Những cơn dông

Không hiểu sao, từ nhỏ đến giờ, tôi rất thích ngắm nhìn những cơn dông kéo đến trước mỗi trận mưa. Với tôi, đó là một khoảnh khắc kỳ diệu của thiên nhiên vũ trụ.

Mưa dông. Ảnh: SONG ANH
Mưa dông. Ảnh: SONG ANH

Ấu thơ trong tôi là những lần chạy mưa dông. Mùa hè, trời đang nắng chang chang, bất chợt cơn dông kéo đến. Bố mẹ hối hả từ ngoài đồng chạy về cùng các con thu dọn sân thóc. Mẹ và chị cào thóc thoăn thoắt. Bố và anh hùng hục vục thúng đổ vào bao. Tôi nhỏ nhất nhà nên được giao cầm chổi lúa quét gọn thóc vun lại. Hối hả, khẩn trương, kẻo lại phí công phơi mấy nắng nay. Nhanh lên nào! Thóc vụ chiêm dễ khô gãy, không chạy để thóc ngấm nước là gạo xay sẽ bị vụn, bán mất giá mà thổi cơm ăn cũng mất ngon. Có lẽ chưa lúc nào tôi cảm nhận được sự cộng đồng sức lực của cả gia đình rõ ràng và sinh động hơn thế. Cả nhà dọn xong sân thóc, tôi cúi xuống nhón mấy hạt gạo già nắng vừa tách khỏi vỏ trấu do bị miết mạnh dưới bàn cào, bỏ vào miệng nhai. Hạt gạo giòn bùi và thơm mùi nắng. Dư vị ấy cho đến tận bây giờ thi thoảng tôi vẫn nhớ đến nao lòng…

Mẹ vơ vội đám quần áo vào nhà. Bố và anh lục tục chuẩn bị đồ nghề đợi sau cơn mưa sẽ đi đánh giặm. Trời mưa, nước lớn tràn qua các con mương, hớt tôm cá trôi dễ lắm. Và buổi tối thế nào cả nhà cũng sẽ được cải thiện bằng một bữa cá tép tươi.

Trời vần vũ mây đen. Chưa bao giờ đất và trời gần nhau như thế. Những đụn mây xám nhìn như ngọn núi khổng lồ. Gió ào ào, xoáy từng vồng trên các vòm cây. Lá rụng tơi tả, lạt xạt xô nhau về một hướng rồi tụ lại trong cơn lốc xoáy. Gốc cây già oằn mình chống chọi.

Tôi thích ngắm nhìn cây cau “cổ thụ” trước nhà đung đưa trong cơn gió mạnh. Cây cau ấy ông nội tôi trồng từ năm bố tôi vào quân ngũ. Suốt bao mùa chịu nắng gió mưa dông, gốc cây đã rêu mốc, cây cao chót vót, lúc lỉu những chùm quả tròn xoe mà không ai dám trèo lên hái, đành để quả chín vàng và rụng dần. Cái giống cau đến là kỳ lạ, chỉ có một thân đơn độc mà chẳng gió bão nào quật ngã nổi; trong khi bụi tre ken dày trước ngõ thì mỗi lần bão về có khi ngả nghiêng bật gốc cả cụm.

Con chó Đốm lưỡi thè lè, chạy lăng xăng từ bếp lên nhà, chốc chốc lại sủa inh ỏi. Lũ vịt loạc quạc lạch bạch từ bờ ao chạy về. Mấy con chim bồ câu liệng vèo từ mái nhà xuống, chui tọt vào chuồng, thò cổ qua cái cửa hình vòm, mắt tròn ngơ ngác. Đàn gà con dáo dác gọi nhau. Gà mẹ lục cục lùa đám con vào náu mình dưới gốc chuối, xòe cánh che chở. Nhìn cảnh ấy, tôi lại lẩm nhẩm đọc câu thơ đã thuộc lòng: “Quanh đôi chân mẹ/Một rừng chân con”.

Những tia chớp giật liên hồi, nhấp nháy trong những đám mây đen đang sà thấp xuống. Sấm đì đùng chen phần thể hiện. Ban đầu là vài hạt mưa lắc rắc, lộp độp, bốc hơi nhanh trên sân gạch nóng rẫy. Rồi mưa ào xuống. Mây đen tan dần theo cơn mưa như trút nước. Chỉ trong chốc lát, nước đã ngập đầy sân.

Trong khoảnh khắc ngắn ngủi khi cơn dông đến, tôi cảm thấy thiên nhiên vũ trụ giống như một bức tranh kỳ vĩ, trác tuyệt và vạn vật thì gắn kết với nhau hơn trong niềm sẻ chia, hy vọng. Cuộc sống hối hả xoay vần, nhưng những dư vị và hoài niệm tuổi thơ vẫn thao thiết trong tôi mỗi lúc đất trời chuyển cơn dông.

