Những cơn dông

Không hiểu sao, từ nhỏ đến giờ, tôi rất thích ngắm nhìn những cơn dông kéo đến trước mỗi trận mưa. Với tôi, đó là một khoảnh khắc kỳ diệu của thiên nhiên vũ trụ.

Mưa dông. Ảnh: SONG ANH
Mưa dông. Ảnh: SONG ANH

Ấu thơ trong tôi là những lần chạy mưa dông. Mùa hè, trời đang nắng chang chang, bất chợt cơn dông kéo đến. Bố mẹ hối hả từ ngoài đồng chạy về cùng các con thu dọn sân thóc. Mẹ và chị cào thóc thoăn thoắt. Bố và anh hùng hục vục thúng đổ vào bao. Tôi nhỏ nhất nhà nên được giao cầm chổi lúa quét gọn thóc vun lại. Hối hả, khẩn trương, kẻo lại phí công phơi mấy nắng nay. Nhanh lên nào! Thóc vụ chiêm dễ khô gãy, không chạy để thóc ngấm nước là gạo xay sẽ bị vụn, bán mất giá mà thổi cơm ăn cũng mất ngon. Có lẽ chưa lúc nào tôi cảm nhận được sự cộng đồng sức lực của cả gia đình rõ ràng và sinh động hơn thế. Cả nhà dọn xong sân thóc, tôi cúi xuống nhón mấy hạt gạo già nắng vừa tách khỏi vỏ trấu do bị miết mạnh dưới bàn cào, bỏ vào miệng nhai. Hạt gạo giòn bùi và thơm mùi nắng. Dư vị ấy cho đến tận bây giờ thi thoảng tôi vẫn nhớ đến nao lòng…

Mẹ vơ vội đám quần áo vào nhà. Bố và anh lục tục chuẩn bị đồ nghề đợi sau cơn mưa sẽ đi đánh giặm. Trời mưa, nước lớn tràn qua các con mương, hớt tôm cá trôi dễ lắm. Và buổi tối thế nào cả nhà cũng sẽ được cải thiện bằng một bữa cá tép tươi.

Trời vần vũ mây đen. Chưa bao giờ đất và trời gần nhau như thế. Những đụn mây xám nhìn như ngọn núi khổng lồ. Gió ào ào, xoáy từng vồng trên các vòm cây. Lá rụng tơi tả, lạt xạt xô nhau về một hướng rồi tụ lại trong cơn lốc xoáy. Gốc cây già oằn mình chống chọi.

Tôi thích ngắm nhìn cây cau “cổ thụ” trước nhà đung đưa trong cơn gió mạnh. Cây cau ấy ông nội tôi trồng từ năm bố tôi vào quân ngũ. Suốt bao mùa chịu nắng gió mưa dông, gốc cây đã rêu mốc, cây cao chót vót, lúc lỉu những chùm quả tròn xoe mà không ai dám trèo lên hái, đành để quả chín vàng và rụng dần. Cái giống cau đến là kỳ lạ, chỉ có một thân đơn độc mà chẳng gió bão nào quật ngã nổi; trong khi bụi tre ken dày trước ngõ thì mỗi lần bão về có khi ngả nghiêng bật gốc cả cụm.

Con chó Đốm lưỡi thè lè, chạy lăng xăng từ bếp lên nhà, chốc chốc lại sủa inh ỏi. Lũ vịt loạc quạc lạch bạch từ bờ ao chạy về. Mấy con chim bồ câu liệng vèo từ mái nhà xuống, chui tọt vào chuồng, thò cổ qua cái cửa hình vòm, mắt tròn ngơ ngác. Đàn gà con dáo dác gọi nhau. Gà mẹ lục cục lùa đám con vào náu mình dưới gốc chuối, xòe cánh che chở. Nhìn cảnh ấy, tôi lại lẩm nhẩm đọc câu thơ đã thuộc lòng: “Quanh đôi chân mẹ/Một rừng chân con”.

Những tia chớp giật liên hồi, nhấp nháy trong những đám mây đen đang sà thấp xuống. Sấm đì đùng chen phần thể hiện. Ban đầu là vài hạt mưa lắc rắc, lộp độp, bốc hơi nhanh trên sân gạch nóng rẫy. Rồi mưa ào xuống. Mây đen tan dần theo cơn mưa như trút nước. Chỉ trong chốc lát, nước đã ngập đầy sân.

Trong khoảnh khắc ngắn ngủi khi cơn dông đến, tôi cảm thấy thiên nhiên vũ trụ giống như một bức tranh kỳ vĩ, trác tuyệt và vạn vật thì gắn kết với nhau hơn trong niềm sẻ chia, hy vọng. Cuộc sống hối hả xoay vần, nhưng những dư vị và hoài niệm tuổi thơ vẫn thao thiết trong tôi mỗi lúc đất trời chuyển cơn dông.

Có thể bạn quan tâm

Sau hơn 10 năm hoạt động, nhà sách cuối cùng trong hệ thống Cá Chép phải nói lời tạm biệt Thành phố Hồ Chí Minh.

