Thương bánh đa bánh tráng

Nhà tôi gốc bắc, nhưng tôi sinh ra và lớn lên ở một thị trấn miền tây. Ở đó, có một xóm nhỏ với cái “tiệm tạp hóa”, nếu có thể gọi như vậy, của bà Chè. Trong ký ức ấu thơ của mấy chị em tôi, “quán bà Chè” hầu như chẳng hề thiếu thứ gì trên đời. Hết gạo hết muối, mẹ sai chúng tôi ra mua. Hết dầu ăn hoặc dầu hôi, nhà thiếu cục phấn may cho tới cái bóng đèn hột vịt, cũng ra tiệm bà Chè. Cần mớ củ cải muối, hay viên thuốc đau bụng, cũng có luôn, mới tài.

Ảnh: ANH QUÂN
Ảnh: ANH QUÂN

Kêu là tiệm, là quán cho sang, chứ nhà bà Chè nhỏ rí, đồ đạc bày chật cứng, la liệt, bất cứ chỗ nào trong cái không gian hẹp té đó cũng được tận dụng để chất các thứ hàng hóa. Hẳn chỉ mỗi mình bà Chè mới có cái khả năng phi phàm là nhớ nổi món nào cất ở chỗ nào. Bằng chứng là sau khi bà mất, con cháu bà không ai nối nghiệp để tiếp tục kiên nhẫn bán lẻ từng món đồ chẳng đáng mấy đồng cho lối xóm nữa. Bởi riêng cái việc nhớ và đòi được từng khoản nợ be bé kia thôi đã là kỳ công rồi.

Lũ trẻ chúng tôi ngày ấy rất thích được mẹ sai đi quán. Dư được vài đồng lẻ, là mua ngay mấy viên kẹo chanh ngọt lừ. Hoặc mua bánh đa. Nhà bà Chè luôn có sẵn thứ bánh đa bắc có điểm chút mè đen, mè vàng lấm tấm, được nướng trên bếp than, bỏ vào trong bịch kín cho khỏi bị mềm ỉu. Nhìn cái “vòng tròn” ăn được ấy sao mà hấp dẫn lạ kỳ. Chị em dùng tay bẻ nhỏ ra rồi chia nhau ăn, rất vội. Thử hỏi xem, có tuổi thơ của đứa trẻ nào chẳng gắn với bánh đa kia chứ. Lại có khi, mẹ tôi mua về xấp bánh đa rồi chịu khó quạt than, ngồi nướng, trong nỗi háo hức đợi chờ của lũ con. Đó thường là vào mùa mưa, rảnh việc, và cái thói trời rả rích khiến cho người ta thường cảm thấy thèm được cầm cái bánh đa nong nóng ở trên tay.

Những năm sau này, tôi thi thoảng bắt gặp trên phố, có người ngồi nướng bánh đa, bánh tráng ở vỉa hè. Ngang qua, cảm giác sao mà gần gũi thân thương vô cùng. Các thứ bánh đa giờ khác xưa nhiều, đa dạng hơn, đáp ứng nhu cầu buồn miệng ăn vặt của nhiều mẫu người khác nhau. Ngồi ở bàn nhậu bình dân, thế nào cũng có một vài chị bán hàng rong xách theo lủ khủ đồ ăn vặt, trong đó có bánh tráng nướng, mời chào. Giờ bánh tráng đã được vài người len lén chiên trên chảo dầu, cho đỡ mất công quạt than, rị mọ xoay trở, lại dễ bị quá lửa mà cháy khét. Có cả bánh tráng tôm, bánh tráng dừa này nọ, đặc sản vùng, miền nhập vào thành phố. Thế nhưng nhắc tới, thì vẫn cứ nhớ cứ thèm loại bánh đa dân dã truyền thống ngày nào.

Tình cờ có một chiều muộn, hai mẹ con tôi đang ngồi đợi vá xe, thì một chị quảy gánh “bánh tráng nướng” đi ngang qua. Tôi mừng rỡ mua ngay một cái. Thấy chị tỉ mẩn phết thêm một lớp đường đã được thắng keo lại như mạch nha, rồi rắc thêm dừa non nạo thành sợi. Cắn một miếng giòn rụm, nghe ngon lành, thơm nức, ngọt ngào. Cơn đói vội vàng lùi xa ngay lập tức. Con gái tôi hào hứng bảo, loại bánh đa này ngon quá chừng mẹ ơi!

Tôi nhìn đứa trẻ đang tận hưởng món quà quê, lòng chợt rưng rưng nhớ tới cái gian nhà lá lụp xụp của bà Chè. Thương tuổi thơ thiếu hụt của mình, thương cái bánh đa tròn tròn được chia ba bẻ tư trong cái bếp be bé ấm sực bộn bề…

Có thể bạn quan tâm

Phở Ngô Sapa. Ảnh: NAM NGUYỄN

Bữa ăn sáng và lời nói thầm

Chuyến công tác vùng cao hôm ấy cực kỳ thuận lợi, chúng tôi xuất hành trở về Hà Nội sớm hơn dự kiến. Xe khởi hành khi đất và người Lào Cai còn chưa thức giấc. Miền đất vùng biên xa xôi còn ẩn mình trong bóng tối cứ lùi xa dần theo từng vòng quay của bánh xe.