Có thể bạn quan tâm

Minh họa: TRẦN XUÂN BÌNH

3 triệu đồng

Gã trở nhà mới gần 10 giờ đêm. Trời oi nồng, vài hạt mưa lắc rắc càng làm tăng sức nóng. Trong con hẻm cụt không còn bóng người, gió yếu ớt chẳng rơi nổi chiếc lá, tưởng như màn đêm đã chìm sâu từ kiếp nào.

Dòng sông miền Tây. Ảnh: NAM NGUYỄN

Dòng sông không địa chỉ...

Trong hành trình rong ruổi của mình, có dòng sông tôi ghé lại chỉ để... thương một người. Với tôi, dòng sông Cái Lớn và chú Nguyễn Văn Lúa (cù lao Tắc Cậu, xã Châu Thành (Kiên Giang cũ), nay là An Giang) là một ký ức như thế.

Thú vui đàm đạo. Ảnh: SONG ANH

Người ở phố Hàng

Hà Nội ba sáu phố phường - khu vực các phố Hàng được coi là trung tâm kẻ chợ, nơi sầm uất, phát triển phong phú nhất của Hà thành, tạo nên nền tảng văn hóa, nhịp đập cho trái tim Thăng Long từ thuở những xa xôi lịch sử.

Chiếc máy ép mía chạy sức trâu của ông ngoại nằm yên sau nhiều năm không sử dụng.

Mùi mật mía năm xưa

Dưới mái hiên cũ kỹ của căn nhà ngoại, tôi vẫn thường ngồi lặng im, nhìn ra cánh đồng sau hè. Nơi ấy, cỏ voi, cỏ dại đã che khuất. Nhưng chỉ cần cơn gió nhẹ thổi qua làm lay động vạt cỏ xanh, tôi lại thấy thấp thoáng hai khối sắt sần sùi còn sót lại của chiếc máy ép mía ông ngoại từng dùng.

Minh họa: TRẦN XUÂN BÌNH

Nỗi nhớ sông Đà

Tháng ba dương lịch năm con Ngựa. Mùa xuân đang chín ửng. Ban ngày nhiệt kế chỉ 25 nhưng đêm tụt xuống 17 độ, vẫn đủ lạnh với một cựu sĩ quan già, là chính tôi.

Người lao công. Ảnh: NAM NGUYỄN

Người dọn villa Tây

Chị Lê Thị Tịnh, ngụ làng rau Trà Quế (phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng) là một người làm nghề tạp vụ theo giờ cho những căn villa mà khách nước ngoài thuê ở phố Hội.

Minh họa: NGUYỄN VĂN ĐỨC

Vườn sau quán

Năm giờ sáng chợ đã tấp nập. Hằng kéo xe đẩy vào chỗ ngồi quen thuộc, gần cột điện, sát vỉa hè. Chị mở bao tải ra, từng bó đậu bắp xanh mướt xếp lên miếng bạt. Trái non, tươi, còn đọng sương. Hằng ngồi xuống chiếc ghế nhựa thấp, lưng còn mỏi từ hôm qua làm vườn. Ngón tay chai sần, đen nhẻm sau mấy tháng bới đất.

Ảnh: TỐNG NGỌC

Những người đàn bà Nậm Nghẹp

Trên bản Nậm Nghẹp (Sơn La), những ngày hoa sơn tra phủ trắng núi rừng, phía sân sau của nhà A Vạng, mấy người phụ nữ H'Mông đang đồ một chõ xôi lớn để chuẩn bị cho bữa tối.

Ảnh: HẢI ANH

Tiếng chim sẻ bên hiên nhà

Nhà tôi tiếng thuộc thị xã nhưng ở ngoài vành, tách biệt với ồn ào phố xá. Nguyên ngày xưa nhà mẹ đất quê nên chồng tôi - con trai út - ở nhà từ đường được sở hữu khu vườn khá rộng. Và tôi - con dâu của mẹ tha hồ hiện thực hóa giấc mơ đem thiên nhiên vào nhà.

Minh họa: VÕ LƯƠNG NHI

Giấc mơ huyền diệu

Mẹ lay người mấy lần nó mới tỉnh. Khuôn mặt nó vẫn còn phảng phất nụ cười rạng rỡ. “Con mơ thấy gì mà cười khoái chí thế hả?”, mẹ hỏi.

Quán trà nhỏ mùa hoa Hà Nội

Tháng ba, Hà Nội bỗng nhẹ tênh như vừa thức dậy sau giấc ngủ dài. Mùa xuân ở đây không ồn ào, cũng chẳng phô trương. Chỉ là một buổi sáng đi qua con phố quen, bỗng thấy những chùm hoa sưa trắng muốt như mây rơi xuống lòng đường.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Cây gạo mắc oan

Chiều buông. Lũ trẻ lùa trâu về nhà, qua cây gạo cổ thụ ụ rễ to sụ, ngoằn ngoèo như con trăn chúa gần cánh đồng hoang.

Ảnh: ANH QUÂN

Người của rừng

Mỗi lần bà tôi cho ra chợ phố chơi, mọi người thường chào hỏi bà tôi bằng câu: “Mới trong rừng ra hả?”.