Khoảng lặng giữa phố

Ly trà đặt nhẹ trên bàn, chưa kịp phả hơi lạnh vào lòng tay khách, giọng của nữ quản lý đã nhuốm màu buồn bã: “Hôm nay ngồi thật lâu nha! Hai ngày nữa thôi, quán phải ngưng, thay đổi mô hình”. Tiếng thở dài thật khẽ, đủ để khách và quản lý quán cùng vấn vương, không làm phiền những người còn lại.

Sách cũ. Ảnh: NAM ANH

Tiệm sách cũ phố Cát Cụt

Hiệu sách cũ nằm ở phố Cát Cụt của Hải Phòng, nơi mà nếu người ta không để ý, sẽ dễ dàng đi ngang qua, chẳng hề hay biết mình vừa bỏ lỡ một thế giới khác.

Làng chài Sê San.

Sau cuộc rong ruổi của những người ly hương

Ngược dòng thời gian về những năm 2000, ngư dân nghèo vùng sông nước An Giang dắt díu nhau lên Tây Nguyên làm thuê. Trong những ngày tháng rong ruổi đầy gian truân ấy, họ vô tình tìm thấy lòng hồ thủy điện Sê San 4. Mặt nước mênh mông, tĩnh lặng như đánh thức bản năng sông nước của những người con sinh ra từ dòng sông Hậu.

Củi thông đun bếp.

Lửa thông

Gió từ núi đi ngang ngôi nhà ngai ngái mùi gỗ giữa những vườn rau mãn vụ.

Minh họa: HOÀNG NGUYÊN THẠCH

Mầm cây đợi

Con đường độc đạo từ bản đến trường ướt nhấm nhoét. Đất đá tở ra từng tảng, thi thoảng có những hộc đá lăn xuống chặn ngang đường. 

Sống đời phu cơm

Quốc Anh, 40 tuổi, mỗi sáng ra khỏi nhà cùng một chiếc điện thoại sạc đầy, một bình nước lọc, cái áo khoác bạc màu vì nắng, và chiếc hộp đựng đồ ăn vuông vức treo trước xe như hòm thuốc của một ông lang. Anh không chữa bệnh. Anh chữa đói. Mà đói ở phố bây giờ là thứ bệnh cấp tính, phát lên rất nhanh, đòi cấp cứu trong 15 phút.

Minh họa: ĐẶNG TIẾN

Drama mang tên thanh xuân

Hoan đến chỗ hẹn sớm 10 phút. Khoảng thời gian đó đủ để tâm trạng bình ổn. Bởi vì người hẹn cô hôm nay là anh. Người của một thời tha thiết. Người mà cô đã hơn 20 năm không gặp, thậm chí hoàn toàn bặt tin.

Ảnh: TỐNG NGỌC

Những ngã ba đời

Tôi tới căn nhà anh thuê ngay đầu phố Lý Nam Đế (Hà Nội) bởi một sự tình cờ. Ngồi lại lai rai vài ly cũng chẳng phải có hẹn mà nên. Nhưng tôi cứ nhớ mãi cái khung hình có dòng chữ mà một lãnh đạo của Đảng, Nhà nước viết tặng anh “ai cũng có rất nhiều chỗ để đi, nhưng chỉ có một chốn để trở về”.

Minh họa: NGUYỄN VÂN CHUNG

Những màu áo cũ

Nông thôn nơi Hân sống hãy còn rất nhiều người nghèo, cái ăn cái mặc, sự học hành con trẻ lắm khi quá sức với cha mẹ của chúng. Chưa kể nếu những bậc cha mẹ trẻ ấy còn sống chung gia đình lớn, còn cha mẹ già đau yếu bệnh tật thì đồng lương công nhân, làm thuê, cắt cỏ, xịt thuốc… sẽ không bao giờ đủ.

Nhớ phiên chợ Mộc

Nhớ phiên chợ Mộc

Ở xã Nghi Thái, huyện Nghi Lộc cũ (nay là phường Vinh Lộc, Nghệ An) quê tôi, cạnh gốc đa cổ thụ và cái nền đình xưa của làng là ngôi chợ mang tên chợ Mộc. Chợ Mộc làng tôi to lắm, “to” chứ không phải “lớn” đâu nhé.

Vá lưới. Ảnh: NAM NGUYỄN

Gió ở lại lòng người

Tôi đến Phú Hài, một làng chài ven biển của Phan Thiết, vào buổi sớm khi gió còn mềm. Biển khi ấy lặng, như vừa thức giấc sau một đêm dài. Không có những sắc màu rực rỡ hay ồn ào của một điểm đến du lịch, Phú Hài mở ra bằng nhịp sống chậm rãi, đủ để người mới ghé qua kịp nhận ra sự bình yên của làng.

Minh họa: NGUYỄN VĂN ĐỨC

Tình yêu của mẹ

Ở ngoại ô thành phố có một bà cụ đã mất. Chồng bà là một công nhân 70 tuổi đã nghỉ hưu. Cụ ông đến bưu điện để gửi sáu bức điện tín đến các vùng khác nhau của nước cộng hòa, tất cả đều có chung một nội dung: “Mẹ mất rồi các con về đi! Bố”.