Mưu sinh trên sông. Ảnh: SONG ANH

Người cửa sông

“Mới đó mà đã hơn 17 năm rồi...”, anh Lê Văn Thức mở đầu câu chuyện bằng một tiếng thở dài, nhưng ánh mắt lại lấp lánh sự bình yên của một người đã đi qua giông bão.

Ảnh: SONG ANH

Chiếc hộp nhỏ cuối hành lang

Một chiều đầu thu, Minh trở lại Trường tiểu học Đông Ngạc sau gần 20 năm. Cổng trường vẫn ở đó, chỉ có Minh là đã khác. Cậu ngoại 30, có một gia đình nhỏ và những đứa con đang ở đúng cái tuổi ngày trước cậu từng ngồi trong những phòng học này. Đứng trước cổng trường, ký ức tưởng đã ngủ yên bỗng trở về: Tiếng trống, mùi nắng trên sân, những chiếc áo trắng tung tăng giờ ra chơi và một người phụ nữ thường xuất hiện ở cuối hành lang, tay cầm chiếc chổi, mái tóc điểm bạc.

Người đi sau đoàn

Chuyến xe hôm ấy khởi hành muộn, lý do cũng chẳng có gì lạ. Một đứa trẻ chuẩn bị đi thì bỗng dưng đau bụng (mà cơn đau kiểu ấy của trẻ thì nó đến một cách thường xuyên nhưng cũng đầy bất ngờ). Chẳng ai lường trước được. Lại nữa, một người mẹ bỗng dưng quên đồ của con. Đứa trẻ 5 tuổi không thể thiếu bất cứ cái gì mà người phụ nữ chu đáo đã dày công chuẩn bị. Thế là chuyến đi ra khỏi thành phố trễ nửa tiếng.

Cụ già đầu ngõ

Cụ già đầu ngõ

Bà già ngồi trước ngõ gần như suốt ngày. Sáng cũng thấy bà, chiều cũng thấy bà, có hôm tôi đi về quá mười giờ đêm vẫn thấy cái dáng nhỏ thó ấy ngồi trên chiếc ghế nhựa thấp, trước mặt là túi len, lúc nào bà cũng đan len. Tôi vẫn nghĩ nó là thói quen luôn chân luôn tay của lớp người thế hệ trước.

Hồn Tổ quốc khắc nên hình đất nước

Hồn Tổ quốc khắc nên hình đất nước

Sau 30 phút ngồi cabin cáp treo, chúng tôi lên tới “nóc nhà Đông Dương”. Ngắm nhìn và chụp ảnh mãn nguyện, chúng tôi lục tục giục nhau “xuống núi”. Ông Kim Lãm, người “tổ chức” nhóm lên đỉnh Phan Xi Phăng, xua tay vội vã: “Hôm nay là thứ 6. Điều đặc biệt sắp xảy ra”…

Thịt luộc mắm tép. Ảnh: SONG ANH

Mắm tép

Mâm cơm có thêm bát mắm tép. Vị ngọt thanh xen lẫn chua nhẹ vừa chạm đầu lưỡi. Đĩa rau muống luộc xanh mướt, bốc lên làn khói mỏng.

Ảnh: HẢI ANH

Ba tình huống

Ngày… năm 200x, tôi cưỡi chiếc xe SH mới mua, phóng nhanh trong phố cổ. Giữa giờ trưa, phố vắng, cưỡi trên con xe mới, nhu cầu được tăng adrenalin trong máu thúc đẩy cậu thanh niên mới lớn vít mạnh tay ga. Xe chạy “rẽ tóc”.

Tình thương trên mạng

Gần đây, tôi theo dõi một nhóm Facebook chuyên cho tặng đồ miễn phí ở Hà Nội, thành viên đâu đó hơn 200 nghìn người. Nhóm có nguyên tắc khá đơn giản rằng cho đồ, xin đồ, có thể xin việc, nhưng không xin tiền, cho tiền. Nhờ thế, câu chuyện vẫn còn giữ được chút trong trẻo của việc một người thừa cái gì đó và một người khác vừa hay đang thiếu.

Ảnh: SONG ANH

Góc rẽ

Hàng xe nối dài trước sảnh chung cư. Dưới nắng đầu hè, mặt đường rung lên bởi tiếng động cơ. Một chiếc xe bốn chỗ cố lách vào khoảng trống hẹp còn lại. Tiếng còi xe chát chúa khiến người đàn ông trung niên ngoái đầu. Tay trái ông đeo chiếc ba-lô, tay phải dắt một đứa trẻ. Vừa kịp nhận ra tiếng còi không hướng về mình, ông bước tiếp. Đứa bé gái vẫn nắm chặt tay ông. Phía trước là một góc rẽ.

Tháng Bảy, tôi về thăm ông

Sáng tháng Bảy, tôi đưa con gái vào Nghĩa trang Mai Dịch thắp hương cho ông ngoại. Con bé ôm bó huệ trắng, cẩn thận châm từng nén hương rồi đứng rất lâu trước tấm bia đá. Trên tấm bia chỉ vài dòng ngắn ngủi: Tên ông, đơn vị Tây Tiến, năm hy sinh 1946. Chỉ vậy thôi. Con gái ngước lên hỏi: “Sao con chưa bao giờ được nhìn thấy ảnh cụ?”. Tôi mỉm cười mà thấy mắt mình cay.