, số người có việc làm và thu nhập của người lao động đều tăng so với năm 2022.
Tuy nhiên, mặc dù số người lao động đang làm việc có xu hướng tăng, nhưng thị trường lao động chưa có sự cải thiện về chất lượng lao động, khi số lao động làm các công việc bấp bênh, thiếu tính ổn định vẫn chiếm tỷ trọng lớn. Cầu lao động của nền kinh tế cũng chưa đủ “hiện đại”, chưa có đủ việc làm bền vững (tổng số lao động đang làm việc hiện nay là 51,2 triệu người, trong đó 13,8 triệu người đang làm việc ở khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản (chiếm 27%); gần 33,4 triệu lao động có việc làm phi chính thức. Thị trường lao động Việt Nam vẫn có hiện tượng mất cân đối cung - cầu lao động cục bộ và có sự phát triển không đồng đều giữa các vùng miền, khu vực, ngành nghề kinh tế; cơ chế kết nối cung - cầu và tự cân bằng của thị trường còn yếu.
Tại hội nghị tổng kết công tác năm 2023 của Bộ LĐ-TB&XH được tổ chức mới đây, Bộ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Đào Ngọc Dung nhận định, năm 2024 dự báo tình hình thế giới vẫn còn diễn biến phức tạp; kinh tế tiếp tục còn đối mặt với khó khăn thách thức. Vì thế, ngành lao động sẽ tập trung triển khai tốt các chính sách ổn định thị trường lao động, tạo việc làm cho người lao động.
Cụ thể, Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật để phát triển đồng bộ các yếu tố của thị trường lao động, nâng cao hiệu quả hoạt động của các định chế trung gian của thị trường. Đồng thời, Bộ sẽ phát triển hệ thống thông tin thị trường lao động, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, thực hiện số hóa; tăng kết nối cung - cầu lao động trên thị trường, nhất là kết nối thị trường lao động các tỉnh, thành phố vùng kinh tế trọng điểm (cần nhiều lao động) với các tỉnh vùng trung du, miền núi Bắc Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long - nơi có nguồn nhân lực dồi dào.
Cùng với đó, ngành sẽ đầu tư phát triển hệ thống trung tâm dịch vụ việc làm công lập; nâng cao năng lực và đẩy mạnh công tác dự báo nhu cầu sử dụng lao động, nhu cầu đào tạo nghề nghiệp của doanh nghiệp. Công tác tạo việc làm bền vững cũng sẽ được thúc đẩy, đặc biệt chú trọng tạo việc làm mới, sử dụng lao động hiệu quả thông qua các chương trình, đề án, chính sách tín dụng hỗ trợ tạo việc làm, tham gia thị trường lao động.
Ngoài ra, các chính sách, chương trình, đề án về giải quyết việc làm trong nước cũng sẽ được thực hiện đồng bộ, hiệu quả hơn; nâng cao hiệu quả cho vay Quỹ quốc gia về việc làm; chú trọng giải quyết việc làm cho thanh niên, lao động trung niên, lao động yếu thế và lao động nữ. Song song đó, Bộ LĐ-TB&XH cũng thực hiện các giải pháp chính thức hóa việc làm phi chính thức, chuyển dịch nhanh lao động có việc làm phi chính thức sang việc làm chính thức; chú trọng hỗ trợ lao động di cư từ nông thôn ra thành thị, đến các khu công nghiệp và lao động vùng biên...
 |
| Người lao động tìm kiếm thông tin tuyển dụng tại các phiên giao dịch việc làm trực tuyến. |
Thúc đẩy tạo việc làm
Ông Nguyễn Tây Nam, Phó Giám đốc Sở LĐ-TB&XH Hà Nội cho biết, trong các giải pháp thúc đẩy giải quyết việc làm của Hà Nội, hoạt động của hệ thống sàn giao dịch việc làm thành phố được đánh giá cao. Đến hết tháng 12/2023, thành phố đã tổ chức được 262 phiên giao dịch việc làm. “Đáng chú ý, hoạt động của hệ thống sàn giao dịch việc làm của thành phố năm nay có một số nét mới, thí dụ như chúng tôi mở rộng các hoạt động của các phiên giao dịch việc làm đến những đối tượng yếu thế (kể cả người khuyết tật nhưng còn có khả năng lao động) được lồng ghép vào các phiên; mở rộng phiên giao dịch việc làm đến các đối tượng đã chấp hành xong án phạt tù, người sau cai nghiện ma túy; phiên giao dịch việc làm dành cho bộ đội xuất ngũ…” - ông Nguyễn Tây Nam cho biết.
Cũng theo ông Nguyễn Tây Nam, năm 2023, hoạt động kết nối cung cầu lao động cũng được Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội tăng cường giúp cho người lao động thuận lợi hơn trong tìm kiếm việc làm. Cụ thể, bên cạnh các hình thức truyền thống, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội đã tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để kết nối cung cầu lao động thông qua những trang thông tin điện tử, mạng xã hội (Zalo, Facebook…) Đặc biệt, Trung tâm đã mở trang “Người tìm việc - Việc tìm người” giúp người lao động có thể bấm vào đường link tra cứu thông tin để kết nối với doanh nghiệp và nhanh chóng tìm được việc làm. Ngoài ra, tháng 5/2023, thành phố Hà Nội đã tổ chức Ngày hội gắn kết giáo dục nghề nghiệp Thủ đô với thị trường lao động thu hút sự tham gia của hơn 7.000 người bao gồm người lao động, học sinh, sinh viên. Học sinh, sinh viên khi đến Ngày hội được tuyên truyền về chủ trương chính sách việc làm, kết nối với doanh nghiệp để khi tốt nghiệp nhanh tìm được việc làm phù hợp.
Sang năm 2024, Sở LĐ-TB&XH Hà Nội sẽ tiếp tục đẩy mạnh nâng cao hiệu quả hoạt động của sàn giao dịch việc làm. Hiện nay thành phố Hà Nội có một sàn chính và 14 sàn vệ tinh tại các quận, huyện, thị xã; ngoài việc tổ chức các phiên trực tiếp, Sở sẽ tổ chức các phiên online và có những phiên lưu động tại các quận, huyện, thị xã với đa dạng đối tượng tham gia. Một biện pháp cũng rất quan trọng nữa sẽ được thành phố chú trọng là đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, tập trung hướng tới các thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), giúp tăng cường giải quyết việc làm cũng như giúp người lao động nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống.