Giàn mướp. Ảnh: SONG ANH

Nhớ mùa hoa mướp vàng

Khi cái nắng đầu hè rực lên ánh ỏi thì giàn mướp trước sân nhà tôi cũng nở hoa vàng rực. Từng đốm hoa thắp nắng giữa giàn lá xanh um, bầy ong dập dìu bay qua bay lại.

Thả lưới. Ảnh: SONG ANH

Mênh mang sông Đầm

Chiếc ghe đưa chúng tôi rời khỏi bến sông Đầm trong cái nắng đầu ngày. Chú Ba, người đồng hành cùng nhóm đã sống ở xứ này hơn sáu mươi năm.

Minh họa: TRẦN XUÂN BÌNH

3 triệu đồng

Gã trở nhà mới gần 10 giờ đêm. Trời oi nồng, vài hạt mưa lắc rắc càng làm tăng sức nóng. Trong con hẻm cụt không còn bóng người, gió yếu ớt chẳng rơi nổi chiếc lá, tưởng như màn đêm đã chìm sâu từ kiếp nào.

Dòng sông miền Tây. Ảnh: NAM NGUYỄN

Dòng sông không địa chỉ...

Trong hành trình rong ruổi của mình, có dòng sông tôi ghé lại chỉ để... thương một người. Với tôi, dòng sông Cái Lớn và chú Nguyễn Văn Lúa (cù lao Tắc Cậu, xã Châu Thành (Kiên Giang cũ), nay là An Giang) là một ký ức như thế.

Thú vui đàm đạo. Ảnh: SONG ANH

Người ở phố Hàng

Hà Nội ba sáu phố phường - khu vực các phố Hàng được coi là trung tâm kẻ chợ, nơi sầm uất, phát triển phong phú nhất của Hà thành, tạo nên nền tảng văn hóa, nhịp đập cho trái tim Thăng Long từ thuở những xa xôi lịch sử.

Chiếc máy ép mía chạy sức trâu của ông ngoại nằm yên sau nhiều năm không sử dụng.

Mùi mật mía năm xưa

Dưới mái hiên cũ kỹ của căn nhà ngoại, tôi vẫn thường ngồi lặng im, nhìn ra cánh đồng sau hè. Nơi ấy, cỏ voi, cỏ dại đã che khuất. Nhưng chỉ cần cơn gió nhẹ thổi qua làm lay động vạt cỏ xanh, tôi lại thấy thấp thoáng hai khối sắt sần sùi còn sót lại của chiếc máy ép mía ông ngoại từng dùng.

Minh họa: TRẦN XUÂN BÌNH

Nỗi nhớ sông Đà

Tháng ba dương lịch năm con Ngựa. Mùa xuân đang chín ửng. Ban ngày nhiệt kế chỉ 25 nhưng đêm tụt xuống 17 độ, vẫn đủ lạnh với một cựu sĩ quan già, là chính tôi.

Người lao công. Ảnh: NAM NGUYỄN

Người dọn villa Tây

Chị Lê Thị Tịnh, ngụ làng rau Trà Quế (phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng) là một người làm nghề tạp vụ theo giờ cho những căn villa mà khách nước ngoài thuê ở phố Hội.

Minh họa: NGUYỄN VĂN ĐỨC

Vườn sau quán

Năm giờ sáng chợ đã tấp nập. Hằng kéo xe đẩy vào chỗ ngồi quen thuộc, gần cột điện, sát vỉa hè. Chị mở bao tải ra, từng bó đậu bắp xanh mướt xếp lên miếng bạt. Trái non, tươi, còn đọng sương. Hằng ngồi xuống chiếc ghế nhựa thấp, lưng còn mỏi từ hôm qua làm vườn. Ngón tay chai sần, đen nhẻm sau mấy tháng bới đất.

Ảnh: TỐNG NGỌC

Những người đàn bà Nậm Nghẹp

Trên bản Nậm Nghẹp (Sơn La), những ngày hoa sơn tra phủ trắng núi rừng, phía sân sau của nhà A Vạng, mấy người phụ nữ H'Mông đang đồ một chõ xôi lớn để chuẩn bị cho bữa tối.

Ảnh: HẢI ANH

Tiếng chim sẻ bên hiên nhà

Nhà tôi tiếng thuộc thị xã nhưng ở ngoài vành, tách biệt với ồn ào phố xá. Nguyên ngày xưa nhà mẹ đất quê nên chồng tôi - con trai út - ở nhà từ đường được sở hữu khu vườn khá rộng. Và tôi - con dâu của mẹ tha hồ hiện thực hóa giấc mơ đem thiên nhiên vào nhà.

Minh họa: VÕ LƯƠNG NHI

Giấc mơ huyền diệu

Mẹ lay người mấy lần nó mới tỉnh. Khuôn mặt nó vẫn còn phảng phất nụ cười rạng rỡ. “Con mơ thấy gì mà cười khoái chí thế hả?”, mẹ hỏi.