Người không đi cùng hôm đó

Tôi đứng trước một nấm mộ nhỏ, bó hoa ly trắng khẽ đung đưa theo gió, mùi hương thoảng. Những đám mây thả nhẹ trên nền trời trong.

Nhớ. Ảnh: NAM NGUYỄN

Vọng cố hương

Ngày nào trong tuần ông cũng ở nhà một mình, như đứa trẻ được con cháu dặn dò đủ thứ cần lưu ý, nhưng tâm trí của ông cứ nhớ nhớ quên quên, vì nay ông đã ngoài tám mươi.

Minh họa: NGUYỄN NGHĨA CƯƠNG

Gió phai màu tóc

Bây giờ người ta thấy chú thím Sáu tôi tóc hai màu mà vẫn ríu rít bên nhau thì bảo là sến quá. Gì mà ông chồng phải nhổ tóc sâu cho vợ? Nắng gió đã phai hết màu nước đen óng ả mà sao thím cứ sến súa thả mái tóc muối nhiều hơn tiêu cho chồng chải giúp thật sến súa quá đi.

Đèo Đá Trắng. Ảnh: NAM HẢI

Trên đèo Đá Trắng

Chiếc xe bán tải đỗ xịch lại ngay cạnh cái lán được dựng bên khúc cua trên đèo Đá Trắng. Xe được dán chằng chịt những logo khá “hầm hố”. Cả cánh cửa bên hông được trang trí hình ảnh của một thổ dân da đỏ với những chiếc lông chim gắn ở trên đầu, cho thấy chủ nhân của chiếc xe có vẻ là những “tay chơi” thứ thiệt.

Ảnh: HẢI ANH

Thăm nhà cũ ngày xuân nắng nhạt

T rong vùng ký ức xưa cũ nhất của tôi là hình ảnh chập chờn một đứa trẻ lên ba, lên bốn, ngồi trên chiếc giường đặt tạm giữa sân.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Bóng trăng

Ngày nhiều gió, Hoàng chở cây hoàng yến sau xe máy, gạt chống xe rồi mở khóa cổng vào nhà. Anh loay hoay trồng cây hoàng yến, nhắm hướng cho vừa tầm với góc nhìn của My từ ô cửa sổ trên căn gác.

Chung tay làm bánh của đồng bào dân tộc Thái. Ảnh: BẮC SƠN

“Nón lắp bo mi xẩu quyệt”

Trong tiếng Thái vùng núi Thanh Hóa, có một câu nói ví von đầy ý nhị nhưng cũng thật trần trụi về nhu cầu cơ bản của con người: "Kin khẩu bo mi kẻng cắp/Nón lắp bo mi xẩu quyệt". Dịch ra tiếng Kinh, nghĩa là: “Ăn cơm không có canh khác gì đi ngủ không có người ôm”.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Tin vào cánh đào xuân

Đầu giờ chiều, trên bãi đất trống ở trụ sở xã Yên Sơn đã đầy xe máy, xe đạp. Bụi đất đỏ vồng lên thành luồng theo một chiếc xe máy đi từ đường lớn vào sân.

Hát ru. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mùa ca dao đã mất

“À ơi... Gió đưa cây cải về trời. Rau răm ở lại chịu lời đắng cay...”, phải chăng ký ức của mỗi người vẫn đang cất giữ những lời ru ầu ơ, vẫn như đang nghe thấy tiếng võng đưa kẽo kẹt…

Ảnh: HẢI ANH

Chợ gốc đa, những sớm mai ở lại

Sáng nào thức dậy sớm, tôi cũng đi bộ về phía gốc đa già nằm giữa đình Quán La và chùa Khai Nguyên (nay thuộc phường Xuân Đỉnh, Hà Nội). Cái chợ nhỏ ấy, họp chẳng cần biển hiệu, cũng không cần mái che, người dân quen gọi là chợ gốc đa.

Ảnh: NGUYỄN NAM

Hết Tết, lại nhớ khói chiều cuối năm

Những chiều cuối năm ấy luôn đến chầm chậm, không báo trước, chỉ bằng lớp nắng mỏng tang trên mái ngói và tiếng chổi quét sân nghe rõ từng nhịp. Chạm đến chiều ba mươi, trong tôi lại dâng lên một cảm giác vừa hồi hộp, vừa bình yên như làn khói mỏng bay từ gian bếp.

Ngày xuân ra phố mua cây

Ngày xuân ra phố mua cây

Ngày bé, có lần tôi hỏi mẹ: “Mẹ ơi, vườn nhà mình rộng thế, sao mẹ không trồng lấy một khóm hoa”. Mẹ tôi ngần ngừ rồi bảo: “Mẹ không biết nữa, mẹ chỉ muốn trồng gì đó để cả nhà được ăn no”.

Tát ao ăn Tết

Tát ao ăn Tết

Cứ đến khoảng 20 tháng Chạp, các xóm trong làng bắt đầu rủ nhau tát ao lấy cá ăn Tết.